II SA/Po 1323/03

WyrokWSA w Poznaniu2004-11-08

Skład orzekający: Sędzia NSA Jolanta Szaniecka, Sędzia NSA Rafał Batorowicz, Sędzia WSA Barbara Drzazga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, uznając, że podmiotem wnoszącym o ponowne rozpatrzenie sprawy był Wójt Gminy, a nie Gmina K., i że Wójt nie był stroną postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd wskazał, że wniesienie wniosku przez podmiot niebędący stroną powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie stwierdzeniem niedopuszczalności. Ponadto, Gmina K. była stroną postępowania, ponieważ opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiła dochód gminy, a stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej tę opłatę bezpośrednio wpływało na jej aktywa lub pasywa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Gminy K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Kolegium uznało, że wnioskodawcą był Wójt Gminy, który nie był stroną postępowania. Gmina K. zarzuciła, że to ona wnosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy i że była stroną postępowania, gdyż opłata stanowiła dochód gminy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zasądził od Kolegium na rzecz Gminy K. zwrot kosztów zastępstwa procesowego oraz określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia NSA Rafał Batorowicz /spr./ Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant Sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Gminy K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy; I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej Gminy K. kwotę 240,- zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując podstawy prawne z art. 1.1. i 1.2. ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856), a także z art. 123, art. 124, art. 125 oraz art. 134 w zw. z art. 28 i 29 kpa, stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] grudnia 1999 r. ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w K. oznaczonej numerem geodezyjnym [...] w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi G. w obszarze terenów zainwestowanych i części wsi K. Jako podmiot wnoszący o ponowne rozpatrzenie sprawy oznaczono Wójta Gminy K. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność opisanej w rozstrzygnięciu decyzji Wójta Gminy K. z [...] grudnia 1999 r. Kolegium przyjęło, że o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł Wójt Gminy K., który nie był stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa. Skargę do sądu administracyjnego wniosła Gmina K. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przysądzenia kosztów postępowania. Zarzucała, że to ona wnosiła o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nadto, że była stroną postępowania administracyjnego, gdyż przewidziana w art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 139 ze zm.) opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest dochodem gminy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi z przyczyn wskazywanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności stwierdzić należało, że stanowisko Kolegium, iż wnoszącemu o ponowne rozpatrzenie sprawy podmiotowi nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sposób wadliwy odzwierciedlono w treści rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z utrwalonym w orzecznictwie poglądem wniesienie o ponowne rozpatrzenie sprawy przez podmiot nie będący stroną winno powodować wydanie decyzji o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, a nie postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. wyroki NSA: z 29.11.1999 r., sygn. I SA 1544/98, LEX nr 48751; z 14.10.1999 r., sygn. I SA 1321/99, LEX nr 48668; z 6.10.1999 r., sygn. IV SA 1065/97, LEX nr 47919). Nadto, bezzasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyjęło, że podmiotem wnoszącym o ponowne rozpatrzenie sprawy był Wójt Gminy K., a nie Gmina K. Treść wniosku jednoznacznie wskazywała, że o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosiła Gmina K., z tym, że podpis na wniosku złożył Wójt Gminy K., który też prezentował się jako podmiot uprawniony do działania w imieniu gminy. Takie sformułowanie wniosku i reprezentacja gminy przez jej wójta odpowiadała konstrukcji art. 31 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.). Zbieg kompetencji do reprezentacji gminy i rozstrzygania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej nie mógł być traktowany jako okoliczność nakazująca przyjęcie, iż podmiot reprezentujący gminę również występował w sprawie jako organ administracji (por. wyrok SN z 7.06.2001 r., sygn. III RN 104/00, OSNP z 2002 r. nr 1, poz. 14 dotyczący dopuszczalności skargi do NSA). W kwestii pozycji gminy w postępowaniu stwierdzić należało, że ocena w tej mierze winna dotyczyć postępowania o stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji ostatecznej. Prowadzone w trybie nadzwyczajnym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej stanowi nową sprawę w stosunku do zakończonej kwestionowaną decyzją (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracyjnej SN z 15.12.1984 r. sygn. III AZP8/83, OSNCP z 1985 r., nr 10, poz. 143). W tym nowym postępowaniu odrębnie należy ocenić czyjego interesu lub obowiązku może dotyczyć stwierdzenie nieważności decyzji (por. wyrok NSA z 12.01.1994 r., sygn. II SA 2164/92, ONSA z 1995 r., nr 1, poz. 32). Równocześnie mieć należało na względzie odrębność ustalenia opłaty od wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 36 ust. 9 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) od poboru tej opłaty na rzecz gminy (art. 36 ust. 3 ustawy). Stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu takiej opłaty uniemożliwia pobór jej na rzecz gminy względnie niweczy skutki już dokonanego pobrania. Biorąc pod uwagę, że pobierane opłaty stanowią dochód gminy stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu opłaty dotyczyłoby bezpośrednio uprawnień gminy z zakresu gospodarki budżetowej powodując wprost zmniejszenie jej aktywów lub zwiększenie pasywów. Stąd też nie można było gminie odmówić przymiotu strony w rozumieniu art. 28 i 29 kpa. Z wymienionych powodów uchylono zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekając w przedmiocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 tej ustawy. Mając na względzie stwierdzone naruszenia przepisów postępowania, na podstawie art. 152 wymienionej ustawy, określono że zaskarżony akt nie może być wykonany. /-/ R.Batorowicz /-/ J.Szaniecka /-/ B.Drzazga MK

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło