I SA/Po 2000/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-11-04
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Jerzy Małecki, Gabriela Gorzan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może obniżyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez zakład pracy chronionej, jeśli należność nie została zapłacona za pośrednictwem banku, a jedynie poprzez wręczenie czeku rozrachunkowego, który nie został zrealizowany przez bank?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zgodnie z § 54 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r., faktury wystawione przez zakłady pracy chronionej nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, jeżeli nabywca nie zapłacił wynikającej z nich należności za pośrednictwem banku. Wręczenie czeku rozrachunkowego, który nie został zrealizowany przez bank, nie jest równoznaczne z zapłatą za pośrednictwem banku, a tym samym nie uprawnia do odliczenia podatku naliczonego.Stan faktyczny
Spółka cywilna "A" (skarżący) zakupiła towary od spółki "A" będącej zakładem pracy chronionej, udokumentowane fakturami VAT z zapisem o zapłacie przelewem. Skarżący nigdy nie zapłacił za te towary za pośrednictwem banku, jedynie wręczył czek rozrachunkowy, który nie został zrealizowany przez bank. Organy podatkowe odmówiły prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tych faktur, co zostało utrzymane w mocy przez Izbę Skarbową. Skarżący wnieśli skargę do sądu administracyjnego, kwestionując interpretację przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Jerzy Małecki(spr) Gabriela Gorzan Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M.B. i R.B. – wspólników zlikwidowanej s.c. "A" na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług od lipca do paździer- nika [...] roku. o d d a l a s k a r g ę /-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński /-/J.Małecki
Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...] r. - po ponownym rozpatrzeniu odwołania R. B. i M. B. (wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej "A" z dnia [...] r. od decyzji inspektora kontroli skarbowej Z.L. z dnia [...] r. nr [...] określającej w podatku od towarów i usług zobowiązanie i zaległość podatkową za miesiące VII, VIII, IX, X [...] r. oraz przenoszącej odpowiedzialność za określoną zaległość podatkową na wymienionych wyżej wspólników zlikwidowanej spółki cywilnej "A" - utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.
Izba skarbowa w uzasadnieniu wyjaśnia, iż ponownie rozpatrywała odwołanie byłych wspólników spółki cywilnej "A", gdyż NSA wyrokiem z dnia 10.01.2002 r., sygn. akt I SA./Po 1385/00 uchylił poprzednie rozstrzygnięcie II instancji z powodu braku prawidłowego wyjaśnienia sposobu rozliczeń pomiędzy firmą R. B. i M. B. a Przedsiębiorstwem "A" s.c. będącym własnością L. B. i G. B. Organ wyjaśnia, iż wypełniając dyspozycję Sądu zawartą w powyższym wyroku zwrócił się do stron o przedstawienie w szczególności dokumentów świadczących o tym, że spółka "A"- R. B. i M. B. dokonała zapłaty za sporne faktury za pośrednictwem banku (tj. wyciągów bankowych, kserokopii czeków rozrachunkowych). Strony w piśmie z dnia [...] r. stwierdzili, iż przedłożyli w dotychczasowym postępowaniu podatkowym wszystkie istotne dla sprawy dowody.
Po ponownym rozpatrzeniu odwołania i analizie zgromadzonego materiału dowodowego izba stwierdza co następuje.
Niezasadny jest 1 zarzut odwołania, gdyż dodany art.l4a w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym wszedł w życie z dniem ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, tj. 9.10.1997 r. ( por. art. 70 ust.3 w zw. z art. 31 ust. 1 pkt.2 oraz art. 59 ustawy z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz o zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123, poz. 776).
W dniu [...] r. spółka "A" ZPChr. - R. i M. B. dokonała zakupów od spółki "A" ZPChr. - L. i G. B. udokumentowanych fakturami VAT na łączną kwotę [...] zł (w tym: kwota netto [...] zł, VAT [...] zł). Na każdym z dokumentów określono, że sposobem zapłaty jest przelew. Faktury te zostały ujęte w rejestrach zakupu w miesiącach lipiec, sierpień, wrzesień i październik [...] r. Zgodnie z § 54 ust.5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.12.1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym - nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego faktury wystawione przez zakład pracy chronionej, jeżeli nabywca nie zapłacił wynikającej z nich należności za pośrednictwem banku. Izba nie podziela przy tym twierdzeń podatnika, iż przepis § 54 ust.6 pkt 2 odwołuje się do całej treści art. 3 ustawy o działalności gospodarczej. Faktem jest, iż ust. 4 tego artykułu zwalnia podmioty gospodarcze objęte podatkiem od przychodów ewidencjonowanych z obowiązku posiadania rachunku bankowego, czyli z dokonywania rozliczeń w formie bezgotówkowej, ale treść § 54 ust.6 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego odsyła tylko wyłącznie do kwot wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt l ustawy o działalności gospodarczej. Izba zauważa następnie, iż to normy prawa podatkowego przesądzają o tym, czy podatnik nabył czy też nie prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Nie mogą o tym decydować zasady wyrażone w ustawie o działalności gospodarczej, która ma różny od prawa podatkowego zakres podmiotowo-przedmiotowy. § 54 rozporządzenia Ministra Finansów jest konsekwencją wypełnienia przez Ministra Finansów delegacji ustawowej zawartej w art. 23 ust. l ustawy o VAT. Postanowienia § 54 nakładające obowiązek zapłaty za fakturę otrzymaną od zakładu pracy chronionej w formie pieniężnej za pośrednictwem banku, ma na celu wprowadzenie zaostrzonych rygorów w stosunku do tych transakcji z zakładami pracy chronionej, których należności przekraczają kwoty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o działalności gospodarczej.
Izba stwierdza następnie, iż bezzasadne są twierdzenia podatnika, że zapłata wystawcy w formie bezgotówkowej nie była możliwa do spełnienia, gdyż zlikwidował on działalność gospodarczą i nie dysponował kontem bankowym. Obniżenie podatku należnego o podatek naliczony jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika i jeżeli chce on zrealizować
powyższe prawo, to mając na względzie obowiązujące przepisy, winien tak układać swoje stosunki handlowe z kontrahentami, aby istotne przesłanki warunkujące skorzystanie z prawa zostały spełnione. Nie ma również znaczenia, iż działalność odbiorcy towaru oraz wystawcy faktur opodatkowana była zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych. Mimo, że ustawa o działalności gospodarczej nie nakłada na taki podmiot obowiązku posiadania rachunku bankowego, to należy wskazać, iż podmiot ten obowiązany byłby do posiadania tegoż rachunku, gdyby wystąpił o dokonanie zwrotu VAT (art. 21 ust. 6 ustawy o VAT). Skoro zatem w niniejszej sprawie nie było możliwe spełnienie przesłanki zapłaty za pośrednictwem banku, spółka "A" nie mogła obniżyć podatku należnego o podatek naliczony wynikający z przedmiotowych faktur.
Izba wskazuje też, iż zgodnie z § 5 zarządzenia Prezesa NBP z 11.12.1992 r. w sprawie form i trybu przeprowadzania rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków (M.P. Nr 39, poz. 293 ze zm.) - czek rozrachunkowy jest jedną z form rozliczeń bezgotówkowych. Czek taki stanowi dyspozycję wystawcy czeku udzieloną trasatowi do obciążenia jego rachunku kwotą, na którą czek został wystawiony, oraz uznania tą kwotą rachunku posiadacza czeku. Zatem, aby wystąpił skutek zapłaty i zwolnienie wystawcy czeku ze zobowiązania względem wierzyciela konieczne jest dokonanie przez bank rozrachunku księgowego, na podstawie danego czeku. Przeprowadzone przez bank rozliczenia pieniężne znajdują swoje odzwierciedlenie w dokumentach bankowych, a klient banku jest informowany o dokonanej na swoim koncie operacji poprzez wyciąg bankowy. Posłużenie się czekiem rozrachunkowym wyczerpuje zatem znamiona zapłaty bezgotówkowej dokonanej za pośrednictwem banku tylko wówczas, gdy bank dokonał rozrachunku księgowego na podstawie tego czeku. Spółka nie przedstawiła na etapie kontroli oraz w trakcie trwania postępowania odwoławczego żadnych dokumentów bankowych świadczących o dokonaniu za pośrednictwem banku operacji na podstawie przedmiotowych czeków, np. wyciągów bankowych. Pokwitowania odbioru czeków rozrachunkowych nie są wystarczającym dowodem w sprawie. Są to bowiem dokumenty prywatne sporządzone między stronami transakcji, nie świadczące o dokonaniu zapłaty za pośrednictwem banku.
Dlatego wobec braku podstaw do uznania prawa podatnika do obniżenia w rozliczeniu za miesiące od lipca do października [...] r. podatku należnego o podatek naliczony zawarty w zakwestionowanych fakturach VAT - organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - M. B. i R. B. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji. W uzasadnieniu skargi zarzucają oni organowi odwoławczemu niewłaściwą interpretację przepisu § 1 ust. 5 pkt l zarządzenia Ministra Finansów z dnia 7.12.1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej (M.P. Nr 64, poz. 700 ze zm.). Ich zdaniem jedynym benificjentem kwoty nadwyżki podatku należnego nad naliczonym był PFRON, żaden przepis powyższego zarządzenia nie pozwala na przekazanie nienależnie obniżonego podatku VAT na rzecz urzędu skarbowego. Błędem zatem jest nakazanie w decyzji wpłaty tego podatku na rzecz budżetu.
Skarżący wskazują również, iż decyzja organu I instancji (wymiarowa i o przeniesieniu odpowiedzialności na wspólników spółki "A" narusza postanowienia art. 40 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, z 19.12.1980 r., gdyż nie zawiera ona prawidłowego uzasadnienia.)
W skardze podważa się również legalność przepisów § 54 ust.5 i 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 21.12.1995 r. wskazując, że delegacja ustawowa dla Ministra Finansów przewidziana w art.23 ust.1 ustawy o VAT nie daje legitymacji do ustanowienia odmiennych od ustawowych warunków pomniejszenia podatku należnego o naliczony.
Odnośnie zapłaty należności za pośrednictwem banku skarżący wyjaśniają, iż celem wprowadzenia zapisów § 54 ust.5 rozporządzenia wykonawczego było objecie zakładów pracy chronionej szczególną opieką w gospodarce rynkowej. W niniejszej sprawie wystawca faktur zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej, zatem nie podlega szczególnej ochronie, gdyż nie istnieje. Zarzucane zatem przez organy podatkowe uchybienia mają charakter formalny.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśnia co następuje:
Odnośnie pierwszego z zarzutów skargi wyjaśnia, że zaniechanie nie ma zastosowania do kwot zaniżenia zobowiązania podatkowego, o czym stanowi § 1 ust.5 pkt. 4 zarządzenia Ministra Finansów z 7.12.1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej. VAT stanowi dochód budżetu państwa, a organem upoważnionym do jego poboru jest właściwy urząd skarbowy. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 26 ustawy o VAT - podatnik tego podatku dokonuje samoobliczenia podatku, a zobowiązanie przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji, chyba że organ określi je w innej wysokości. W przypadku stwierdzenia przez organ podatkowy, iż podatnik będący zakładem pracy chronionej w złożonej deklaracji zaniżył zobowiązanie podatkowe, to zgodnie z § 1 ust.5 pkt.4 powyższego zarządzenia Ministra Finansów - w stosunku do kwoty zaniżenia tego zobowiązania nie przysługuje mu zaniechanie poboru podatku, a więc obowiązany jest on do wpłaty tej kwoty do urzędu .
W kwestii zarzutu dotyczącego naruszenia art. 40 ustawy z 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych izba wyjaśnia, że skoro podmiot podatku w momencie wydania decyzji już nie istniał, wskazane było wydanie decyzji określającej wysokość zaległości z równoczesnym orzeczeniem o odpowiedzialności za zaległości podatkowe i doręczenie jej byłym wspólnikom.
Odnośnie niekonstytucyjności zapisu § 54 ust.5 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów izba wskazuje, iż uprawnienia w tym zakresie posiada Trybunał Konstytucyjny. Z uwagi zaś na prymat wykładni językowej przepisów podatkowych - treść tego przepisu jest jasna. Przepisu tego nie można interpretować w oparciu o wykładnię celowościową. Jeżeli podatnik chce korzystać z przysługujących mu praw podatkowych, to winien tak układać swe stosunki umowne z kontrahentami, aby wszystkie przesłanki warunkujące skorzystania z prawa obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zostały spełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny I instancji, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji obowiązuje zasada oficjalności, mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa - nawet tych nie podnoszonych w skardze, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności organów podatkowych, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej strony skarżącej (zakaz reformationis in peius).
W niniejszej sprawie pełnomocnik strony skarżącej - adwokat A.D., na rozprawie złożył oświadczenie, iż wycofuje dwa zarzuty skargi sformułowane pod adresem zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej, a mianowicie naruszenia i niewłaściwej interpretacji przez organ odwoławczy postanowień § 1 ust.5 pkt. 1 zarządzenia Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 1995 r. w sprawie zaniechania poboru podatku od towarów i usług od zakładów pracy chronionej (M.P. Nr 64, poz. 700) oraz niekonstytucyjności przepisów § 54 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 154, poz. 797 z poźn. zm.) w związku z przekroczeniem delegacji ustawowej przewidzianych wart. 23 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.), który według skarżących nic dawał legitymacji do ustanowienia odmiennych od ustawowych warunków pomniejszenia podatku należnego o naliczony. Wycofanie się z tego ostatniego zarzutu skargi pełnomocnik skarżących uzasadnił tym, iż niekonstytucyjności tego przepisu wykonawczego do ustawy o podatku od towarów i usług nie dopatrzył się w swych wyrokach Trybunał Konstytucyjny.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości to, iż R. B. i M. B. prowadzili w miesiącu grudniu [...] r. oraz [...] r. działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej "A" i w dniu [...] r. zakupili od swych żon L. B. i G. B., prowadzących działalność gospodarczą również w formie spółki cywilnej pod identyczną jak mężowie nazwą "A" towary na łączną kwotę [...] zł. Spółka "A" prowadzona przez L. B. i G. B. miała status zakładu pracy chronionej, a w wystawionych przez nie fakturach VAT za sprzedany spółce cywilnej swych mężów znajduje się zapis, iż zapłata za sprzedany towar spółce będącej zakładem pracy chronionej nastąpi w formie przelewu. W niniejszej sprawie nie budzi też żadnych wątpliwości między stronami to, iż kupujący nigdy nie zapłacił zakładowi pracy chronionej za nabyty towar za pośrednictwem banku, w jednej z możliwych form rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków przewidzianych postanowieniami zarządzenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 11 grudnia 1992 r. w sprawie form i trybu przeprowadzenia rozliczeń pieniężnych za pośrednictwem banków (M.P. Nr 39, poz. 293 z późn. zm.). Zgodnie z powyższym zarządzeniem Prezesa NBP - rozliczeniem pieniężnym za pośrednictwem banku nie jest czek rozrachunkowy wręczony jednej spółce przez drugą spółkę. Izba Skarbowa wykonując zalecenia wynikające z wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA./Po 1358/00 zwróciła się też do strony skarżącej o dostarczenie jakichkolwiek dowodów na to, iż ów czek rozrachunkowy (służący tylko i wyłącznie bankowi - trasatowi do zmiany zapisu na kontach bankowych wystawcy i odbiorcy) został przez jakikolwiek bank zrealizowany. Skarżący mimo takiego jasnego wezwania - nie przedłożyli jakiegokolwiek dokumentu bankowego na to, iż zapłata pieniężna należności za pośrednictwem banku nastąpiła. Pomimo braku zapłaty pieniężnej za pośrednictwem banku należności wynikającej z faktury VAT wystawionej w dniu [...] r. przez spółkę cywilną "A", zakład pracy chronionej - spółka cywilna "A" będącą własnością skarżących R. i M. B. obniżyła w miesiącach lipiec, sierpień, wrzesień i październik [...] r. swój podatek należny o podatek naliczony z faktur VAT wystawionych w dniu [...] r. przez zakład pracy chronionej. Organy podatkowe obu instancji władne były zatem w oparciu o postanowienia § 54 ust.4, ust.5 pkt l oraz ust. 5a pkt l rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), że faktury VAT wystawione przez zakład pracy chronionej nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego, gdy zakładom pracy chronionej w rozumieniu przepisów o zatrudnianiu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych nie zapłacono w formie pieniężnej za pośrednictwem banku należności wynikającej z faktury wystawionej przez tych podatników. Skład sądzący wskazuje, iż w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, iż obowiązki czy też uprawnienia podatników mogą być ustalane tylko i wyłącznie na podstawie wykładni językowej przepisów, że niedopuszczalne jest stosowanie wykładni celowościowej przepisów, szczególnie gdy treść przepisu prawa podatkowego jest jasna, obowiązuje wtedy zasada, iż clara non sunt interpretanda. Powyższy punkt widzenia, iż tylko zapłata pieniężna zakładowi pracy chronionej za pośrednictwem banku rodziła określone uprawnienia po stronie nabywcy ma ugruntowane poparcie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak tylko przykładowo można przytoczyć w tej materii następujące orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego: w wyroku z 4 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 255/97 stwierdzono: "Podatnikami wyszczególnionymi w § 54 ust. 5a rozporządzenia z 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o VAT ( Dz. U. Nr 154, poz. 797) są podmioty, którym z racji szczególnych uwarunkowań należy się większa opieka w gospodarce rynkowej. Z tych między innymi powodów prawodawca zdecydował, że tylko uiszczenie całej kwoty z faktury i to za pośrednictwem banku rodzi określone uprawnienia po stronie nabywcy"; w wyrok z dnia 17 grudnia 1998 r., sygn. akt I S.A./Po 2558/98 także podkreślono, że "Nabywca, będący zakładem pracy chronionej, mógłby obniżyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur innej firmy tylko w przypadku dokonania zapłaty w formie pieniężnej za pośrednictwem banku"; także w wyroku z dnia 11 kwietnia 2000 r., sygn. akt S.A./Rz 2459/98 potwierdzono, że " Obniżenie podatku należnego oraz. zwrot różnicy podatku albo zwrot podatku naliczonego nie przysługuje nabywcom, którzy nie zapłacili w formie pieniężnej za pośrednictwem banku podatnikom będącym zakładami pracy chronionej w rozumieniu przepisów o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej niepełnosprawnych". Twierdzenia skarżących, iż ich małżonkom nie mogli przelać należności na konto bankowe, gdyż zaprzestały one prowadzenia działalności gospodarczej są przy tym całkowicie nieuzasadnione w świetle m.in. tego, iż pełnomocnik na rozprawie przekazał do akt sądowych decyzję organu administracji gminnej z którego wynika, iż L. B. i G. B. już z dniem [...] r tj. w dniu wystawienia faktur VAT-ZPChr zaprzestały prowadzenia działalności gospodarczej, a wystawione w tym dniu faktury mówią o zapłacie w formie polecenia przelewu. Także z prawomocnego wyroku NSA z dnia 10 stycznia 2002 r., sygn. akt I SA./Po 2646/00 wynika, iż L. B. i G. B. przynajmniej od grudnia [...] r. do grudnia [...] r. prowadziły nadal działalność gospodarczą, w formie spółki cywilnej.
Sąd administracyjny nie podziela też pogląd skarżących, iżby organy podatkowe obu instancji naruszyły obowiązujące prawo - pociągając do odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do października [...] r. spółki cywilnej "A" - R. B. i M. B. , wspólników tej spółki cywilnej.
Organy podatkowe orzekając o odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej jako osób trzecich, za zaległości podatkowe spółki cywilnej "A"- prawidłowo zastosowały tutaj postanowienia przepisów przejściowych art. 332 Ordynacji podatkowej, że do odpowiedzialności osób trzecich, o których mowa w ustawie o zobowiązaniach podatkowych, z tytułu zaległości podatkowych powstały przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Zawarte w tych przepisach przejściowych przepisy intertemporalne nakazywały zatem przy orzekaniu przy odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki cywilnej uwzględnić przede wszystkim postanowienia art. 40 i 47 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r., Nr 108, poz. 486 z późn. zm.). Organy podatkowe zobowiązane były przy pociąganiu wspólników spółki cywilnej do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe tej spółki do wydania w tej materii decyzji konstytutywnej, co też uczyniły. Sąd administracyjny nie dopatrzył się też, by w niniejszej sprawie organy podatkowe mogły odstąpić od orzeczenia odpowiedzialności podatkowej wspólników ze względu na zasady współżycia społecznego lub inne ważne względy społeczno-gospodarcze. Zgodnie z zasadą samoobliczenia podatku od towarów i usług-zobowiązania podatkowe spółki cywilnej w tym podatku powstają z mocy samego prawa, a nie na skutek wydanych decyzji wymiarowych. Według zaś z brzmienia art. 47 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych - za zobowiązania podatkowe spółki (w niniejszej sytuacji powstały one z mocy ustawy) - wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i pozostałymi wspólnikami za wszystkie zobowiązania podatkowe spółki i wspólników związane z działalnością spółki.
Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/G.Gorzan /-/J.Ruszyński /-/J. Małecki
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło