II SA/Po 560/02

WyrokWSA w Poznaniu2004-10-05

Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nauczyciel, który nie spełniał wymogów kwalifikacyjnych do nauczania danego przedmiotu w okresie zatrudnienia, mógł nabyć mianowanie z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nauczyciel nie nabył mianowania z mocy prawa, ponieważ w okresach zatrudnienia nie spełniał wymogów kwalifikacyjnych określonych w przepisach dotyczących Karty Nauczyciela oraz rozporządzeniach wykonawczych. Brak posiadania odpowiedniego wykształcenia lub zgodności wykształcenia z nauczanym przedmiotem, a także brak przygotowania pedagogicznego, uniemożliwiały uzyskanie mianowania z mocy prawa, nawet jeśli pracodawca nie dopełnił obowiązku wydania pisemnego potwierdzenia tego faktu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi G. S. na decyzję Wójta Gminy w B., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Gimnazjum w B. o odmowie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Skarżący domagał się nadania stopnia nauczyciela mianowanego, argumentując, że spełniał warunki do uzyskania mianowania z mocy prawa w okresach zatrudnienia w Szkole Podstawowej w B. oraz w Zespole Szkół Rolniczych w N. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący nie spełniał wymogów kwalifikacyjnych do nauczania w poszczególnych okresach zatrudnienia, co uniemożliwiało uzyskanie mianowania z mocy prawa.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski ( spr ) As.sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Wójta Gminy w B. z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego ; s k a r g ę o d d a l a /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JFS Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. Dyrektor Gimnazjum w B., na podstawie art. 9b ust. 4 w zw. z art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (j.t. Dz. U. 56/97/357, 106/98/668, 162/98/1118, 12/00/136,19/00/239, 22/00/291,122/00/1323, 111/01/1194- dalej KN) nadał mgr G. S., urodzonemu [...] 1959 r. w B., stopień nauczyciela kontraktowego; wskazał, że Zainteresowany ma kwalifikacje- wyższe magisterskie z techniki z przygotowaniem pedagogicznym, studia podyplomowe z matematyki, kurs kwalifikacyjny z zakresu zarządzania oświatą i może być zatrudniony w szkole podstawowej, gimnazjum i szkołach ponadgimnazjalnych z wyjątkiem specjalnych. W uzasadnieniu Dyrektor Gimnazjum wskazał, że G. S. zatrudniony był w Szkole Podstawowej w B. od [...] września 1985 do [...] sierpnia 1992 r. jako nauczyciel techniki bez przygotowania pedagogicznego w klasach IV-VIII na pełnym etacie. Od [...]września 1987 do [...] sierpnia 1989 r. przebywał na urlopie wychowawczym; od [...]września 1989 do [...] sierpnia 1991 r. ponownie kontynuował pracę; od [...] września 1991 do[...]sierpnia 1992 r. przebywał na urlopie bezpłatnym. W całym okresie zatrudnienia nie spełniał wymogu art. 10 ust. 2 pkt 5 KN, przeto nie uzyskał mianowania- w tym z urzędu. Wykształcenie mgr techniki Zainteresowany uzyskał [...] lipca 1992 r. Od [...]września 1992 do [...] sierpnia 1999 r. G. S. pracował jako nauczyciel matematyki i informatyki w Zespole Szkół Rolniczych (następnie zwanym Zespołem Szkół Agrobiznesu) w N.; jego kwalifikacje ( mgr techniki), były niezgodne z nauczanymi przedmiotami. W 1992 r. H. J.- ówczesny dyrektor Zespołu Szkół, zobowiązał Zainteresowanego do uzupełnienia kwalifikacji do nauczania matematyki, z czego nie wywiązał się do 1999 r. Nie posiadał też kwalifikacji do nauczania informatyki- z tego powodu rozwiązano stosunek pracy za trzymiesięcznym wypowiedzeniem. G. S. miał przerwę w zatrudnieniu od [...] września 1999 do [...] sierpnia 2001 r. G. S. dostarczył pismo Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu w P. Oddziału w P., w myśl którego G. S. spełniał wszystkie warunki wymagane do mianowania zgodnie z art. 10 ust. 2 i 3 KN i mianowanie z mocy prawa nabył pracując w Zespole Szkół Rolniczych w N. Z materiałem dowodowym Zainteresowany został zapoznany przez dyrektora, co potwierdził pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. Organ I instancji przeanalizował kolejno obowiązujące: art. 10 KN; rozporządzenie Ministra Oświaty i Wychowania z dnia 24 sierpnia 1982 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudniać nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. 29/82/206- dalej rozp. z 1982); rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 maja 1989 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U.34/89/189, zm. 56/90/329- dalej rozp. z 1989); rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. 98/91/433, zm. 5/94/19, 109/94/ 521, 14/99/127- dalej rozp. z 1991). W ocenie organu I instancji w żadnym z tych okresów Zainteresowany nie uzyskał mianowania- w tym z mocy prawa. W okresie zatrudnienia w Szkole Podstawowej w B. G. S. nauczał techniki, lecz nie miał ukończonych studiów wyższych; ukończył je dnia [...] lipca 1992 r. i do końca okresu zatrudnienia nie mógł być poddany ocenie ni uzyskać mianowania z mocy prawa. W okresie zatrudnienia w Zespole Szkół Rolniczych ( następnie Agrobiznesu ) w N., G. S. posiadał wyższe wykształcenie z techniki, lecz jej nie nauczał ( nauczał bowiem matematyki i informatyki, nie mając po temu przygotowania). Pracując niezgodnie z kwalifikacjami, nie mógł być poddany ocenie, ni uzyskać mianowania z mocy prawa. W odwołaniu od tej decyzji G. S. wniósł o uchylenie owej decyzji i nadanie na podstawie art. 10 ust. 3 p. 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz.U. 19/00/239- dalej. u.zm.KN) stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Odwołujący się podniósł w szczególności, że 7 lat przepracował w Szkole Podstawowej w Białośliwiu i 7 lat w Zespole Szkół Rolniczych ( następnie Agrobiznesu) w N. Opinie pracy w obu szkołach miał więcej niż pozytywne. Z mocy KN winien po 3 latach zostać nauczycielem mianowanym. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r. nr [...]Wójt Gminy B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 9a ust. 3 i art. 9b ust. 4 i ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r.- Karta Nauczyciela (j.t. Dz. U. 56/97/357, 106/98/668,162/98/1118, 12/00/136,19/00/239, 22/00/291,122/00/1323, 111/01/1194, 144/01/1615- dalej KN) utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]grudnia 2001 r. Dyrektora Gimnazjum w B. W uzasadnieniu Wójt podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. W szczególności organ odwoławczy wskazał, że dyrektor Gimnazjum nie ma podstaw prawnych do kwestionowania wydanych przez Dyrektora Zespołu Szkół Agrobiznesu w N. oświadczeń; nie jest władny ustalić, czy Dyrektor Zespołu Szkół Agrobiznesu złamał prawo, nie nadając stronie mianowania. Zdaniem Wójta, takie kompetencje ma wyłącznie Sąd Pracy. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego aktu. Zainteresowany zarzucił decyzji, że nie jest słuszna, bowiem spełniał On warunki dla uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że Skarżący zatrudniony był jako nauczyciel techniki bez przygotowania pedagogicznego w klasach IV-VIII ( nie zaś IV-VII). Organy obu instancji nie uwzględniły, że Dyrektor Szkoły Podstawowej zatrudniając Skarżącego uwzględnił ( jako posiadane kwalifikacje) Studium Nauczycielskie ( tzn. m.in. uzyskane kwalifikacje pedagogiczne dla wykonywania zawodu nauczyciela). Fakt uznania posiadanego wykształcenia na poziomie Studium Nauczycielskiego ( a przez to przyznania odpowiedniego wynagrodzenia) nie jest zgodny ze stwierdzeniem zawartym w uzasadnieniu decyzji będącej przedmiotem odwołania, że Skarżący nie posiadał wymaganych kwalifikacji. "Tym samym stwierdzić należy, że Skarżący legitymował się kwalifikacjami, o których mowa w art. 10 ust. 2 KN ( t.j. kwalifikacji odpowiadających wymogom § 1" rozp. z 1982 r.). W latach 1994-99 corocznie powoływano G. S. w skład państwowych komisji egzaminacyjnych do przeprowadzania egzaminu dojrzałości. Każdorazowo akt powołania Skarżącego w skład komisji maturalnych przez Dyrektora ZSA w N. jednoznacznie stwierdzał, że G. S. jest nauczycielem matematyki. Zdaniem Skarżącego uznać należy za udowodnione, iż w okresie zatrudnienia w Zespole Szkół Agrobiznesu Zainteresowany spełniał wymogi kwalifikacyjne nauczyciela matematyki ( co potwierdzały coroczne akty powołania w skład państwowej komisji egzaminacyjnej). Dyrektor Gimnazjum, doręczając w dniu [...] października 2001 r. decyzję z dnia [...] lipca 2001 r. dotyczącą stopnia awansu zawodowego, uniemożliwił Skarżącemu uzyskanie dalszego awansu zawodowego w roku bieżącym. Wójt Gminy w B. wniósł o oddalenie skargi i powtórzył argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał nadto, że w umowie o pracę z dnia [...] września 1985 r.- L.dz. [...]w punkcie 2 uwzględnione wykształcenie "SN" dotyczyło wyłącznie zaszeregowania płacowego i wiązało się z tym, że Zainteresowany kontynuował w tym czasie studia wyższe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadną. I. Z niekwestionowanego przez Skarżącego w zakresie klas, w których nauczał, pisma Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. z dnia [...] listopada 2001 r.- Ldz. [...] wynika jednoznacznie, że G. S. uczył techniki w klasach IV-VIII (k.12 akt administracyjnych). W toku postępowania administracyjnego, jak i przed Sądem Administracyjnym, nie przeprowadzono innego dowodu co do poziomów klas, w których w Szkole Podstawowej w B. Zainteresowany nauczał. Prowadzi to do wniosku, że ustalenia organu I instancji są w tej materii niewadliwe. Organ odwoławczy nie poczynił w tym zakresie żadnych nowych ustaleń, zatem kwestionowany przez Skarżącego zapis w ostatnim akapicie strony drugiej zaskarżonej decyzji ("w klasach IV-VII") wskazuje w istocie na błąd pisarski ( przy sporządzaniu tekstu komputerowego omyłkowo pominięto ostatnią cyfrę "I" w liczbie "VIII"). Błąd ów organ odwoławczy winien sprostować w trybie art. 113 § 1 kpa. Owo uchybienie nie miało jednak istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 153/02/1270- dalej upsa). II. Organ odwoławczy błędnie przyjął, że Dyrektor Gimnazjum "nie był władny do ustalenia, czy dyrektor Zespołu Szkół Agrobiznesu w N. złamał prawo, nie nadając stronie mianowania". W istocie do rozstrzygnięcia sprawy nie było to konieczne- organy obu instancji obowiązane były bowiem zbadać przesłankowo (art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy- Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz.U. 19/00/239, zm. 111/01/1194, 154/01/1794- dalej u.zm.KN), czy G. S. uzyskał przed dniem [...] kwietnia 2000 r mianowanie z mocy prawa . Ustalenia poczynione w tej materii są prawidłowe i trafny był akt subsumcji. III. Zakres kognicji organów administracji publicznej wyznacza norma prawa materialnego wskazująca, które z faktów są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i w doktrynie trafnie wskazuje się, że uzyskanie przez nauczyciela mianowania z mocy prawa oznaczało, że jego stosunek pracy- po spełnieniu warunków przewidzianych w art. 10 ust. 2 pkt 7 KN (Dz.U. 3/82/19 ze zm.)- przekształcał się w stosunek pracy z mianowania ( uchwała 7 Sędziów SN z 27.5.1993 r.- I PZP 14/93- OSNC 11/93/189 z aprobującą- mimo pewnych zastrzeżeń teoretycznych- glosą B. Wagner- OSP 6/94/119). Uzyskanie mianowania- niezależnie od tego, czy nastąpiło z mocy prawa, czy przez akt nominacyjny- zawsze sprawiało, że nauczyciel stawał się nauczycielem mianowanym. Żadna norma prawna nie powoduje zróżnicowania statusu prawnego nauczyciela mianowanego- bez względu na to, czy uzyskał on mianowanie z mocy aktu nominacyjnego wydanego przez dyrektora szkoły ( art. 11 KN), czy z mocy prawa ( art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w pierwotnym brzmieniu). Nawiązanie stosunku pracy było skutkiem mianowania niezależnie od sposobu jego uzyskania ( art. 13 KN). W orzecznictwie SN i w doktrynie trafnie wskazuje się, że akt mianowania ( art. 13 KN) nie mógł rozstrzygać o dniu uzyskania mianowania z mocy prawa, miał on bowiem jedynie charakter deklaratoryjny. O uzyskaniu mianowania z mocy prawa decydowało jedynie spełnienie przesłanek obiektywnych- w tym sam upływ terminu trzech lat rodził skutek materialnoprawny. Wydanie pisma potwierdzającego fakt uzyskania przez nauczyciela mianowania z mocy prawa oceniane było w owym orzecznictwie i w poglądach doktryny, jako celowe i należące do obowiązków dyrektora szkoły- a to na podstawie art. 29 § 3 kp. Pisemne potwierdzenie owego zdarzenia prawnego, nie było decyzją ni zaświadczeniem w rozumieniu kpa. Niedopełnienie obowiązku wydania owego pisma przez dyrektora szkoły nie pozbawiało nauczyciela mianowania, ani też możliwości wykazywania zajścia tego zdarzenia prawnego ex lege przy pomocy wszelkich środków dowodowych, nie będących sprzecznymi z prawem ( art. 75 § 1 kpa). Do dnia wejścia w życie ustawy z dnia z dnia 18.2.2000 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. 19/00/239), utrwalił się pogląd, że odmowa wydania takiego pisma przez dyrektora szkoły winna być oceniana w płaszczyźnie naruszania przezeń obowiązku wynikającego ze stosunku pracy. W tej sytuacji nauczycielowi przysługiwało roszczenie o nakazanie szkole ( nie zaś dyrektorowi) wydania nauczycielowi pisemnego potwierdzenia, że uzyskał on mianowanie z mocy prawa na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 7 KN; roszczenie to podlegało rozpoznaniu przez sądy pracy ( art. 98 ust. 2 KN w brzmieniu pierwotnym; uchwała SN z 25.6.1993 r.- I PZP 26/93- OSNC 1/94/12). W ówczesnym stanie prawnym takowe roszczenie mogło być realizowane wyłącznie przed sądem pracy, jako że było sporem ze stosunku pracy ( verba legis- art. 98 ust. 2 KN w brzmieniu pierwotnym; art. 91c ust. 2 KN w obecnym brzmieniu). W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie wskazywano, że w takiej sytuacji z reguły nieskutecznym było wytaczanie powództwa o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub jego treści ( art. 189 kpc), bowiem powód mógł dochodzić świadczenia w wyniku naruszenia jego praw. Z dniem wejścia w życie u.zm. KN, pojawiło się postępowanie odrębne, realizowane w trybie kodeksu postępowania administracyjnego- o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że kwestia nadania stopnia awansu zawodowego nie jest sprawą ze stosunku pracy, aczkolwiek z tym stosunkiem jest związana i może wywoływać dlań pewne następstwa ( wyrok NSA z 9.5.2001- II SA 363/01). Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w obecnym składzie nie podziela poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanego w wyroku z dnia 26.6. 2001 -II SA/ Łd 16/01- Pr.Pracy 4/02/39, że sąd administracyjny nie może rozstrzygnąć sporu dotyczącego rodzaju stosunku pracy, będącego podstawą zatrudnienia nauczyciela ( w stanie faktycznym, w którym skarżący domagał się w istocie "ustalenia, że już wcześniej, przed 6.4.2000 r., spełniał warunki do nawiązania stosunku pracy na podstawie mianowania"). Skoro bowiem ustawodawca nakazał badać przesłanki z art. 10 ust. 3, art. 7 ust. 1 bądź 3 u.zm.KN, to jedynie w sferze ustaleń faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, czy w dniu wejścia w życie owej ustawy nauczyciel był zatrudniony na podstawie mianowania, czy tylko na podstawie umowy o pracę. Organ administracji publicznej ( in casu dyrektor szkoły) winien był na podstawie wszelkich dowodów nie będących sprzecznymi z prawem ( art. 75 § 1 kpa) ustalić, czy Skarżący nie był przed dniem [...]kwietnia 2000 r. zatrudniony na podstawie mianowania. W tym celu- skoro dyrektor szkoły uprzednio nie wydał pisma, potwierdzającego jedynie deklaratoryjnie uprzednie mianowanie z mocy prawa ( art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w pierwotnym brzmieniu)- to zajście owego skutku ex lege można badać przesłankowo w postępowaniu administracyjnym, bez odsyłania Strony na drogę procesu przed sądem pracy. Owo pismo, potwierdzające mianowanie z mocy prawa, jest bowiem w istocie jedynie dokumentem prywatnym ( art. 245 kpc; Z. Janowicz "Kpa- komentarz" W.Pr. PWN 1999 s. 226 uw.5; B. Adamiak w: "Kpa- komentarz" CH BECK 2004s. 392 nb.8) i przy braku legalnej teorii dowodów w polskim prawie procesowym, okoliczność ta może być wykazywana każdym środkiem dowodowym. Wykładnia taka legła u źródeł niepublikowanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 lipca 2003 r.- sygn. II SA/Po 2104/01; 12 listopada 2002- sygn. II SA/Po 191/01; 1 października 2002- II SA/Po 10/01; 5 grudnia 2003: II SA/Po 2821/01, II SA/Po 2822/01, II SA/Po 2823/01. Oba postępowania ( o nakazanie szkole wydania nauczycielowi pisemnego potwierdzenia uzyskania mianowania z mocy prawa- toczące się przed sądem pracy) i o nadanie stopnia awansu zawodowego (toczące się przed dyrektorem szkoły i wójtem) są różne ( zarówno podmiotowo- odpowiednio- przeciwko szkole bądź przed dyrektorem szkoły), jak i przedmiotowo. Żadna z tych spraw nie jest prejudycjalną dla drugiej. W tym stanie rzeczy nie było celowym ani możliwym, by Skarżący miał dowodzić swego mianowania w rozumieniu Karty Nauczyciela i art. 10 ust. 3 u.zm.KN przed rozstrzygnięciem sprawy o stopień awansu zawodowego. Z podobną konstrukcją strony spotykają się przy ustalaniu długości okresu uprawniającego do emerytury w sprawach o zasiłek przedemerytalny, toczącymi się przed urzędami pracy w oparciu o kpa ( odpowiednio- wyrok SN z 24.5.2001- I PKN 413/00- "Rzeczpospolita" 6.3.02- C4). Za taką wykładnią przemawia także wzgląd na zasadę równości wobec prawa ( art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. Dz.U. 28/01/319). Skoro bowiem żaden przepis ustawowy nie wprowadza kryterium dyferencjacji sytuacji prawnej nauczycieli mianowanych z mocy prawa bądź z mocy aktu nominacyjnego wydanego przez dyrektora szkoły (B. Wagner- op.cit. s. 304), to brak jakichkolwiek podstaw, by zmuszać nauczycieli, wobec których dyrektor szkoły nie dopełnił ustawowego obowiązku wydania dokumentu deklaratoryjnego, do wytaczania roszczenia o nakazanie szkole wydania pisemnego potwierdzenia ( OSNC 1/94/12) jedynie dla uzyskania środka dowodowego ( art. 106 § 5 upsa w zw. z art. 245 kpc), którego przydatność dowodowa jest nie większa, niźli innych dowodów, zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym ( w tym akt pracowniczych i wywiadów u poprzednich pracodawców, którymi dysponuje dyrektor szkoły). Taka wykładnia stanowiłaby naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, bowiem bez ustanowienia w ustawie i bez koniecznej przyczyny w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, zmuszałaby osoby w tej samej sytuacji prawnej, do kłopotliwego i czasochłonnego występowania na drogę procesu przed sądem pracy, gdy inni nauczyciele mianowani, mający ów środek dowodowy w aktach pracowniczych, takiego obowiązku by nie mieli. W uzasadnieniu powołanej uchwały 7 Sędziów SN trafnie zwrócono uwagę, że celem art. 10 ust. 2 pkt 7 KN w pierwotnym brzmieniu była ochrona interesów nauczyciela spełniającego wymagania przewidziane dla mianowania, jak i swoiste napiętnowanie i zwalczanie zaniedbań szkoły w zakresie realizacji obowiązku opiniowania nauczycieli ( OSNC 11/93/189). Tym bardziej niedopuszczalne byłoby nakładanie dalszych obowiązków na nauczyciela mianowanego ex lege w zakresie kłopotliwego i czasochłonnego dochodzenia swych praw przed sądem pracy, gdy pracodawca nie wykonał kolejnego swego obowiązku, nałożonego nań ustawą ( art. 29 § 3 kp) i nie wydał nauczycielowi deklaratoryjnego dokumentu prywatnego. IV. W niniejszej sprawie organy obu instancji nie wskazały jako podstawy prawnej swego orzekania art. 10 ust .3 p. 1 u.zm. KN, choć z uzasadnień obu decyzji wynika, że rozważały zagadnienie, czy Skarżący był zatrudniony przed dniem 6 kwietnia 2000 r. na podstawie mianowania. W art. 10 ust. 2 pkt 5 KN w brzmieniu pierwotnym jednoznacznie wskazano, że stosunek pracy z nauczycielem nawiązywał się przez mianowanie, jeśli- w szczególności- posiadał wymagane kwalifikacje do zajmowania danego stanowiska. Skarżący rozpoczął pracę dnia 1 września 1985 r. w szkole podstawowej pod rządem § 3 ust. 1 i 2 rozp. z 1982 r. Zgodnie z tymi przepisami nie posiadał On kwalifikacji do nauczania w szkołach podstawowych, bowiem nie ukończył w tym okresie studiów wyższych z przygotowaniem pedagogicznym ani też studiów wyższych bez tego przygotowania i nie ukończył studium pedagogicznego. Ówczesny normodawca wskazywał, że do 31 sierpnia 1990 r. kwalifikacje do nauczania w szkołach podstawowych można uzyskać przez uzyskanie świadectwa dojrzałości ( które Skarżący uzyskał) i ukończenie studium pedagogicznego ( którego to warunku G. S. nie wypełnił). Tylko spełnianie pozostałych (określonych w art. 10 ust. 2 pkt 1-6 KN) warunków wymaganych do mianowania, skutkować mogło uzyskaniem mianowania z mocy prawa- na podstawie art. 10 ust. 2 pkt 7 zd. 2 KN w pierwotnym brzmieniu. Błędnie Skarżący przyjmuje, że sformułowanie "uwzględniając wykształcenie SN" w umowie o pracę z dnia [...] września 1985 r. Ldz. [...]jest tożsame z ukończeniem Studium Nauczycielskiego (jako studium pedagogicznego w rozumieniu § 3 ust. 1 in fine i ust. 2 in fine rozp. z 1982). Sam Skarżący na rozprawie dnia 5 października 2004 r. jednoznacznie wskazał, że nigdy nie ukończył studium nauczycielskiego ( k. 28 akt sądowych), a tylko ukończenie studium pedagogicznego skutkować mogło wypełnieniem przesłanek z art. 10 ust. 2 pkt 5 KN. To, że pracodawca dla potrzeb zaszeregowania płacowego wpisał ową błędną informację do umowy, nie mogło rodzić żadnych skutków prawnych dla uzyskania mianowania ex lege. Z dniem 6 czerwca 1989 r. weszło w życie rozp. z 1989 r.- Skarżący do tego dnia nie spełniał wymogów kwalifikacyjnych na podstawie dotychczasowego § 3 ust. 1 i 2 rozp. z 1982 r. i nie uzyskał mianowania, przeto nie mógł być uznany za posiadającego kwalifikacje w rozumieniu § 19 rozp. z 1989 r. Dnia 1 września 1989 r. Zainteresowany podjął pracę w Zespole Szkół Rolniczych; nie była to zatem szkoła podstawowa. Normodawca w § 1 ust. 1 rozp. z 1989 r. wskazał, że kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkołach posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych o kierunku zgodnym z nauczanym przedmiotem lub rodzajem prowadzonych zajęć albo dyplomem ukończonych studiów wyższych o kierunku zbliżonym do tego przedmiotu lub zajęć, dającym wiedzę merytoryczną z ich zakresu, oraz posiada przygotowanie pedagogiczne. W § 1 ust. 2 normodawca wyczerpująco wskazał, co rozumieć należy przez przygotowanie pedagogiczne. W okresie obowiązywania rozp. z 1989 r. Skarżący nie spełniał wymogu legitymowania się dyplomem ukończenia studiów wyższych oraz koniecznym przygotowaniem pedagogicznym; nie zachodziły też wobec Niego wyjątki z § 13 rozp. z 1989 r. Dnia 10 października 1991 r. weszło w życie rozp. z 1991 r. Skarżący nie spełniał wymagań, o których mowa w § 12 tego rozporządzenia. W doktrynie trafnie wskazuje się, że z rozp. z 1991 r. wynika, że na kwalifikacje zawodowe nauczyciela składają się trzy elementy:1) posiadanie odpowiedniego wykształcenia, 2) zgodność lub zbliżoność posiadanego wykształcenia do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, 3) przygotowanie pedagogiczne ( Z. Sypniewski "Nauczyciele samorządowi po zmianie karty" ZCO 2001 s. 38). G. S. dopiero dnia [...] lipca 1992 r. legitymował się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku ( specjalności) innym niż nauczany przedmiot lub rodzaj ukończonych zajęć w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 rozp. z 1991 r. Przedłożony dyplom z dnia [...]października 1992 r. nr [...] nie wskazuje, że spełnione zostały warunki przygotowania pedagogicznego, określone w § 1 pkt 2 rozp. z 1991 r.; Zainteresowany nie przedłożył zaświadczenia Wyższej Szkoły Pedagogicznej w B. o spełnieniu wymogów § 1 pkt 2 rozp. z 1991 r. Skarżący nauczając matematyki i informatyki, przez cały okres zatrudnienia w Zespole Szkół Rolniczych ( następnie Agrobiznesu), nie spełniał wymogu zgodności lub zbliżoności posiadanego wykształcenia do nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć ( § 1 pkt 3 rozp. z 1991 r.). Stanu tego nie zmienił fakt uzyskania dnia [...] maja 2001 r. świadectwa ukończenia studiów podyplomowych Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu ( § 2 ust. 1 pkt 2 in fine rozp. z 1991 r.), skoro stosunek pracy ustał dnia [...] sierpnia 1999 r. Wobec Skarżącego nie zachodziły żadne inne przesłanki posiadania wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska, zatem jedynie zamiana pktu 7 ust. 2 art. 10 KN, dokonana w art. 97 pkt 9 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, nie mogła prowadzić do nabycia przez G. S. mianowania z mocy prawa. Powoływanie Zainteresowanego przez kolejne lata w skład komisji maturalnych z matematyki, nie zastępowało legitymowania się dyplomem ukończenia właściwych studiów magisterskich czy ukończenia studiów podyplomowych z zakresu nauczanego przedmiotu lub rodzaju prowadzonych zajęć, z którymi normodawca wiązał posiadanie wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska w rozumieniu art. 10 ust. 2 pkt 5 KN. Doręczenie decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. nie uniemożliwiało Skarżącemu dalszego stopnia awansu zawodowego; obowiązkiem Dyrektora było orzec o stopniu awansu zawodowego, nie zaś powstrzymywać się od określenia decyzją sytuacji prawnej Zainteresowanego. Od decyzji tej służyły Skarżącemu środki odwoławcze, z których skorzystał. Skoro zatem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, a naruszenie przepisów postępowania nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, przeto skargę należało oddalić ( art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270 w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1271 ze zm.). /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło