I SA/Po 1551/03
WyrokWSA w Poznaniu2004-12-21
Skład orzekający: Janusz Ruszyński, Włodzimierz Zygmont, Karol Pawlicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca wysokość podatku od towarów i usług za dany okres powinna zostać uchylona, jeśli decyzja dotycząca podatku akcyzowego za ten sam okres, stanowiąca podstawę opodatkowania VAT, została wcześniej uchylona?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja ustalająca wysokość podatku od towarów i usług za czerwiec [...]r. podlega uchyleniu, ponieważ podstawą opodatkowania VAT była również kwota podatku akcyzowego. Skoro decyzja określająca wysokość podatku akcyzowego za ten sam okres została uchylona, to konsekwencją tego rozstrzygnięcia jest uchylenie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A.G. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy dotyczącą podatku od towarów i usług za czerwiec [...]r. Wcześniej Inspektor Kontroli Skarbowej określił kwotę podatku akcyzowego związanego z przywozem spirytusu za ten sam okres. Podatniczka zarzucała naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym odmowę włączenia aktu oskarżenia do akt sprawy i przesłuchania świadków, a także kwestionowała ustalenia organów dotyczące zakupu i dysponowania towarem. Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i wstrzymano jej wykonanie do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont as.sąd. WSA Karol Pawlicki(spr) Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za czerwiec [...]r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont
A.P. Inspektor Kontroli Skarbowej w oparciu o upoważnienie Nr [...] z dnia [...]r. (t. I, k. 1A) wydane przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej przeprowadziła czynności kontrolne u A. G. właścicielki firmy "A" z siedzibą w K., ul. [...] w zakresie rzetelności deklarowania podstaw opodatkowania oraz terminowości obliczenia i wpłacania podatków stanowiących dochód budżetu państwa za [...] i [...] rok. W wyniku kontroli ustaliła, że podstawowym zakresem działalności gospodarczej prowadzonej przez podatniczkę było wykonywanie usług międzynarodowego i krajowego transportu drogowego. A. G. w badanym okresie nie posiadała koncesji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego w zakresie przewozu rzeczy i zezwoleń zagranicznych uprawniających do wjazdu na teren innego kraju (t. IV, k.1250-1351). Na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego podatniczka posługiwała się koncesjami wydanymi przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej na rzecz innych podmiotów gospodarczych, co potwierdziła w składanych zeznaniach do protokołu z dnia [...]r. (t. III, k.849). W miesiącu czerwcu [...]r. ujawniono cztery udokumentowane przypadki przewozu spirytusu:
wg faktury zakupu nr [...]z dnia 16.06.[...]r. wystawionej przez destylarnię "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96,0 %, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytus. Jako przewoźnika wskazano firmę "A", a na podstawie dokumentów ustalono, że kierowcą zestawu drogowego był M.Z. Jako moment powstania obowiązku podatkowego przyjęto datę pomiędzy 16 a 30 czerwca [...]r. tj. datę prawdopodobnego przekroczenia z ładunkiem granicy Niemiec z Polską (odprawa celna - pieczęć nieczytelna) - (t.III, k. 1249-1251),
wg faktury zakupu nr [...] z dnia 16.06. [...]r. wystawionej przez destylarnię "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96%, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytus. Jako przewoźnika wskazano firmę "A", a na podstawie dokumentów ustalono, że kierowcą zestawu drogowego był Z.N. Jako moment powstania obowiązku podatkowego przyjęto datę pomiędzy 16 a 30 czerwca [...]r. tj. datę prawdopodobnego przekroczenia z ładunkiem granicy Niemiec z Polską (odprawa celna - pieczęć nieczytelna) - (t.III, k. 1244-1246),
wg faktury zakupu nr [...]z dnia 26.06.[...]r. wystawionej przez destylarnie "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96 %, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytus. Jako przewoźnika wskazano firmę "A", a na podstawie dokumentów ustalono, że kierowcą zestawu drogowego był Z.N. Jako moment powstania obowiązku podatkowego przyjęto datę pomiędzy 26 a 30 czerwca [...]r. tj. datę prawdopodobnego przekroczenia z ładunkiem granicy Niemiec z Polską (odprawa celna - pieczęć nieczytelna) - t.III, k. 1231-1233),
wg faktury zakupu nr [...]z dnia 26.06. [...]r. wystawionej przez destylarnię "B" z C. we Francji na kwotę [...]DEM, załadowano [...]dcm3 spirytusu o mocy 96,0%, co daje [...]dcm3 w przeliczeniu na 100 % spirytus. Jako przewoźnika wskazano firmę "A", a na podstawie dokumentów ustalono, że kierowcą zestawu drogowego był G.L. Jako moment powstania obowiązku podatkowego przyjęto datę pomiędzy 26 a 30 czerwca [...]r. tj. datę prawdopodobnego przekroczenia z ładunkiem granicy Niemiec z Polską (odprawa celna - pieczęć nieczytelna) - (t. III, k. 1218-1220).
Łączna ilość spirytusu przywieziona w miesiącu czerwcu [...]r. wyniosła [...]litry 100 % spirytusu na kwotę [...]zł.
Przedmiotowe przewozy polegały na transporcie spirytusu odbieranego z francuskiej destylarni "B" z C. z przeznaczeniem dla nieistniejącego odbiorcy firma "C" ul. [...] w K. na Ukrainie (t.III, k.954).
Decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Inspektor określił kwotę podatku akcyzowego związanego z przywozem spirytusu za miesiąc czerwiec [...]r. w wysokości [...]zł (t. V, k.1939-1956).
Kontrolowana firma w transakcjach tych występowała jako przewoźnik, co potwierdzają międzynarodowe listy przewozowe CMR, dokumenty odprawy celnej i dokumenty D.A.A. (tzw. towarzyszące dokumenty administracyjne) wystawione przez destylarnię we Francji (t.III, k.1218, 1219, 1231, 1232, 1244, 1245, 1249, 1250). Przewozu spirytusu dokonywano środkami transportowymi należącymi do A.G. lub użytkowanymi w prowadzonej działalności na podstawie umów leasingowych, najmu i również ustnych umów.
Prowadzone postępowanie podatkowe wykazało, że pojazdy przewożące ładunek spirytusu z Francji po wjechaniu na teren Polski nie wyjeżdżały do miejsc wskazanych na fakturach zakupu jako miejsc odbioru, tj. na Ukrainie, ani też stamtąd nie wracały. Tak więc wskazane miejsca odbioru (dostaw) w dokumentach zakupu spirytusu były fikcyjne, a docelowym i faktycznym miejscem przeznaczenia towaru była Polska. Firma "A" nie dostarczyła nigdy spirytusu wskazanemu w fakturze odbiorcy, co świadczy, że sama towarem dysponowała, a usługę wykonała na własny rachunek nie wykazując jej w podatkowej księdze przychodów i rozchodów i ewidencji określonej w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.
Dokonane ustalenia stały się podstawą wydania decyzji Nr [...] z dnia [...]r. (t.IV, k.1679-1697).
Podatniczka nie zgodziła się ze stanowiskiem Inspektora przedstawionym w wyżej wymienionej decyzji i w ustawowo określonym terminie złożyła odwołanie (t.V, k.2002-2006). W odwołaniu tym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do organu pierwszej instancji celem ponownego rozpatrzenia. Zdaniem podatniczki zaskarżona decyzja wydana została z obrazą przepisów prawa procesowego, a zwłaszcza art. 121, 180 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.). Strona odwołująca zarzuca w szczególności, że odmówiono jej włączenia do akt sprawy aktu oskarżenia skierowanego przez prokuraturę do sądu oraz przesłuchania świadków. Uważa, że jeżeli wymagane było uwierzytelnienie dokumentów, to należało wezwać ją do usunięcia takich braków, a nie dyskwalifikować tego dowodu, tym bardziej, że mąż posiada oryginał aktu oskarżenia. Twierdzi również, że oczywistym jest, iż postępowanie podatkowe obejmuje także inną tematykę niż postępowanie karne, ale w zakresie podstawowego zarzutu stawianego stronie w protokole, tj. rzekomego przemytu i wprowadzenia do obrotu spirytusu postępowanie jest tożsame. Stąd nie można w żaden sposób twierdzić, że wyniki postępowania karnego i sporządzony w wyniku tego akt oskarżenia nie mogą wywierać żadnych skutków w zakresie postępowania podatkowego, tym bardziej, że całość ustaleń w zakresie podatków oparta jest o ustalenia i dokumenty prokuratury. Podkreśla, że w postępowaniu prokuratury jako podejrzana nie pojawia się w żadnym momencie, nawet nie próbowano postawić jej zarzutu współudziału. Zatem "skoro kogoś skazano za przemyt, to nawet Inspektor Kontroli Skarbowej nie może twierdzić, że przemytu tego dokonał ktoś inny". Podnosi też, że odmawiając w postępowaniu ponownego przesłuchania świadków, nie dopuszczając przy pierwotnym przesłuchaniu do udziału w nim męża - będącego jednocześnie pełnomocnikiem firmy - uniemożliwiono jej właściwą obronę przed zarzutami. Poza tym twierdzi, iż w zaskarżonych decyzjach pominięto zarzut podrobionej pieczątki firmy znajdującej się na części dokumentów w sprawie, co oznacza, że z fałszywych dokumentów nie można wyprowadzać właściwych wniosków.
Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia faktyczne i stanowisko prawne organu podatkowego I instancji (t.V, k. 2107-2110).
Powyższą decyzję strona zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W złożonej skardze podatniczka powtarza w większości przedstawione zarzuty w odwołaniu. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie podstawowych zasad postępowania podatkowego, zwłaszcza przepisów art. 122, 180 i 187 a także art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdza, że:
- podstawą wydania zaskarżonej decyzji było założenie, że księgi firmy były prowadzone nierzetelnie, ponieważ zlecający przewóz spirytusu okazał się podmiotem nie istniejącym. Wobec powyższego przyjęto, że zakup dokonywała podatniczka na własny rachunek i czerpała z tego korzyści.
Zupełnie nieuzasadniony i nie udowodniony jest wniosek, że przez wykonanie usług transportowych strona nabyła własność przewozowego towaru. W przypadku zlecenia przewozu przez podstawioną (fikcyjną) firmę przewoźnik nie dokonujący żadnych płatności za towar jest przewozowego towaru właścicielem. Przy takim założeniu każdy przewoźnik stawałby się właścicielem zleconego do przewozu towaru. Fakt przewożenia przez firmę "A" spirytusu nie jest przedmiotem sporu, a dowody zgromadzone w postępowaniu potwierdzają tylko fakt przewozu. Natomiast przypisanie podatniczce zakupu jest czystą spekulacją organów podatkowych i nie wynika z żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie. Wątpliwości i niejasności w ocenie stanu faktycznego nie mogą być interpretowane na niekorzyść podatnika,
- pominięto fakt zapłaty za przywożony spirytus, gdzie warunkiem nabycia własności towaru jest zapłata za niego. Zdaniem strony, kto za towar płaci staje się jego właścicielem. Z aktu oskarżenia wynika, że swego rodzaju wyłączność na opłacenie zakupu spirytusu oraz zorganizowanie struktury dystrybucji w Polsce posiadał M.K., który za pośrednictwem P.T. i S.K. regulował każdorazowo przed planowanym załadunkiem spirytusu w C. gotówką w markach niemieckich należności wobec R.D. M.K. przyznał się do zakupu alkoholu w destylarni "B" w C.
- przy wydawaniu decyzji przyjęto, że postępowanie karne prowadzone przez Prokuraturę oraz jego ustalenia nie mają dla sprawy podatkowej żadnego znaczenia, gdyż prawo podatkowe jest autonomiczne.
Podatniczka uważa, że:
- postępowanie podatkowe nie jest postępowaniem karnym niemniej
jednak każde ustalenia w zakresie uszczuplenia podatków kończone są
sprawą karną, do której zastosowanie mają przepisy prawa karnego,
- postępowanie podatkowe obejmuje inną tematykę niż postępowanie
karne, ale w zakresie zarzutu dotyczącego rzekomego przemytu i wpro-
wadzenia do obrotu spirytusu postępowanie jest tożsame,
- nie można twierdzić, że wyniki postępowania karnego i sporządzony w
wyniku tego akt oskarżenia nie mogą wywierać żadnych skutków w za-
kresie postępowania podatkowego jak uczyniły to organy obu instancji,
tym bardziej, że całość ustaleń w zakresie podatków oparta jest o ustale-
nia i dokumenty prokuratury. Jeżeli tezy Izby Skarbowej są właściwe to
akt oskarżenia Prokuratury Okręgowej jest zupełnie bezzasadny i może dojść do ukarania przez sąd niewinnych osób.
- w postępowaniu prokuratury podatniczka jako podejrzana nie pojawia się w żadnym momencie, nawet nie próbowano jej postawić zarzutu współudziału.
Nie może też zgodzić się z tezą, ze wyroki skazujące nie będą miały wpływu na rozstrzygnięcia podatkowe. Zdaniem strony organy podatkowe i organy ścigania w oparciu o ten sam stan faktyczny i te same dokumenty wywodzą odmienne wnioski w stosunku do osób objętych tym postępowaniem. Skoro kogoś skazano za przemyt to nawet Inspektor Kontroli Skarbowej nie może twierdzić, że przemytu tego dokonał ktoś inny. Autonomia prawa podatkowego nie może oznaczać jego dowolności, tym bardziej, ze wymiar podatku został dokonany w oparciu o ustalenia prokuratury. Wprawdzie sprawa karna nie została zakończona, ale z aktu oskarżenia wynika, że podejrzani przyznają się do winy.
- odmówiono stronie przesłuchania wskazanych Izbie Skarbowej świadków oraz ponownego ich przesłuchania przez Inspektora Kontroli Skarbowej, nie dopuszczając przy pierwotnym przesłuchaniu do udziału w nim jej męża, będącego jednocześnie pełnomocnikiem firmy przez co uniemożliwiono podatniczce właściwą obronę przez zarzutami. Inspektor Kontroli Skarbowej odmawiając dopuszczenia pełnomocnika w oparciu o rzekomo złe pełnomocnictwo wykorzystał jej nieznajomość prawa, czym naruszył postanowienia art. 137 § 2 Ordynacji podatkowej, ponieważ to mąż załatwiał sprawy firmy. Ponadto świadkowie wskazywali męża jako stronę zawieranych umów ustnych i uzgodnień.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był m.in. art. 15 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług. Zgodnie z jego treścią, w przypadku sprzedaży przez podatnika towaru podlegającego podatkowi akcyzowemu, podstawą opodatkowania objęta jest również kwota tego podatku.
W sprawie I SA/Po 1561/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy określającą wysokość podatku akcyzowego za czerwiec [...]r.
Podatek od towarów i usług za ten sam miesiąc zgodnie z cytowanym wyżej przepisem musi uwzględniać jako podstawę opodatkowania również podatek akcyzowy. Skoro więc uchylono decyzję o wymiarze podatku akcyzowego za czerwiec [...]r. to konsekwencją powyższego rozstrzygnięcia jest uchylenie zaskarżonej decyzji w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/K.Pawlicki /-/J.Ruszyński /-/Wł.Zygmont
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło