SA/Rz 1024/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-11-17
Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca operat opisowo-kartograficzny w ewidencji gruntów może zostać utrzymana w mocy, jeśli stronom postępowania nie zapewniono czynnego udziału w każdym jego etapie, a w szczególności przed wydaniem decyzji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Kluczowym uchybieniem było niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zatwierdzającą operat opisowo-kartograficzny w ewidencji gruntów. Skarżący zarzucali m.in. zmniejszenie powierzchni działek, nieprawidłowy przebieg granic, brak udziału w postępowaniu oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej większości skarżących.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Magdalena Józefczyk/spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K., K. W. i I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] przedmiocie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego w ewidencji gruntów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących W. K., K. W. i I. P. kwoty po 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
SA/Rz 1024/02
Uzasadnienie
Prezydent Miasta działając na podstawie art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ), a także na podstawie § 42 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. (Dz. U. nr 38, poz. 454) zatwierdził operat opisowo – kartograficzny obrębu 210 R. – B. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że projekt modernizacji ewidencji gruntów i założenia ewidencji budynków obrębu 210 R. – B., zatwierdzony został rozporządzeniem Wojewody Nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. i przewidywał opracowanie operatu ewidencji gruntów i budynków w zintegrowanym systemie komputerowym łącznie z numeryczną mapą ewidencji gruntów. Obręb 210 R. – B. powstał z połączenia obrębów 117 i 121 oraz części obrębów 206, 205, 122, 118 i 116 i został ograniczony południową stroną pasa drogowego Al. [...], granicą administracyjną miasta R. oraz zachodnią stroną ulic J., P. i G. Projekt operatu opisowo – kartograficznego został wyłożony do wglądu zainteresowanych podmiotów od 17 do 30 listopada 1999r. w siedzibie wykonawcy projektu A sp.z o.o. w R. W toku okazania operatu opisowo-kartograficznego 32 osoby złożyły uwagi i zastrzeżenia. Wsród osób, których zastrzeżenia nie zostały uwzględnione znaleźli się między innymi W. K., K. W. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że W. K. nie wyraził zgody na zmniejszenie powierzchni działki nr 1611 do 0.1635 ha, powstałej z dz. nr 274/2 obr. 210 z dotychczasowej pow. 0.1767 ha., zakwestionował też przebieg granicy działki od ul. M. po istniejącym ogrodzeniu. Rozpatrując zastrzeżenie ustalono, że granica z działką nr 1610 została zgodnie ustalona przez zainteresowane strony, wzdłuż istniejącego ogrodzenia i przyjęta protokołem granicznym nr [...] z [...].04.1998r., a granicę z ul. M., wobec braku zgodnego ustalenia granic przez zainteresowane strony, przyjęto według dotychczasowej mapy ewidencji gruntów.
K. W. i W. W. wnieśli o ponowny pomiar działki nr 262, powstałej z dz. nr 15/2 obr.117 i działki nr 261 powstałej z działki nr 15/1. Działki te zostały podzielone operatem z [...].11.1978r., włączonym do zasobu ewidencji gruntów pod nr [...]. Wieloletni stan władania na gruncie naniesiony na mapę zasadniczą i ewidencyjną nie odpowiada treści tego operatu. Stan ten został przyjęty do projektu operatu opisowo-kartograficznego, ponieważ zainteresowani właściciele tych działek nie ustalili zgodnie przebiegu granic tych działek. Przeprowadzony pomiar kontrolny [...].12.1998r., z udziałem obydwu zainteresowanych stron, również nie doprowadził do uzgodnienia i przyjęcia granic. Przyjęty przebieg granic przedmiotowych działek nie wyklucza ustalenia tych granic w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości.
Odwołanie od ww. decyzji złożyli I. P., K. W. i W. K.
I. P. w odwołaniu podniosła, że pismem z [...].02.2002r. znak: [...] została poinformowana przez Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego w R., że Prezydent Miasta decyzją z [...].01.2002r. znak: [...] dokonał zmiany oznaczenia oraz zmiany powierzchni działki nr 5 stanowiącej jej własność w następstwie zmiany granic. Decyzja została wydana bez powiadomienia i zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto organ odmówił wydania kopii mapy stanowiącej załącznik do decyzji. Wniosła też o podanie numerycznego opisu granic działki za pomocą współrzędnych punktów określających przebieg linii granicznych, a także oznaczenie dokumentów określających inne prawa do działki ewidencyjnej niż własność, wykonanie kopii operatu gleboznawczej klasyfikacji gruntów oraz kopii wyników terenowych pomiarów geodezyjnych i danych zawartych w dokumentacji architektoniczno budowlanej.
K. W. w odwołaniu domagał się zmiany decyzji oraz dostarczenia załącznika graficznego celem ustalenia granic działki nr 262 powstałej z działki 15/2 obręb 117 i działki nr 261 powstałej z działki 15/1. Sprzecznie z dokumentami z 1978r. nr 2034/78 przyjęto do operatu wieloletni stan władania, jako nie odpowiadający danym w operacie, a strony zainteresowane nie ustaliły zgodnie przebiegu granic działki. Stwierdził też, że obowiązkiem organu było wnikliwe zbadanie sprawy na podstawie art. 6, 7, 9, 10, 11 oraz art. 77 k.p.a., a wydana decyzja dotknięta jest częściowo nieważnością, bo narusza art. 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo wyjaśnił, że na podstawie obowiązujących przepisów prawa, przebieg granic ustala się na podstawie dokumentacji geodezyjnej w wymienionych tam postępowaniach, albo zgodnie z oświadczeniem zainteresowanych stron. Takie oświadczenia nie zostały złożone i nie można było zmienić granic w stosunku do istniejącego stanu prawnego z 1978r. Przy braku zgody zainteresowanych stron organ winien był wydać decyzję z mocy art.33 Prawa geodezyjnego i Kartograficznego o rozgraniczeniu nieruchomości. W wyniku tego postępowania nastąpiło bezprawne uszczuplenie i zmiana granic działki na rzecz nieruchomości sąsiadujących, również na rzecz działki 15/1 obr. 121, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne, którego odwołujący się nie był stroną. K. W. w odwołaniu wniósł o utrzymanie stanu prawnego ewidencji ustalonego na podstawie aktu notarialnego z [...].12.1978r. oraz postanowienia Państwowego Biura Notarialnego w R. z [...].12.1978r. o urządzeniu zbioru złożonych dokumentów Rep. Zd. [...]. Treść odwołania uzupełnił pismem z [...].04.2002r. i stwierdził, że decyzja została oparta na nieważnych dokumentach stanowiących tylko projekty do decyzji o rozgraniczeniu, która nie została wydana. Okazany wyrys i protokół graniczny zostały “sfingowane", bo nie zwierają daty (jedynie miesiąc i rok) i nie został podpisany przez strony. Organ nie uwzględnił również postanowienie Prezydenta Miasta z [...].01.2001r. odnośnie odtworzenia rowu melioracyjnego na działce nr 15/1 obr.121 i działce nr 13 obr. 117. K. W. nie podpisał jednak tego pisma nazwanego uzupełnieniem odwołania.
W. K. w odwołaniu stwierdził, że przed podjęciem decyzji niewykonano obowiązkowego dodatkowego pomiaru działki, tak jak miało to miejsce w szeregu innych przypadkach i przedstawił wydarzenia towarzyszące wydaniu zaskarżonej decyzji w stosunku do jego działki. Pomiar był dokonany [...].04.1998r., zastrzeżenia do przebiegu granic zostały zgłoszone [...].11.1999r., gdy dowiedział się o zmniejszeniu powierzchni jego działki z 1766m2 do 1635m2, dlatego. Na wezwanie urzędu miasta [...].10 2001r. złożone zostały przez odwołującego się wyjaśnienia, a następnie przesłane dokumenty potwierdzające prawo własności do nieruchomości, jej powierzchni i przebiegu granic. W odwołaniu stwierdził, że nie podpisywał żadnych protokołów granicznych, jedynie podpisał “coś" w książce w siedzibie A, który to podpis mógł być złożony pomyłkowo, gdyż nie zdawał sobie sprawy, że pozbawi się części działki.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...].05.2002r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz § 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. u. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) oraz art. 20 ust.1 i 2 i art. 7b ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) po rozpoznaniu odwołań M. P., W. K., K. W., I. P., Z. P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działek M. P., W. K., K. W. i I. P. oraz uchylił zaskarżoną decyzje w części dotyczącej Z. P. odnośnie działki nr 1023 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty I. P. odnośnie wykazania działki nr 156 w odnowionym operacie ewidencji gruntów obr.210 są nieuzasadnione. Z akt sprawy wynika, że stronie został zapewniony udział w postępowaniu oraz możliwość wypowiedzenia się w tym zakresie. W materiale dowodowym brak jest potwierdzenia, że podczas okazania operatu opisowo – kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów do wglądu I. P. wniosła uwagi i zastrzeżenia, tak do organu I instancji jak i wykonawcy operatu, gdyż nie udokumentowała faktu zgłoszenia.
Organ II Instancji stwierdził też, że odwołanie K. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Ze zgromadzonych akt wynika, że zostało zlecone przeprowadzenie pomiaru kontrolnego nr 15/1, 15/2 i 27/1 obr.117. Warunkiem przeprowadzenia pomiaru kontrolnego jest jednoznaczne wskazanie rozdzielających je granic przez właścicieli sąsiadujących działek oraz podpisanie przez nich protokołu przyjęcia granic. Z protokołu granicznego sporządzonego [...].12.1999r. wynika, że zainteresowani nie doszli do porozumienia w kwestii zgodnego przyjęcia granic na gruncie, co potwierdziło istnienie sporu o własność. Na gruncie geodeta stwierdził, ze istniejące granice pomiędzy działką nr 15/2 i działką nr 27/1( W. W.), a działką nr 15/1 ( K. W.) są zgodne ze stanem na mapie ewidencyjnej miasta R. K. W. domagał się wykazania na nowej mapie ewidencyjnej obrębu 210, granic działki wynikających z dokumentacji sporządzonej do aktu notarialnego Rep. A nr [...] z [...].12.1978r.
Organ wyjaśnił, że w toku modernizacji wykazuje się przebieg granic na podstawie dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub w przypadkach określonych w ustawie dane odnośnie przebiegu granic pozyskuje się na w oparciu o pomiar stanu posiadania na gruncie, a spory graniczne nie wstrzymują czynności modernizacji ewidencji gruntów. Rozstrzygnięcia zapadłe w takich sporach będą podstawą do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Ponadto w art. 24 Prawa geodezyjnego i kartograficznego została zawarta regulacja odnośnie udostępniania stronom informacji o danych ewidencyjnych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania W. K. zmiany powierzchni działki nr 1611 w odnowionym operacie ewidencji gruntów obr. 210 i wykazania jej zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w R. Wydział I Cywilny z [...].12.1987r. sygn. akt. [...] o zniesieniu współwłasności należy wskazać na roszczeniowy charakter tego żądania, a rozpoznawanie spraw o własność należy do sądów powszechnych. Z akt sprawy wynika, że podczas czynności ustalania granic na gruncie W. K. podpisał protokół zgodnego przyjęcia granic z sąsiednią działką nr 1610 wzdłuż ogrodzenia trwałego natomiast nie wyraził zgody na przebieg granicy po ogrodzeniu od strony działki nr 1626 od ul. M. Według zgromadzonego materiału dowodowego przebieg granicy działki nr 1611 na odnowionej mapie ewidencyjnej z działkami sąsiednimi został przyjęty według dotychczasowej ewidencji gruntów oraz zgodnie ze stanem użytkowania na gruncie. Wobec tego, że została zakwestionowana powierzchnia działki podstawą do zmiany wpisu w ewidencji gruntów mogłaby stanowić odpowiednia dokumentacja geodezyjna opracowana przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego sporządzoną na zlecenie i koszt W. K.
We wspólnej skardze do Naczelnego sądu Administracyjnego W. W. i I. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga ta jednak w swojej treści odnosi się właściwie do działki W. W. Ponownie zostały zakwestionowane czynności rozgraniczeniowe przeprowadzone bez udziału skarżącego, dlatego też skarżący K. W. jak i W. W. (strona postępowania) odmówili podpisu. Przyczyną odmowy podpisania protokołu było również nieuwzględnienie oświadczeń stron, które strony zamierzały zgłosić, a w obecności stron geodeta nie wykonał żadnych czynności. O planowanym pomiarze został poinformowany tydzień później i nie był obecny przy jego wykonywaniu, przy czym powiadomienie to dotyczyło poz. 54, 59, 60. Nie został natomiast powiadomiony o pomiarze pod poz. 57 tj. granic działki 15/1 z 27/1, poz. 55 tj. granic działki 16 z dz. nr 15/1, poz. 58 tj. działki nr 27/1 z działką nr 15/1 i z działką nr 15/2. Podniósł również, że przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyło się postępowanie w sprawie o sygn. akt SA/Rz 647/00, mocą którego zostały uchylone decyzje SKO i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta o podziale nieruchomości sąsiedniej o nr 15/1. Odsyłanie na drogę postępowania przed sądami powszechnymi ma na celu ukrycie nieprawidłowości i wydłużenie w czasie sprawy. Dodatkowo wskazał na treść art. 34 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz komentarz Zofii Śmiałowskiej – Uberman Prawo geodezyjne i Kartograficzne wyd. z 1999r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego W. K. wskazał na zmniejszenie powierzchni działki, powołał się na akt notarialny, postanowienie sądu z [...].12.1987r. sygn. akt [...] o zniesieniu współwłasności, podatki, które przez 14 lat płacił od powierzchni pierwotnie zapisanej w ewidencji gruntów. Podpisując [...].04.1998r. oświadczenie, że granica działki przebiega po ogrodzeniu popełnił błąd. Pomimo zgłaszanych przez 2 lata zastrzeżeń i domagania się pomiaru kontrolnego nie otrzymał żadnej odpowiedzi. Dodatkowo zarzucił bezczynność organów polegającą na nieudzielaniu informacji przez organy jak i A, nieprzeprowadzeniu pomiaru kontrolnego, nieuwzględnieniu dokonanego podziału działki oraz naruszenie prawa własności.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie 27.07.2004r. wpłynęło uzupełnienie skargi K. W., które (nie podpisane przez skarżącego), w którym zostały powtórzone argumenty i zarzuty zawarte w skardze. Dodatkowo wyraził swoje wątpliwości odnoszące się do tego, że organy nie podjęły ponownego rozgraniczenia, wykazał bezprawne działanie organów administracji publicznej i dołączone zostało również orzecznictwo NSA jak i SN w zakresie rozgraniczenia nieruchomości oraz kserokopie map dokumentujące zmianę przebiegu poszczególnych granic działki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona, jednakże z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.w.u.p., sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone (tak jak niniejsza sprawa) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 wspomnianej ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), zwanej dalej w skrócie u.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).
Kontrola ta sprawowana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2).
Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwana dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1).
Według art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane prawem, środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Poddawszy takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszył przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i z tego względu uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 lit.b P.p.s.a.
Ustawa z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000r. nr 100, poz.1086 ze zm., zwana dalej w skrócie upgk) w Rozdziale 4 zatytułowanym “Ewidencja gruntów i budynków" (art. 20 – 26) definiuje zasady i cele prowadzenia ewidencji gruntów.
Mając na uwadze wskazane przepisy, Sąd uznał za prawidłowe stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego, dotyczącego danej nieruchomości, zawiera dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej.
Prawidłowo też organ zastosował instytucję współuczestnictwa formalnego, wyrażoną w art. 62 k.p.a. W myśl tego przepisu, w sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony. Postępowanie, w którym łącznie rozpatrywanych jest kilka spraw administracyjnych, a za takie należy uznać sprawy dające się wyodrębnić podmiotowo i przedmiotowo w postępowaniu w sprawach z ewidencji gruntów, może zostać zakończone wydaniem w każdej sprawie odrębnych decyzji, które jednak z formalnego punktu widzenia zostaną zawarte we wspólnej, niejako zbiorowej decyzji, odnoszącej się do wielu nieruchomości i podmiotów, posiadających określone prawa do tych nieruchomości. Zaskarżenie decyzji wydanej w określonej sprawie, kwalifikowanej, jak to już wyżej wskazano, ze względu na konkretną nieruchomość i podmiot posiadający określone prawa do tej nieruchomości, nie powoduje skutku prawnego zaskarżenia innych decyzji, pomimo, że sprawy te były łącznie prowadzone. Dlatego też wszelkie następstwa zaskarżonej decyzji należy rozpatrywać w kontekście sprawy będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji.
Z tego też względu organ prawidłowo uznał, że odwołania zgłoszone od decyzji organu I instancji dotyczą tylko nieruchomości, których właściciele, bądź inne podmioty posiadające inny tytuł prawny do nieruchomości je wnieśli, gdyż są to odrębne sprawy administracyjne.
Sąd jednak stwierdził, że czym innym jest odrębność kilku spraw administracyjnych rozstrzygniętych w jednej decyzji na podstawie art. 62 k.p.a., jako skutek współuczestnictwa formalnego, a czym innym ustalenie kręgu stron postępowania w takiej konkretnej sprawie i zapewnienie im czynnego udziału w toczącym się postępowaniu w oparciu o art. 10 k.p.a.
Najogólniej rzecz ujmując przedmiotem skarg jest bądź to zmniejszenie powierzchni działki, bądź spór co do przebiegu granic nieruchomości, zatem zmniejszenie, czy zwiększenie powierzchni nieruchomości może nastąpić tylko względem nieruchomości graniczących. Fakt ten uzasadnia interes prawny właścicieli, czy użytkowników wieczystych nieruchomości graniczących, do występowania jako strona w takim postępowaniu, co jest zgodne z definicją strony zawartą w art. 28 k.p.a. Powyższe powoduje, że stronami postępowania muszą być właściciele tych graniczących nieruchomości, bądź inne podmioty, których tytuły do nieruchomości zostały wykazane w ewidencji gruntów. Na podstawie decyzji II instancji, Sąd ustalił, że stronami postępowania odwoławczego byli jedynie wnoszący odwołanie.
Brak zapewnienia stronie udziału w postępowaniu bez jej winy stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym zawartej w art. 10 § 1 k.p.a. na organie ciąży obowiązek zapewnienia stronie postępowania czynnego udziału na każdym etapie postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ przed wydaniem decyzji nie wezwał stron do wypowiedzenia się w tym zakresie.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali krąg stron postępowania, kierując się uwagami wyżej przedstawionymi odnośnie spraw administracyjnych w sprawach z zakresu ewidencji gruntów i zapewni im czynny udział w postępowaniu odwoławczym stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto należy też mieć na uwadze, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę w jej całokształcie, co oznacza, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się w jej całokształcie. Organ dokona również oceny zarzuty zgłoszonego na rozprawie w aspekcie legalizacji urządzeń, którymi były wykonywane pomiary.
Na rozprawie przed Sądem został również zgłoszony zarzut przez uczestnika oraz pełnomocnika skarżącej I. P., Z. P. o nieudostępnieniu tej części akt sprawy, które dotyczą pomiarów nieruchomości objętych użytkowaniem górniczym. Zasady udostępniania stronom postępowania akt sprawy zostały uregulowane w art. 73 i 74 k.p.a. W myśl tych przepisów w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Przepisu art. 73 nie stosuje się do akt sprawy objętych ochroną tajemnicy państwowej, a także do tych akt, które organ administracji publicznej wyłączył ze względu na ważny interes państwowy.
Odmowa zapoznania się z aktami sprawy następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Należy podkreślić, że przepis ten należy odnosić wyłącznie do akt tej sprawy, która aktualnie jest prowadzona przez organ, a nadto jest to uprawnienie, które przysługuje stronie tego postępowania. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ dokładnie ustali udostępnienia jakich dokumentów z akt spray domaga się skarżąca I. P. i uczestnik Z. P., następnie oceni zasadność tego żądanie w kontekście wyżej opisanych zasad.
W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonał oceny tych zarzutów i uchybień, które pozostawały w związku z prowadzoną sprawą o zatwierdzenie operatu opisowo-kartograficznego obrębu 210 R. – B. i modernizacją ewidencji gruntów.
Wobec wykazania naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.
Sad orzekł też na podstawie art. 152 P.p.s.a o ochronie tymczasowej wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło