II FSK 32/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Gruszczyński (spr.), Sędziowie NSA Stanisław Bogucki, Paweł Chmielecki, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "A." Spółki z o.o. z siedzibą w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 1 października 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 1145/03 w sprawie ze skargi "A." Spółki z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Izby Skarbowej w O. z dnia 24 marca 2003 r. (...) w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. p o s t a n a w i a odrzucić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 1 października 2004 r., I SA/Wr 1145/03 oddalił skargę "A." sp. z o.o. w O. na decyzję Izby Skarbowej w O. w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Sąd podzielił pogląd organów podatkowych, które zakwestionowały zasadność zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków dotyczących zapłaty za wykonywanie usług montażowych, budowlanych i pośrednictwa marketingowego stwierdzając, iż faktury dokumentujące powyższe transakcje są niewiarygodne. W sposób nie budzący wątpliwości ustalono, w oparciu o informacje właściwych urzędów skarbowych, iż część faktur została wystawiona przez podmioty, które nieistniały, bądź nie prowadziły działalności gospodarczej w tym okresie, gdyż nie figurowały one w prowadzonych przez te urzędy ewidencjach podatników. Oznacza to, iż sporne wydatki nie zostały prawidłowo dokumentowane, mimo obowiązku prowadzenia przez podatników ewidencji podatkowej zgodnie z odrębnymi przepisami w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu /straty/, podstawy opodatkowania i należnego podatku. Zdaniem Sądu potrzeba należytego udokumentowania poniesienia określonych wydatków, odzwierciedlających rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych zgodnie z określonymi przepisami, jest warunkiem koniecznym do tego, aby podatnik z takiego faktu mógł wywieść określone dla siebie, korzystne uprawnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał również, że dokonana przez organy podatkowe ocena materiału dowodowego sprawy zgodna była z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego, jak również nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organy te nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo uzasadniły swoje stanowisko. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniesionej przez pełnomocnika "A." sp. z o.o. zaskarżono orzeczenie w całości. Na podstawie art. 173 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", zarzucono wyrokowi naruszenie prawa przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Pełnomocnik nie wskazał jednak o jakie konkretnie przepisy chodzi oraz na czym polega błędna ich wykładnia i niewłaściwe zastosowanie. Uzasadniając skargę kasacyjną podał, iż kierując skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przekazał 43 dokumenty, będące dowodami w postępowaniu kontrolnym i podatkowym. Autor skargi kasacyjnej zarzucił, iż wyłącznie negatywny, tj. tendencyjny stosunek kontrolujących do materii dowodowej w sprawie oraz niewłaściwy pogląd prawny na zdarzenia objęte kontrolą a następnie postępowaniem podatkowym, doprowadził do rozbieżności w ocenie prawnej tych zdarzeń prawnych i do ich wyeliminowania z postępowań. Zdaniem pełnomocnika spółki, jeżeli dokumentacja w postaci wypisów, regonu, pieczątek, umów zlecenia, protokołów odbioru robót była niewystarczająca, to łatwo można było potwierdzić faktyczne wykonanie robót budowlanych na obiektach dużych firm. Podnosząc powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Powołany przez autora skargi kasacyjnej art. 173 par. 1 p.p.s.a. stanowi jedynie o możliwości zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Aby jednak zrealizować tę możliwość, konieczne jest spełnienie wymogów przewidzianych w art. 176 p.p.s.a., w tym przede wszystkim zamieszczenie w piśmie procesowym elementów konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, wymienionych we wspomnianym przepisie po wyrazie "oraz". Najważniejszą rolę wśród nich odgrywa obowiązek przytoczenia podstaw kasacyjnych, tzn. konkretnych przepisów prawa materialnego lub też przepisów postępowania sądowego, które - zdaniem skarżącego - zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji. Bez tych elementów merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej staje się niedopuszczalne, gdyż zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny poza przypadkami nieważności postępowania, które w sprawie nie zachodzą, związany jest granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają jej podstawy i wnioski. Skoro autor skargi kasacyjnej nie określił jej podstaw, to nie istnieje przedmiot, który mógłby być badany w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. W szczególności autor nie sprecyzował z jakim przepisem Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wiąże twierdzenie o przyjęciu przez Sąd wadliwego stanu faktycznego. Tak skonstruowana skarga kasacyjna jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu w oparciu o art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a. O tym, że niespełnienie wymagań szczególnych przewidzianych w art. 176 p.p.s.a. po wyrazie "oraz" stanowi nieusuwalny brak skargi kasacyjnej, uzasadniający jej odrzucenie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekał wielokrotnie, w tym m.in. w uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 marca 2004 r. /FSK 209/04 - ONSAiWSA 2004 nr 1 poz. 13/. W chwili pisania skargi kasacyjnej z dnia 27 listopada 2004 r. przez pełnomocnika strony skarżącej orzeczenie to, podobnie jak wiele innych, było opublikowane w urzędowym zbiorze, w związku z czym niezapoznanie się z nim przez doradcę podatkowego należy ocenić bardzo ujemnie. Wobec odrzucenia skargi kasacyjnej brak było podstaw do rozpatrywania wniosku Dyrektora Izby Skarbowej o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, gdyż taki wniosek podlegałby rozpoznaniu jedynie w wypadku oddalenia skargi kasacyjnej, co w sprawie nie miało miejsca /art. 204 p.p.s.a./. Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.