II SA/Po 353/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga /spr./ Sędzia WSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 01 października 2004 r. sprawy ze skargi S półki "A" z o.o. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Drzazga /-/ J.Stankowski /-/ R.Batorowicz Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Rada Miasta P. odrzuciła zarzuty wniesione przez "A" Spółka z o.o. w P. do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "P." dotyczącego działek nr [...], [...], [...] ark. 8 obręb P. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że część działek [...], [...] i [...] ark. 8 obręb P położona jest na terenach przeznaczonych pod nowoprojektowany bezkolizyjny węzeł drogowy "B", zlokalizowany na skrzyżowaniu III ramy komunikacyjnej z ulicą [...] i stanowiący bardzo ważny element [...] Węzła Drogowego o znaczeniu strategicznym dla całego miasta. Podniesiono również, że zgłaszane przez skarżącego poprowadzenie łącznicy węzła drogowego przed bunkrem nie spełnia wymogów określonych w rozdziale 14 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2.03.1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 1999 r. Nr 43 poz. 430) oraz że węzeł drogowy "B" był przewidywany w planach zagospodarowania przestrzennego dla miasta P. już od 1975 r. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący podniósł, że uchwała narusza jego interes prawny, a cel wskazany w uchwale można osiągnąć poprzez zaprojektowanie dróg w sposób opisany w zarzutach do projektu uchwały bądź poprzez budowę węzła drogowego uwzględniającego inne rozwiązanie techniczne, w szczególności wnieśli o zmianę uwzględniającą przesunięcie początku pasa połączenia z ulicą [...] w kierunku południowym. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi, bowiem skarżący przed wniesieniem skargi nie wezwał organu do usunięcia naruszonego prawa w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W razie nieuwzględnienia powyższego zarzutu Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi podnosząc, że obecne rozwiązania nie zmieniają dotychczasowych planów przestrzennych miasta P., a projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego służyć ma usprawnieniu komunikacji na wylocie drogi krajowej nr [...], a więc ograniczenie prawa własności jest uzasadnione interesem ogólnospołecznym. Na rozprawie skarżący podniósł, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały jest lakoniczne i nie odnosi się do konkretnego zarzutu skarżącego, bowiem propozycja skarżącego dotyczyła poprowadzenia drogi w miejscu położenia bunkra, który jego zdaniem może być wysadzony i zniszczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm.) zwanej dalej u.z.p., pod rządami której zapadła zaskarżona uchwała, zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może wnieść każdy zainteresowany, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu. Niespornym jest, że przedmiotowy projekt planu dotyczy interesu prawnego skarżącego, który w 1996 r. nabył prawo użytkowania wieczystego działek leżących w obrębie opracowanego projektu. Jednakże obowiązek uwzględnienia zarzutu powstaje jedynie wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia jest związane z naruszeniem porządku prawnego. Nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia nastąpiło zgodnie z prawem, w granicach przysługującego gminie z mocy art. 4 ust. 1 u.z.p. władztwa planistycznego. Swoboda gminy w ustalaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu podlega pewnym ograniczeniom, musi być bowiem zachowana sformalizowana procedura sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określona w art. 18 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, Rada Miasta dochowała obowiązujących postanowień art. 18 ust. 2 u.z.p., a więc skarżący miał zapewnioną ochronę swoich interesów. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała jest zgodna z prawem, a tylko w takim zakresie mogła być oceniana przez Sąd zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269). Gmina uchwalając plan miejscowy może określone tereny przeznaczyć na cele publiczne niezależnie od tytułów prawnych poszczególnych podmiotów do tych terenów i takiej polityki planistycznej gminy nie można poczytać za sprzeczną z prawem, w tym za naruszenie Konstytucji. Jest to zgodne z przepisami art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 u.z.p. W niniejszej sprawie działki, do których prawo posiada skarżący położone są na terenie, który zgodnie z kwestionowanym projektem planu miejscowego jest przeznaczony na cele publiczne - budowę niezwykle ważnego węzła drogowego mającego usprawnić komunikację na wylocie drogi krajowej nr 11. Takie rozwiązanie komunikacyjne było przewidziane we wszystkich dotychczasowych planach zagospodarowania przestrzennego począwszy od 1975 r., a więc projektowany plan nie wprowadza żadnego nowego przeznaczenia tego terenu. Sytuacja ta była więc dobrze znana skarżącemu w chwili nabywania praw do przedmiotowych działek w 1996 r. i skarżący mógł ją uwzględnić przy planowaniu swojej działalności gospodarczej. Jak ustalono bunkier leżący w sąsiedztwie działek skarżącego nie może być wyburzony, jest bowiem objęty ochroną konserwatora zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z dnia 25.05.1983 r. nr A 245 i wpisany do rejestru zabytków Zespołu XIX-wiecznych Fortyfikacji Pierścienia Zewnętrznego dawniej Twierdzy P. Odnośnie zarzutu lakoniczności uzasadnienia zaskarżonej uchwały to Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, jakoby było ono niezgodne z przepisami. Zgodnie z art. 24 ust. 3 u.z.p. uchwała rady gminy winna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Uzasadnienie faktyczne powinno przedstawiać sytuację faktyczną wnoszącego zarzut, tą która jest powiązana z treścią kwestionowanego planu. Natomiast uzasadnienie prawne winno przedstawić związek sytuacji faktycznej z tymi normami prawnymi, które wyznaczyły interes prawny skarżącego i tłumaczyć na tle tych norm dlaczego zarzutu postanowiono nie uwzględnić. Zdaniem Sądu wprawdzie uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie jest obszerne, ale zawiera określone w art. 24 ust. 3 u.z.p. elementy, z których wynika, co było podstawą prawną i faktyczną nieuwzględnienia zarzutu skarżącego i jakimi przesłankami kierowała się Rada Miasta podejmując uchwałę. Skoro zdaniem Sądu w czasie prac nad projektem kwestionowanego planu Rada Miasta P. zachowała wymagane procedury określone w art. 18 ust. w u.z.p., to należy uznać, że działała w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego i przysługujących jej uprawnień nie nadużyła. Skoro więc zaskarżona uchwała nie narusza przepisów prawa, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Jedynie na marginesie Sąd chciałby zauważyć, że żądanie Rady Miasta odrzucenia skargi z tego powodu, że skarżący nie wezwał Rady Miasta do usunięcia naruszenia prawa jest nieuzasadnione, bowiem zgodnie z utrwalonym orzecznictwem i poglądami doktryny wniesienie skargi na uchwałę odrzucającą zarzut nie jest uzależnione od wezwania rady gminy do usunięcia naruszenia prawa (patrz uchwała NSA z dnia 11.10.1999 r. OPS 9/99). Wobec tego, że w aktach sprawy znajdował się egzemplarz uzasadnienia zaskarżonej uchwały podpisany przez zastępcę Prezydenta Miasta P., a więc osobę nieuprawnioną do reprezentowania rady gminy w świetle art. 10 ust. 2, art. 26 ust. 1 i art. 26a ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. Nr 2001 r. Nr 142 poz. 1591 ze zm.) Sąd zbadał, czy nie doszło do uchybienia przepisów art. 24 ust. 3 u.z.p. Ani przepisy ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, ani przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie zawierały regulacji w zakresie trybu sporządzania i podpisywania uzasadnień uchwał rady gminy. Nie mógł mieć też zastosowania art. 107 § 1 i 3 kpc. W tej sytuacji należało rozważyć reguły podejmowania uchwał i wchodzenia ich do obrotu prawnego. Przyjąć należy, że faktem prawotwórczym jest podjęcie uchwały poprzez dokonanie różnego rodzaju czynności, które reguluje ustawa o samorządzie gminnym, statut gminy i regulamin rady gminy. Czynności te, określone jako konwencjonalne, w szczególności głosowanie radnych, zamyka proces kreowania uchwały. Do tego procesu nie należy natomiast forma utrwalania uchwał, w szczególności ich ogłaszanie (por. Sł.Wronkowska Glosa do wyroku NSA z 6 lipca 1994 r., sygn. akt SA/Ł 1024/94, Państwo i Prawo z 1996r., Nr 3, str. 105). W niniejszej sprawie, na podstawie załączonych dokumentów i projektu uchwał wraz z uzasadnieniem, protokołu sesji Rady Miasta P. z [...] lutego 2004 r., ordynacji proceduralnej Rady Miasta P., statutu Miasta P. ustalono, że Radzie Miasta przedłożono do debaty projekt uchwały o odrzuceniu zarzutów wraz z uzasadnieniem i ten projekt wraz z uzasadnieniem był przedmiotem głosowania. Bez znaczenia więc jest sposób w jaki utrwalono uzasadnienie uchwały, skoro brak było wymogu jego publikacji. Należy jednak zauważyć, że celem uniknięcia wątpliwości, co do podmiotu sporządzającego uzasadnienie uchwały, wskazane byłoby posługiwanie się egzemplarzami uzasadnienia uchwał podpisanych przez organ uprawniony do reprezentowania rady gminy. /-/ B.Drzazga /-/ J.Stankowski /-/ R.Batorowicz MK