II OSK 119/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.), Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska, Zygmunt Zgierski, Protokolant Łukasz Celiński, po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej "A." Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt II SA/Po 353/04 w sprawie ze skargi "A." Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w [...] na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia 3 lutego 2004 r. Nr XXXVII/330/IV/2004 w przedmiocie zarzutów do projektu planu miejscowego 1)oddala skargę kasacyjną 2)zasądza od "A." Przedsiębiorstwa Sp. z o.o. w [...] na rzecz Rady Miasta Poznania kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 października 2004r. oddalił skargę "A." Przedsiębiorstwa Sp. z. o.o. na uchwałę Nr XXXVII/330/IV/2004 Rady Miasta Poznania z dnia 3 lutego 2004r odrzucającą zarzut skarżącej do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Podolany Wschód 2" w Poznaniu. W uzasadnieniu swego stanowiska Sąd podniósł, że wprawdzie ustalenia projektu planu dotyczą interesu prawnego skarżącej, która w 1996r nabyła prawo wieczystego użytkowania działek leżących w obrębie terenu objętego opracowanym projektem planu, to obowiązek uwzględnienia zarzutu do planu powstaje wtedy, gdy naruszenie interesu prawnego jest związane z naruszeniem porządku prawnego. Nie ma obowiązku uwzględnienia zarzutu, gdy naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia nastąpiło zgodnie prawem w granicach władztwa planistycznego przysługującego gminie z mocy art. 4 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowania przestrzennym /Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 139 ze zm./ -zwanej dalej ustawą- i gmina tego uprawnienia nie nadużyła. Swoboda gminy w ustaleniu przeznaczenia i zasad gospodarowania terenu podlega pewnym ograniczeniom, musi bowiem być zachowana sformalizowana procedura sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określona w art. 18ust. 2 ustawy. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie Rada Miasta dochowała postanowień wymienionego przepisu a zatem skarżący miał zapewnioną ochronę swych interesów. Odnosząc się do zarzutów skargi, że zamierzony cel budowy węzła komunikacyjnego można osiągnąć przez przyjęcie innych rozwiązań, w szczególności przez przesunięcie połączenia z ulicą Obornicką w kierunku południowym Sąd podzielił trafność stanowiska Rady Miasta Poznania, że wymienione przez skarżącego rozwiązanie nie może być przyjęte z uwagi na posadowienie na terenie wskazywanym przez skarżącego obiektu wpisanego do rejestru zabytków. Sąd nadto podniósł, że kwestionowane przez skarżącą w projekcie planu rozwiązanie komunikacyjne było przewidywane we wszystkich dotychczasowych planach zagospodarowania przestrzennego począwszy od 1975r. i skarżącej takie przeznaczenie terenu w planie było znane przy nabywaniu praw do gruntu. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej uchwały, aczkolwiek lakoniczne, spełnia wymagania przewidziane w art. 24 ust. 3 ustawy. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok wniosła skarżąca zarzucając naruszenie: - art. 1 pkt 2 ust. 5 ustawy poprzez przyjęcie, że projekt planu zagospodarowania przestrzennego uwzględnia stosunki własnościowe osób zainteresowanych, kiedy w rzeczywistości ignoruje je i narusza, - art. 21 pkt 2 w związku z art. 64 pkt 3 konstytucji poprzez ograniczenie prawa własności przez mechaniczne przyjęcie, że ochrona zabytku jest ważniejsza od ochrony prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku na nim wybudowanego, - art. 6 ust. 4 pkt 4 i 6 ustawy przez przyjęcie, że naruszenie, ograniczenie prawa własności może nastąpić na rzecz realizacji rozwiązania tymczasowego tak naprawdę zastępującego okresowo rozwiązanie przyjęte dla zrealizowania celu publicznego. Konkluzja skargi kasacyjnej zawiera wniosek uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Odpowiadając na skargę kasacyjną Rada Miasta Poznania wniosła o jej oddalenie i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy/ błędnie powołanego przez skargę kasacyjną jako art. 1 pkt 2 ust. 5/ w zagospodarowaniu przestrzennym winny być uwzględniane walory ekonomiczne i prawo własności, zasada ta została utrzymana w obowiązującej ustawie z dnia 27 marca 2003r.o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U. Nr 80 poz. 717 ze zm./ Zasada ta wprawdzie statuuje obowiązek uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym walorów ekonomicznych przestrzeni i prawa własności to jednak nie można z niej wyprowadzać zakazu przeznaczania w planach miejscowych dla realizacji celów publicznych terenów nie stanowiących własności gminy czy Skarbu Państwa. Niewątpliwie respektowanie tej zasady winno mieć na względzie przeznaczanie dla realizacji celu publicznego w pierwszym rzędzie terenów należących do gminy czy Skarbu Państwa, lecz gdy nie jest to możliwe wyznaczanie w planach również gruntów, do których tytuł mają inne podmioty. Podnieść przy tym należy, że właśnie przywołane przez skargę kasacyjną uregulowania art. 21 ust. 2 i art. 64 ust. 3 konstytucji dozwalają dla realizacji celu publicznego na odjęcie prawa własności w drodze wywłaszczenia na taki cel. Zarówno treść wniesionych zarzutów do projektu planu, treść skargi na uchwałę rozstrzygającą te zarzuty jak i uzasadnienie skargi kasacyjnej jednoznacznie wskazują, że strona skarżąca nie kwestionuje celowości zamierzeń inwestycyjnych w zakresie rozwiązań komunikacyjnych na danym obszarze, a zatem sama dostrzega konieczność wyznaczenia w projekcie planu terenu pod realizację tego celu publicznego, a jedynie uważa, że dla jego osiągnięcia wyznaczone winny być tereny w planie w innym miejscu, w tym należące do miasta. Sąd I instancji dokonał oceny legalności zaskarżonej uchwały pod tym względem tj. ocenił prawidłowość stanowiska Rady Miasta Poznania prezentowanego w zaskarżonej uchwale, wskazującą na niemożność przeznaczenia terenu wskazywanego przez skarżącą dla realizacji projektowanych rozwiązań komunikacyjnych. Trafne jest stanowisko Sądu, że argumentacja przywołana w zaskarżonej uchwale zasługiwała na aprobatę skoro na terenie, który wymienia skarżąca jako alternatywny dla zamierzonych rozwiązań komunikacyjnych znajduje się obiekt wpisany do rejestru zabytków, a zatem chroniony przepisami ustawy z dnia 23 lipca 2003r o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami /Dz. U. Nr 262 poz. 1568 ze zm./ co oznacza, że wyznaczenie w projekcie planu terenu pod urządzenie dróg, na którym znajduje się ten obiekt pod budowę drogi było prawnie niedopuszczalne. Nie można w związku z tym podzielić trafności zarzutu skargi, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą wymienionego na wstępie przepisu. Całkowicie bezpodstawny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 21 ust. 2 w związku z art. 64 ust. 3 konstytucji, bowiem Sąd tych przepisów w rozpoznawanej sprawie wprost nie stosował, gdyż przedmiotem zaskarżenia była uchwała w sprawie odrzucenia zarzutu do projektu planu miejscowego, a nie wywłaszczenie nieruchomości. Niewątpliwie przeznaczenie danego terenu w projekcie planu na realizację celu publicznego może w przypadku braku zgody na zbycie nieruchomości prowadzić do jej wywłaszczenia jednak, o czym już była mowa, właśnie wymienione przepisy dozwalają na wywłaszczenie na ten cel nieruchomości, a zatem przeznaczenie na taki cel w planie określonych terenów nie może być poczytane jako naruszenie wymienionych uregulowań konstytucji. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego musiało uwzględniać uregulowania innych ustaw. Pozostając w zgodzie z uregulowaniami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami Rada Miasta była zobligowana, przygotowując projekt planu miejscowego, do uwzględniania treści decyzji obejmujących ochroną konserwatorską istniejące na tym terenie obiekty i to niezależnie od ich stanu technicznego. Bezpodstawny jest wobec tego zarzut skargi kasacyjnej, że z naruszeniem wymienionych wyżej przepisów konstytucji dano prymat ochronie zabytku przed ochroną tytułu prawnego skarżącej do nieruchomości. Podkreślić również należy, że obowiązek uwzględniania w zagospodarowaniu przestrzennym wymagań ochrony dziedzictwa kulturowego i dóbr kultury wynikał z art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy. Przypisanie przez skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi naruszenia art. 6 ust. 4 pkt 4 i 6 ustawy jest z gruntu chybione, gdyż uregulowanie to dotyczy studium i wobec tego w rozpoznanej sprawie przepis ten nie mógł być stosowany i nie był przez sąd meriti stosowany. Dowolne są wywody skargi kasacyjnej o tymczasowości zawartych w projekcie planu zapisów dotyczących rozwiązań komunikacyjnych na terenie, w skład którego wchodzą działki należące do strony skarżącej, bowiem zapisy w projekcie planu w żadnym stopniu nie potwierdzają takiego stanowiska. Znajdujący się w przedstawionych aktach projekt wyłożonego planu nie zawiera uregulowań, które mogłyby prowadzić do wniosku, że plan dotyczy zamierzeń tymczasowych w zakresie przewidywanych w nim układów komunikacyjnych, których dotyczył wniesiony przez skarżącą zarzut. Z przyczyn wymienionych, wobec braku uzasadnionych podstaw kasacyjnych, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Rady Miasta Poznania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ustawy.