II OSK 81/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska (spr. ), Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Krystyna Borkowska, Protokolant Wiesława Koślińska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2005 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 października 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 1565/02 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 14 października 2004 r. stwierdził nieważność decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...], nakazującą B. C. rozbiórkę zbiornika na nieczystości płynne, wykonanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] i w powołaniu na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. udzielił B. C. pozwolenia na użytkowanie tego zbiornika. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że orzeczenie o pozwoleniu na użytkowanie om. obiektu wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości. Właściwym bowiem organem do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie jest organ nadzoru budowlanego, lecz organ architektoniczno-budowlany. Zaskarżona decyzja dotknięta jest więc wadą, wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła B. C., reprezentowania przez radcę prawnego W. P. W skardze tej jako podstawy kasacji wskazano naruszenie art. art. 34, 67 § 8 i 109 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezawiadomienie o terminie posiedzenia sądu pełnomocnika B. C. oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i nieprawidłowe zastosowanie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Z tych względów wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości. W uzasadnieniu skargi podano, że pełnomocnictwo do występowania w imieniu B. C. dołączone zostało w oryginale do pisma skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął je i nie zawiadomił pełnomocnika o terminie rozprawy, w wyniku czego B. C. była nienależycie reprezentowana na posiedzeniu sądowym. To uchybienie Sądu, zdaniem autora skargi kasacyjnej, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności wyroku zgodnie z art. 183 § 2 pkt 5 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. autor skargi upatruje w tym, że stosownie do art. 138 k.p.a. "organ odwoławczy jest obowiązany, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, rozstrzygnąć ponownie sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, zakres zaś kontroli organu odwoławczego nie może ograniczać się do kontroli decyzji organu I instancji, lecz organ ten jest obowiązany ponownie rozstrzygnąć sprawę. Nie było zatem podstaw do stwierdzenia, że organ odwoławczy przekroczył kompetencje i zaistniały przesłanki z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu wobec braku usprawiedliwionych podstaw. Pełnomocnictwo, na które powołuje się autor skargi, dołączone do pisma złożonego w postępowaniu administracyjnym, udzielone zostało radcy prawnemu W. P. do "występowania w sprawie administracyjnej, toczącej się przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]". Było to więc pełnomocnictwo do występowania w imieniu B. C. w postępowaniu administracyjnym, a nie w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W sprawie niniejszej w skardze podpisanej przez B. C. skarżąca nie wskazała, że udziela pełnomocnictwa do reprezentowania jej interesów przed sądem określonemu adwokatowi czy radcy prawnemu. Pełnomocnictwa takiego nie udzieliła także w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd zatem nie miał żadnych podstaw do powiadamiania o terminie rozprawy osoby, będącej pełnomocnikiem skarżącej w postępowaniu administracyjnym, natomiast nie umocowanego do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Skarżącą została prawidłowo powiadomiona przez Sąd o terminie rozprawy, jednak z uprawnienia do uczestniczenia w rozprawie nie skorzystała. W tych okolicznościach bezpodstawny jest zarzut skargi kasacyjnej jakoby strona pozbawiona została możności obrony swoich praw, a tym samym bezzasadny jest zarzut, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotknięty jest wadą nieważności wskazaną w art. 183 § 2 pkt 2 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Drugi zarzut, zawarty w skardze kasacyjnej, dotyczy naruszenia przez Sąd przepisów postępowania przez rzekome przyjęcie, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozstrzygania sprawy co do istoty. Zarzut ten jest oczywiście pozbawiony podstaw. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji dokonane zostało wobec stwierdzenia, że decyzja ta wydana została przez organ niewłaściwy rzeczowo. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie jest bowiem właściwy do wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Zgodnie z art. 82 w związku z art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 216 ze zmianami) wydawanie przewidzianych w art. 59 tej ustawy decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów budowlanych należy do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej, tj. w pierwszej instancji – do starosty, w stosunku do starosty zaś organem wyższego stopnia jest wojewoda. Decyzja ta dotknięta więc była wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie zatem z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd obowiązany był stwierdzić jej nieważność. Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.