I FSK 123/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal, Sędziowie NSA Jan Rudowski (spr), Grzegorz Krzymień, Protokolant Aneta Papiernik, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005 r. na rozprawie w Wydziale I Izby Finansowej skargi kasacyjnej J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 listopada 2004 r., sygn. akt I SA/Gl 1382/04 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 29 listopada 2004 r. sygn. akt I SA/Gl 1382/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego. W motywach uzasadnienia postanowienia wskazano, iż zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 4 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wezwał J. K. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego, nadesłanie odpisu skargi wraz z załącznikami celem doręczenia go uczestnikowi postępowania R.W. oraz uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 1091 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma pod rygorem odrzucenia skargi. Pismo zawierające wezwanie Sądu do uzupełnienia braków skargi zostało doręczone w dniu 14 października 2004 r. na adres kancelarii prowadzonej przez pełnomocnika J. K. W zakreślonym terminie w dniu 18 października 2004 r. uiszczony został wpis od skargi. Pozostałych braków formalnych skargi nie uzupełniono. Z tego względu powołując się na treść przepisu art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a. - Sąd odrzucił skargę. W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie pełnomocnik J. K. wniósł o jego uchylenie w całości zarzucając naruszenie przepisów art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 33 § 1 oraz art. 44 § 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie zachodziła konieczność uzupełnienia skargi we wskazanym przez Sąd zakresie. Nie istniała konieczność przesłania dodatkowych odpisów skargi celem ich przesłania do R. W. R. W. nie był bowiem uczestnikiem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. W sprawie dotyczącej R.W. toczyło się odrębne postępowanie zakończone wydaniem wobec niego decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w Cieszynie z dnia [...]marca 2004 r. Nr [...]. Toczyły się zatem dwa odrębne postępowania i z tego względu uznanie przez Sąd R. W. za uczestnika postępowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji pozbawione było podstawy prawnej. Nie istniała również podstawa do uzupełnienia skargi przez nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego radcy prawnemu B. D. W aktach sprawy znajdowały się bowiem pełnomocnictwa procesowe z dnia 22 grudnia 2000 r. oraz 4 września 2002 r. Pełnomocnictwo z dnia 4 września 2002 r. dotyczyło reprezentowania J. K. w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym. Niedołączenie do akt sprawy przez organ administracyjny przedłożonego pełnomocnictwa obligowało Sąd do zastosowania przepisu art. 44 § 1 p.p.s.a. Niezastosowanie przez Sąd trybu określonego w tym przepisie uniemożliwiło J. K. skuteczne dochodzenie swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w Katowicach wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż zgadza się z argumentacją wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej nie mógł w szczególności doprowadzić podniesiony w niej zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 w związku z art. 33 § 1 oraz art. 44 § 1 p.p.s.a. Wbrew bowiem zarzutom skargi kasacyjnej istniały przesłanki uzasadniające odrzucenie skargi zawierającej braki formalne, których strona nie uzupełniła w wyznaczonym przez Sąd terminie. W myśl trafnie powołanego przez Sąd w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Skarga do sądu administracyjnego jako pierwsze pismo strony (skarżącego) w postępowaniu sądowym, powinno czynić zadość wymaganiom formalnym określonym w art. 46 § 1 i 2, a ponadto zawierać elementy określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Dodatkowo do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3 p.p.s.a). Do pism procesowych spełniających te wymogi należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. Odpisami spełniającymi te wymogi są także uwierzytelnione fotokopie bądź uwierzytelnione wydruki poczty elektronicznej (art. 47 § 1 i 2 p.p.s.a.). Niespełnienie wskazanych warunków formalnych skargi powoduje jej odrzucenie przez sąd administracyjny. W odniesieniu jednak do niektórych wymagań formalnych skargi przepisy omawianej ustawy przewidują możliwość konwalidacji skargi (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s. 274 i 275). Konwalidacja skargi następuje na zasadach i w trybie określonym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Omawiany przepis znajduje zastosowanie do wszystkich pism w sprawie w przypadku takich ich braków, które uniemożliwiają nadanie pismu strony prawidłowego biegu tzn. wywołania przez pismo właściwych skutków procesowych zarówno w stosunku do Sądu jak i pozostałych uczestników postępowania (por. T. Woś, op.cit., s. 210; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, s. 126). W sprawie nie budzi wątpliwości i nie jest kwestionowane przez stronę skarżącą, iż stosownie do przepisu art. 47 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., do skargi sporządzonej przez pełnomocnika należy dołączyć pełnomocnictwo. Niedopełnienie przez pełnomocnika wnoszącego skargę obowiązku dołączenia pełnomocnictwa stanowi podstawę do wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi przez dołączenie pełnomocnictwa, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to, jak słusznie uczynił Sąd powinno być skierowane do osoby określającej siebie jako pełnomocnika strony skarżącej. Skoro do skargi sporządzonej w imieniu skarżącego i podpisanej przez pełnomocnika nie dołączono pełnomocnictwa, to wezwanie pełnomocnika do uzupełnienia tego braku znajdowało pełne oparcie w omówionych przepisach art. 49 § 1 w związku z art. 46 § 3 i art. 57 § 1 p.p.s.a. Tego braku formalnego skargi strona skarżąca nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, co skutkowało zastosowaniem rygoru określonego w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wbrew zarzutom stawianym w skardze kasacyjnej w sprawie nie zachodziły przesłanki do zastosowania przepisu art. 44 § 1 i 2 p.p.s.a. Przepisy te odnoszą się bowiem do czynności procesowych, a więc trwającego postępowania sądowego. Nie mogą służyć usuwaniu braków formalnych przy wnoszeniu skargi. Z tych względów tymczasowe dopuszczenie pełnomocnika z możliwością zatwierdzenia czynności przez stronę (art. 44 § 1 i 2 p.p.s.a.) nie może być stosowane zamiast lub obok wezwania pełnomocnika do uzupełnienia braku formalnego skargi, to jest złożenia pełnomocnictwa (podobnie: w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 kwietnia 2004 r. sygn. akt II SA/Wr 1225/01, publ. ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 53, s. 27-31). Z kolei pełnomocnictwa, na które powołał się autor skargi kasacyjnej z dnia 22 grudnia 2000 r. oraz z dnia 4 września 2002 r. jak wynika z ich treści uprawniały do zastępowania strony w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym. Na ich podstawie pełnomocnik nie był uprawniony do złożenia skargi do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcia, które zapadły we właściwym trybie w tych postępowaniach. Stosownie bowiem do przepisu art. 36 p.p.s.a. pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, 2) do prowadzenia poszczególnych spraw, 3) do niektórych czynności w postępowaniu. W niniejszej sprawie pełnomocnictwo spełniające opisane wymogi nie zostało złożone jednocześnie ze skargą, co więcej nie ulega wątpliwości, że nie przedłożono takiego pełnomocnictwa na wezwanie Sądu, a wskazane pełnomocnictwa znajdujące się w aktach sprawy nie odpowiadały wymogom określonym w art. 36 p.p.s.a. Nie można zatem było wywieść wniosku, że było umocowanie do sporządzenia i wniesienia skargi na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2004 r. Do uwzględnienia skargi kasacyjnej w tej sytuacji nie mógł doprowadzić drugi z podniesionych w niej zarzutów, który jednak również należało uznać za pozbawiony uzasadnienia. Z treści decyzji Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia [...] lipca 2004 r. jednoznacznie bowiem wynika, iż skarżący ponosił solidarną odpowiedzialność wraz z R. W. za dług celny w związku z importem towarów. Zasady tej odpowiedzialności określone zostały w przepisach art. 210 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) oraz art. 366 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). O odpowiedzialności solidarnej pouczono w treści decyzji. Nie mogło zatem budzić wątpliwości, iż R. W. przysługiwały uprawnienia z art. 33 § 1 p.p.s.a. jako uczestnikowi postępowania. Wynik postępowania sądowego dotyczył bowiem jego interesu prawnego - zobowiązanie do zapłaty długu celnego oraz podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług z tytułu nielegalnego wprowadzenia towaru na polski obszar celny. O wszczęciu sprawy przed sądem administracyjnym R. W. powinien zostać poinformowany, tak aby mógł korzystać z przysługujących mu uprawnień uczestnika tego postępowania na prawach strony. Temu służyło wezwanie Sądu do przedłożenia dodatkowego odpisu skargi (art. 49 § 1 p.p.s.a.). Również w tym wypadku zignorowanie przez stronę skarżącą wezwania Sądu stanowiło dostateczną podstawę do odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Niepodporządkowanie się pełnomocnika skarżącego do usunięcia wskazanych przez Sąd braków formalnych w zakreślonym terminie obligowało Sąd do odrzucenia skargi, co też Sąd uczynił. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.