II SA/Lu 320/04
WyrokWSA w Lublinie2004-11-30
Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Miasta, udzielając bonifikaty od ceny nieruchomości sprzedawanej spółdzielni mieszkaniowej w związku z ustanowieniem odrębnej własności lokali, może wyłączyć z bonifikaty udział w wieczystym użytkowaniu gruntu związany z własnością lokalu niemieszkalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Miasta działała w ramach uznania administracyjnego, udzielając bonifikaty od ceny nieruchomości sprzedawanej spółdzielni mieszkaniowej. Uznanie to obejmowało prawo do określenia rodzaju lokali, które będą objęte bonifikatą, w tym możliwość wyłączenia z bonifikaty udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu związanego z własnością lokalu niemieszkalnego. W związku z tym Sąd oddalił skargę, uznając, że Rada Miasta nie przekroczyła granic uznania administracyjnego i nie naruszyła przepisów prawa.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na uchwałę Rady Miasta, która zmieniła wcześniejszą uchwałę w sprawie udzielenia bonifikaty od ceny nieruchomości sprzedawanej spółdzielni. Zaskarżony zapis uchwały wyłączał z bonifikaty udział w wieczystym użytkowaniu gruntu związany z własnością lokalu niemieszkalnego. Skarżąca argumentowała, że narusza to przepis art. 68 ust. 1 pkt 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nie rozróżnia lokali mieszkalnych i niemieszkalnych w kontekście udzielania bonifikaty. Rada Miasta wniosła o oddalenie skargi, twierdząc, że działała w ramach uznania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek -sprawozdawca, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Protokolant Stażysta Monika Kowalik, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na uchwałę Rady Miasta z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości sprzedawanej Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oddala skargę
Rada Miasta j podjęła w dniu [...]r. - na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) i pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r. Dz. U. Nr 142. poz. 1591 z późn. zm.), art. 32 ust.1 i ust. 2, art. 37 ust. 2 pkt 5, art. 68 ust. 1 pkt 9, art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, (t.j. z 2000r. Dz. U. Nr 46, poz. 543 z późn. zm. )- uchwałę Nr [...]. w sprawie zmiany uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od ceny nieruchomości sprzedawanej Spółdzielni Mieszkaniowej [...], w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni odrębnej własności lokali lub przeniesieniem na członków spółdzielni własności lokali oraz uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie zasad udzielania bonifikaty od ceny nieruchomości gruntowych sprzedawanych Spółdzielni Mieszkaniowej [...], w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni odrębnej własności lokali lub przeniesieniem na członków spółdzielni własności lokali.
Mocą tej uchwały Rada Miasta zmieniła § 1 swojej uchwały z [...]r. Nr [...] wyrażając zgodę na udzielenie bonifikaty w wysokości 95% od ceny nieruchomości oznaczonej nr [...]ark. 39 o pow. 1685m2 położonej przy ul. [...], sprzedawanej Spółdzielni Mieszkaniowej [...], jako wieczystemu użytkownikowi, w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni odrębnej własności lokali lub przeniesieniem na członków spółdzielni własności lokali.
Rada Miasta zmieniła również § 1 pkt 3 i 4 uchwały z dnia [...]r. Nr [...], ustalając, że bonifikata określona w ust. 1 wynosi 95% i jest udzielana od ceny nieruchomości gruntowej równej jej wartości ustalonej w operacie szacunkowym, pomniejszonej o kwotę równą wartości użytkowania wieczystego tej nieruchomości (§ 1 pkt 3) oraz, że " bonifikata nie obejmuje udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu związanym z własnością lokalu niemieszkalnego" (§ 1 pkt 4).
Skargę na uchwałę Rady Miasta z dnia [...]r. wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] domagając się uchylenia § 1 ust. 2 drugiego tiretu, zgodnie z którym bonifikata nie obejmuje udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu związanym z własnością lokalu niemieszkalnego.
W ocenie skarżącej zapis taki rażąco narusza przepis art. 68 ust. 1 pkt. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 z późn. zm.).
Skarżąca przyznała, że Burmistrz Miasta za zgodą Rady może udzielić bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3 ustawy jeżeli nieruchomość jest sprzedawana na cele wymienione w art. 68 ust. 1 pkt. 1-9. Gmina jako właściciel nieruchomości może poprzez swoje organy swobodnie decydować o wyborze celów i wysokości udzielonej bonifikaty. Żaden natomiast przepis ustawy nie upoważnił Rady do dokonywania odstępstw od regulacji art. 68 ust. 1 w przeciwieństwie np. do art. 70 ust. 4, który upoważnia Radę do innego uregulowania zagadnienia.
Przepis art. 68 ust. 1 posługuje się pojęciem "nieruchomości". Definicja ustawowa nieruchomości gruntowej (od sprzedaży takiej nieruchomości udzielona ma być bonifikata) zawarta jest w art. 4 pkt. 1 ustawy.
W art. 68 ust. 1 pkt. 9 ustawy sformułowany jest zapis "lokali" bez podziału na lokale mieszkalne i niemieszkalne w odróżnieniu od zapisu art. 68 ust. 1 pkt. 7, gdzie wymienia się tylko lokale mieszkalne. Członkowie Spółdzielni posiadają spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych i użytkowych (wg określenia Rady "niemieszkalnych") i na rzecz członków będzie ustanawiana odrębna własność tych lokali. Członkowie Spółdzielni posiadają równe prawa natomiast Rada, wbrew przepisowi art. 68 ust. 1 pkt 9 ustawy, podzieliła członków Spółdzielni w zależności od rodzaju posiadanego lokalu. W tym miejscu należy wskazać na zapis art. 1714 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 4 poz. 27 z 2001 r. z późn. zm.) który stanowi, że na pisemne żądanie członka Spółdzielnia zobowiązana jest przenieść własność lokalu (mieszkalnego lub użytkowego) z udziałem prawa do gruntu jakim Spółdzielnia w dacie przenoszenia własności lokalu dysponuje (wieczyste użytkowanie lub własność).
Skarżąca podniosła ponadto, że w świetle art. 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (j. t. Dz.U. z 2000 r. Nr 80 poz. 903 z późn. zm.) odrębna własność lokali z ułamkową częścią prawa do gruntu jest ustanawiana w formie aktu notarialnego. Aby ustanowić na rzecz członków ułamkową własność Spółdzielnia musi nabyć własność całej nieruchomości z bonifikatą lub bez bonifikaty. Gdyby była ustanowiona odrębna własność lokali z prawem wieczystego użytkowania to tylko poszczególni członkowie - właściciele lokali mogliby się ubiegać o nabycie udziałów własności gruntu ,co prowadziłoby do niedorzeczności - na jednej nieruchomości część członków byłoby współwłaścicielami, a część z nich – wieczystymi użytkownikami.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o jej oddalenie , podnosząc że stanowisko skarżącej, iż bonifikata udzielona zostaje nie od całości nieruchomości, lecz od jej części nie jest słuszne.
Rada Miasta podkreśliła, że w przypadku skarżącej Spółdzielni, bonifikata od ceny nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej będącej dotychczas w jej wieczystym użytkowaniu, na której stoi już stanowiący odrębną własność Spółdzielni budynek, udzielana jest wyłącznie w związku z ustanowieniem lub przeniesieniem na członków. spółdzielni własności lokali w tymże budynku.
Ideę kwestionowanego zapisu uchwały Rady Miasta stanowiło to, by nabywana przez Spółdzielnię własność gruntu komunalnego, będącego dotychczas w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni była bonifikowana tylko w tym zakresie, w jakim grunt ten będzie udziałem członków, na których Spółdzielnia przeniesie własność wyodrębnionych mieszkań. Rada Miasta nie uznała bowiem za celowe i uzasadnione bonifikowania sprzedaży dla Spółdzielni gruntu, który byłby w konsekwencji wykupywany przez spółdzielców przy nabywaniu od Spółdzielni lokali niemieszkalnych a więc użytkowych, przeznaczonych z istoty rzeczy na działalność gospodarczą.
Rada Miasta podniosła również , że ustalanie wysokości bonifikaty od wartości sprzedawanych spółdzielniom nieruchomości należy do uznania organów gminy, a więc miała ona prawo ograniczyć rozmiary bonifikaty obliczonej w wysokości 95% wartości wskazanej w § 1 ust. 2 pierwszy tiret, zaskarżonej uchwały, o ile zostaną spełnione przesłanki z § 1 ust. 2 drugi tiret.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Materialno-prawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowi art. 68 ust.1 pkt.9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2001 r., Nr 46, poz. 543) w brzmieniu nadanym mu przez ustawę z dnia 19 grudnia 2002r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2000r., Nr 240, poz. 2058)
Zgodnie z tym przepisem właściwy organ może udzielić za zgodą odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana spółdzielniom mieszkaniowym w związku z ustanowieniem na rzecz członków spółdzielni własności lokali lub z przeniesieniem na rzecz członków spółdzielni własności lokali lub domów jednorodzinnych. Powyższy przepis obejmuje instytucję uznania administracyjnego.
Uznanie administracyjne polega na tym, że ustawodawca daje prawo określonemu podmiotowi, w tym przypadku Radzie Miasta do ustosunkowania się do określonego stanu faktycznego. Rada Miasta w ramach swojego uznania mogła udzielić bonifikaty lub jej nie udzielić, a także według własnego uznania określić wysokość tej opłaty. Uznanie administracyjne oznacza również, że Rada Miasta w swojej uchwale była uprawniona do określenia rodzaju lokali, które będą objęte udzieloną bonifikatą. To uznanie administracyjne oznacza, że Rada Miasta mogła w uchwale określić, że bonifikata nie obejmuje udziału w wieczystym użytkowaniu gruntu związanym z własnością lokalu niemieszkalnego. Określając w ten sposób rodzaje lokali, które są objęte bonifikatą Rada Miasta - zdaniem Sądu – działała w ramach uznania administracyjnego i nie przekroczyła jego granic, a w związku z tym nie można mówić o naruszeniu przepisu prawa.
Zdaniem Sądu nietrafny jest zarzut skargi o odstępstwie od regulacji art. 68 ust.1 cyt. ustawy, gdyż uchwała nie narusza zasad i celów ustawy i nie utrudni sprzedaży nieruchomości gruntowych i przeniesienia ich własności na członków spółdzielni.
W związku z powyższym Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło