II SA/Wr 1807/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Ewa Janowska sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant: referent stażysta Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2004 r. sprawy ze skarg G. T. i G. T. na uchwałę Rady Gminy Prószków z dnia 27 grudnia 2000 r., nr XXIII/220/2000 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: odrzucić skargi. Uchwałą Nr XXIII/220/2000 z dnia 27 grudnia 2000r., Rada Gminy w Prószkowie uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi Prószków. Przedmiotowa Uchwała Rady Gminy ogłoszona została w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego nr 7 z dnia 5 lutego 2001r. pod pozycją 28. Pismem zbiorowym datowanym na dzień 28 czerwca 2001r., kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego mieszkańcy Prószkowa, w tym i G. T. zawiadamiali, iż nie wyrazili zgody na przeprowadzenie linii wysokiego napięcia przez ich działki, a także wskazywali, iż nie został rozpatrzony ich protest złożony w dniu 27 marca 2000r. w czasie wyłożenia do publicznego wglądu projektu planu zagospodarowania przestrzennego. W dniu 31 października 2001r. G. T. pismem datowanym na dzień 29 października 2001r., a kierowanym do Przewodniczącego Rady Gminy Prószków żądała wszczęcia postępowania wyjaśniającego w sprawie przyjęcia w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy Prószków przebiegu linii energetycznej wysokiego napięcia w pobliżu jej działki, a w konsekwencji wydania pozwolenia budowlanego w odległości mniejszej niż przewidują to normy, a także żądała wniesienia poprawek do planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie i porządku zmieniającym przebieg linii energetycznej w takim stopniu by nie miał on wpływu na grunty i dom stanowiące jej własność oraz w zakresie i stopniu przywracającym przeznaczenie gruntów stanowiących jej własność. W uzasadnieniu tego wezwania podnosiła, że nie z jej winy doszło do naruszenia przepisów proceduralnych oraz przekroczenia terminów postępowaniu wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego oraz kodeksu cywilnego. Wskazywała także, iż prawo własności zakazuje jego naruszeń przez kogokolwiek i gwarantuje jej swobodę korzystania z jej własności. Usytuowanie linii wysokiego napięcia w pobliskim sąsiedztwie jest szkodliwe dla niej jak i członków jej rodziny. G. T. podała także, iż zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt nie uwzględnienia złożonego protestu oraz brak pozytywnego ustalenia z nią przebiegu linii wysokiego napięcia, co może skutkować unieważnieniem uchwały Rady Gminy dotyczącej zatwierdzenia planu zagospodarowania przestrzennego oraz stwierdziła, iż w myśl postanowień art. 46 ust. 1a ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, inwestorzy muszą uzyskać pisemną zgodę właścicieli na udostępnienie terenu pod budowę. Przedmiotowe wezwanie podpisała tylko G. T. G. T. otrzymała w dniu 8 listopada 2001r. od Wójta Gminy Prószków pisemną odpowiedź datowaną na dzień 6 listopada 2001r. nr [...]. (fakt ten przyznała na rozprawie w dniu 4 listopada 2004r.) W dniu 12 listopada 2001r. G. T. złożyła do Przewodniczącego Rady Gminy Prószków oraz Wójta Gminy Prószków pismo w którym oświadczyła, że swoje wezwanie kierowała do Rady Gminy Prószków i stąd też odpowiedzi oczekuje od tego adresata, a nie od wójta. W dalszej części pisma przyznała, iż znane jej są ustalenia wynikające z dokumentów, których kopie otrzymała wraz z pismem wójta i których treści nie neguje. G. T. ponownie podkreśliła, iż jej zdaniem niewielkim nakładem możliwym jest przesunięcie linii wysokiego napięcia na niewielka odległość, która zapewni jej bezpieczeństwo i wyczerpie jej roszczenia, co do uciążliwości lokalizacji tej linii. Podkreśliła także kolejny raz, iż nie rozpatrzenie jej protestu było błędem proceduralnym i może skutkować unieważnieniem uchwały Rady zatwierdzającej plan. W dniu 26 lipca 2002r. G. T. i G. T. wnieśli skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia Uchwały Rady Gminy Prószków z dnia 28.12.2000r. w sprawie przyjęcia planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Prószków w części dotyczącej przebiegu linii elektroenergetycznej 400 kV. W wywodach skargi skarżący podnosili, iż Rada Gminy Prószków nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 października 2001r. i nie ustosunkowała się do wniesionych zastrzeżeń do planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Prószków, co doprowadziło do uchybień proceduralnych i prawnych przy zatwierdzaniu tego planu oraz stronniczej interpretacji prawnej dokumentów. Skarżący podkreślali nadto, że Uchwała Rady Gminy Prószków z dnia 28 grudnia 2000r. nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych i od jej podjęcia nie upłynęło 10 lat oraz, iż Rada Gminy Prószków uchwalając plan zagospodarowania przestrzennego nie ustosunkowała się do wniesionego przez nich zarzutu i zatwierdziła bieg linii elektroenergetycznej 400kV przez część działki stanowiącej ich własność oraz wbrew ich woli. Skarżący argumentowali także, iż realizacja budowy linii powoduje zagrożenie przekroczenia poziomu dopuszczalnego promieniowania normą w pasie 70m. Wskazywali również, iż w ich przekonaniu są stroną w postępowaniu zgodnie z art. 28 Kpa, gdyż postępowanie dotyczy ich interesu prawnego. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Prószków wniósł o jej oddalenie przyznając, że Uchwałą z dnia 28 grudnia 2000r. Rada Gminy Prószków przyjęła plan zagospodarowania przestrzennego wsi Prószków. Organ nadto wskazał, że nieprawdą jest jakoby nie ustosunkowano się do wniesionych przez skarżących wniosków do planu. W okresie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu, na wniosek skarżących, skorygowano przebieg linii elektroenergetycznej w części północno-zachodniej wsi, oddalając go maksymalnie od zabudowań należących do skarżących. Z uwagi na zgłoszone przez państwa T. zastrzeżenia już po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego, Zarząd Gminy Prószków, uwzględniając wniosek wystąpił do Rady Gminy o podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzania zmiany planu zagospodarowania przestrzennego wsi Prószków w zakresie przebiegu linii 400kV. Wójt Gminy Prószków zauważył także, iż uchylenie nowo zatwierdzonego planu zagospodarowania przestrzennego, spowoduje automatyczne przywrócenie poprzednio obowiązującego planu, co pogorszy zdecydowanie sytuację skarżących. W uzupełnieniu odpowiedzi na skargę Burmistrz Prószkowa zmodyfikował swoje stanowisko i wniósł o odrzucenie skargi, wskazując, iż przedmiotowej skargi nie poprzedziła procedura określona w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, gdyż pisma skarżących z 29.10.2001r. oraz 09.11.2001r. nie były kierowane do organu stanowiącego gminy, lecz do Przewodniczącego, który prowadzi ściśle określone obowiązki określone w art. 19 w/w ustawy. Do udziału w sprawie przystąpił w dniu 8 czerwca 2004r. Prokurator Prokuratury Rejonowej delegowany do Prokuratury Okręgowej w Opolu – Maria Białek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi podlegają odrzuceniu. Skarga G. T. i G. T. wniesiona została do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu przed dniem 1 stycznia 2004r. i stąd też w oparciu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) przedmiotowa sprawa podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny, którym jest na mocy § 1 pkt 9 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 25 kwietnia 2003r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. Nr 72, poz. 652), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 101 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. nr 142, poz. 1591 z 2001r. z późn. zm.) oraz art. 34 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) i art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętym przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do wniesienia skargi nie legitymuje jedynie stan zagrożenia naruszenia prawa ani też wyłącznie sprzeczność uchwały z prawem, ale naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego wyraża się zarówno w indywidualnie określonym prawie skarżącego (z czym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, a dotyczącym nie zakwalifikowania i nie rozpoznania środka kwestionowania ustaleń zawartych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożonego przez skarżących G. i G. T. w dniu 27 marca 2000r), jak też i w prawach skarżącego jako członka danej wspólnoty gminnej. Akceptując stanowisko wyrażone w wyroku SN z dnia 3 czerwca 1993r., III ARN 28/93, OSNCP 1994, nr 2, poz. 44), iż uchwały właściwego organu samorządu terytorialnego podjęte w przedmiocie zmiany ogólnego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego, jako dotyczące sprawy z zakresu administracji publicznej, podlegają zaskarżeniu na zasadach określonych w art. 101 u.s.g. uznano, iż zaskarżeniu na tych samych zasadach podlegają także uchwały właściwego organu w zakresie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) W świetle art. 101 ust. 1 u.s.g, skuteczność wniesienia skargi na uchwałę czy też zarządzenie organu gminy, podjęte w sprawach z zakresu administracji publicznej, zależy od uprzedniego wyczerpania trybu wezwania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Dopiero po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego organowi do usunięcia naruszenia prawa, albo w razie odmowy usunięcia naruszenia prawa, skarga może być skutecznie wniesiona do sądu administracyjnego. Wezwanie do usunięcia prawa może być dokonane w każdym czasie (por postanowienie NSA z dnia 13 października 1999r., IV SA 476/99), byle zostało dokonane przed wniesieniem do sądu skargi. Wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie (v. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2002r., OSA 2/02, ONSA 2003 nr 1 poz.2) Mając na uwadze powyższe konstatacje stwierdzić należy, iż skarżący G. T. nie wyczerpał trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa dokonanego zaskarżoną uchwałą Rady Gminy Prószków z dnia 28 grudnia 2000r. Pismo kierowane do Przewodniczącego Rady Gminy Prószków, datowane na dzień 29 października 2001r., które uznane może być ze względu na jego treść za wezwanie, o którym stanowi art. 101 ust. 1 u.s.g., złożone zostało tylko i wyłącznie przez jego małżonkę G. T. i przez nią zostało także tylko podpisane. Stosownie zatem do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270) i art. 34 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.), jego skarga podlegała odrzuceniu. Art. 34 ust. 1 ustawy o NSA stanowił bowiem, iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, zaś ustęp 3, iż jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed wniesieniem jej do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga G. T. podlega także odrzuceniu. Przyczyną odrzucenia tej skargi, nie jest wbrew zarzutom organu okoliczność nie wyczerpania przez skarżącą trybu wezwania właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia prawa, ani też skierowanie tego wezwania do Przewodniczącego Rady Gminy Prószków. Przyznać należy, iż w orzecznictwie i nauce zarysowała się rozbieżność poglądów, co do kwestii, czy wezwanie do usunięcia naruszenia prawa powinno być skierowane do organu, który wydał kwestionowany akt, czy też do wójta gminy (por postanowienie NSA z dnia 25 maja 1992r., S.A./Wr 545/92, "Wspólnota" 1992, nr 34, s.21 oraz pogląd przeciwny G. Już w : A. Szewc: Ustawa... s. 481) Uwzględniając jednak brzmienie art. 31 u.s.g. wydaje się, iż słusznym będzie pogląd, że wezwanie winno być kierowane do wójta, gdyż to on reprezentuje Gminę na zewnątrz, a z taką relacją mamy do czynienia w przypadku instytucji z art. 101 ust. 1 u.s.g. Skarżąca skierowała wezwanie z dnia 29 października 2001r. do niewłaściwego organu, a to Przewodniczącego Rady Gminy Prószków. Jednakże zostało ono przekazane (powyższe wynika z treści kolejnego pisma skarżącej z dnia 12 listopada 2001r.) ówczesnemu wójtowi Gminy Prószków, który udzielił na nie pisemnej odpowiedzi w dniu 8 listopada 2001r., pismem datowanym na dzień 6 listopada 2001r. nr [...]. Fakt ten przyznała skarżąca na rozprawie w dniu 4 listopada 2004r.) Skarga zatem winna być wniesiona w terminie 30 dni od dnia, w którym skarżąca została zawiadomiona o odmowie usunięcia naruszenia. W tym zakresie pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 stycznia 2001r., III RN 54/00, OSNAPiUS 2001, nr 21 poz. 633 (podobnie por OSNP 2003, nr 13, poz. 303). Skarżąca G. T. wniosła skargę za pośrednictwem poczty w dniu 26 lipca 2002r., a więc ponad 8 miesięcy od dnia otrzymania odpowiedzi na wezwanie od Wójta Gminy Prószków. Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia skargi nawet wówczas, gdyby przyjąć, iż organ gminy nie zajął stanowiska wobec wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Bieg terminu do wniesienia skargi rozpoczyna się bowiem od dnia następnego po dniu, w którym upłynął maksymalny termin ustanowiony na mocy 35 Kpa do załatwienia sprawy (por np. Uchwała NSA z dnia 4 maja 1998r., ONSA 1998, nr 3, poz 78). Art. 101 ust. 3 u.s.g stanowi bowiem, iż w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym, a więc art. 35 Kpa, który w paragrafie 3 określa maksymalny czas załatwienia sprawy i to wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie dłużej niż w ciągu 2 miesięcy. Skoro zatem skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w dniu 31 października 2001r. (pismem datowanym na dzień 29 października 2001r.) termin do wniesienia skargi biegł od dnia 1 stycznia 2002r. i upływałby wówczas z dniem 31 stycznia 2002r. Skarga złożona została zaś w dniu 26 lipca 2002r., a więc nawet w tej sytuacji z uchybieniem terminowi. Sąd odrzuca skargę min. wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Przedmiotowej skargi nie wniósł Prokurator Prokuratury Okręgowej w Opolu. Przystąpił on jedynie do udziału w sprawie, a zatem stosownie do art. 35 ust 2 i 2a ustawy o NSA nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do terminu wniesienia skargi na zaskarżoną przez G. T. uchwałę. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.