I SA/Wr 666/03

WyrokWSA we Wrocławiu2004-12-16

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Marta Samiczek, Katarzyna Radom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, prowadząc postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług, naruszył przepisy procesowe poprzez brak odniesienia się do materiałów zebranych przez Prokuraturę we W. w postępowaniu karnym dotyczącym poświadczania nieprawdy w dokumentach, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ podatkowy naruszył przepisy procesowe, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 122 Ordynacji podatkowej) i obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), poprzez brak analizy i odniesienia się do istotnych dowodów zebranych przez Prokuraturę we W. w postępowaniu karnym. Brak ten miał istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. W zakresie podatku naliczonego, mimo naruszeń procesowych, sąd uznał, że nie miały one wpływu na wynik sprawy, gdyż prawo do odliczenia i tak byłoby wyłączone z powodu braku kopii faktur u sprzedawcy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J.P. na decyzję Izby Skarbowej we W. określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od lutego do listopada 1996 r. Kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie podatku naliczonego (faktury od firm nieprowadzących działalności) i należnego (niezaewidencjonowanie sprzedaży). Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych, w tym brak możliwości uczestniczenia w postępowaniu kontrolnym i nieudostępnienie materiałów zebranych przez Prokuraturę. Izba Skarbowa utrzymała decyzję organu I instancji w mocy, z wyjątkiem sankcji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z powodu naruszeń procesowych organu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej we W. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz Skarżącego kwotę 18.817,40 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: S. WSA Jadwiga Danuta Mróz Sędziowie Asesor WSA Marta Samiczek S. WSA Katarzyna Radom – sprawozdawca Protokolant Agnieszka Mazurek po rozpoznaniu w dniu 2grudnia 2004 r, sprawy ze skargi J.P. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...] o nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do listopada 1996 r.: I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że wymieniona w pkt I decyzja nie może być wykonana III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz Skarżącego J.P. kwotę 18.817,40 zł. (osiemnaście tysięcy osiemset siedemnaście zł. 40/100). Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] określił J.P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Zakład Pracy Chronionej A J. P. kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług, odsetki za zwłokę za miesiące od lutego do listopada 1996 r. oraz ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania za miesiące luty, marzec, maj i sierpień 1996 r. Wszczęta z inicjatywy Prokuratury Wojewódzkiej we W. kontrola wykazała nieprawidłowości zarówno po stronie podatku naliczonego jak i podatku należnego. W lutym 1996 r. Skarżący nie zaewidencjonował oraz nie zadeklarował do opodatkowania sprzedaży udokumentowanej fakturą z dnia [...] o nr [...], czym naruszył art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W rejestrach zakupu w miesiącach marzec, maj, sierpień, październik, listopad 1996 r. J. P. zaewidencjonował faktury wystawione przez Przedsiębiorstwo B oraz Przedsiębiorstwo C odnoszące się do zakupu oleju napędowego. Natomiast w rejestrze sprzedaży za miesiąc sierpień, październik, listopad 1996 r. Skarżący ujął faktury dokumentujące sprzedaż oleju opałowego na rzecz ww. firmy B. Czynności kontrolne ujawniły, iż zarówno firma B jak i C w 1996 r. nie prowadziły żadnej działalności gospodarczej, jak również nie prowadziły wymaganych prawem urządzeń księgowych. Konsekwencją powyższego było nie zaewidencjonowanie oraz brak w dokumentach ww. firm w 1996 r. faktur wystawionych na rzecz Skarżącego i rozliczonych przez niego we wskazanych powyżej okresach. Powołując się na przepis § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.12.1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.) Inspektor zakwestionował prawo Skarżącego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur pochodzących od ww. podmiotów. Odnosząc się do podatku należnego organ stwierdził, iż jakkolwiek powołane wyżej firmy nie prowadziły działalności gospodarczej, to mając na uwadze zapis art. 33 powołanej wyżej ustawy o podatku od towarów i usług odstąpił od korekty ww. transakcji. Uznając, iż Skarżący naruszył obowiązki ewidencyjne wskazane w art. 27 ust. 4 ww. ustawy organ I instancji powołując się na art. 27 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy w związku z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 21.11.1996 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług ustalił kwotę dodatkowego zobowiązania za wskazane na wstępie okresy. W złożonym odwołaniu Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 123 i 133 Ordynacji podatkowej i art. 23 ustawy o kontroli skarbowej, poprzez nie zapewnienie Stronie prawa uczestniczenia w postępowaniu kontrolnym i nie zapoznanie z jej ustaleniami i dowodami. Skarżący z przyczyn zdrowotnych nie mógł brać udziału w postępowaniu, a czynności przeprowadzone bez jego obecności nie były należycie dokumentowane, co uniemożliwiło mu zapoznanie się z materiałem dowodowym i podjęcie stosownej obrony, organ podatkowy nie udostępnił mu także dokumentów zebranych w toku postępowania przed Prokuraturą. Zarzuciła Strona także naruszenie art. 201 § 1 pkt 2 i art. 209 Ordynacji podatkowej pomimo istnienia ustawowych przesłanek postępowanie nie zostało zawieszone. Znaczna cześć ustaleń organów podatkowych dotyczyła fikcyjności transakcji dostawy oleju, kwestia ta była również przedmiotem postępowania karnego, a zatem dopiero ustalenia organów ścigania mogły stanowić podstawę do wydania decyzji w sprawach podatkowych. Organ naruszył także przepisy art. 122 Ordynacji podatkowej nie wyjaśniając wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Decyzja narusza także art. 3 § 1 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług organ dokonał bowiem opodatkowania czynności które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Kwestionując odliczenie w oparciu o prawidłowy dokument księgowy stwierdzający nabycie towaru naruszono art. 19 ww. ustawy. W ocenie Skarżącego organ dla udokumentowania rzekomej fikcyjności transakcji w uzasadnieniu decyzji posłużył się "notatką" urzędową sporządzoną przez funkcjonariusza policji, a taki dokument nie może stanowić dowodu w sprawie. Nie zgadzała się także Strona z twierdzeniem, iż sama przyznała fikcyjność transakcji dokumentowanych spornymi fakturami. Bezpodstawne jest także twierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji, iż Skarżący dokonywał odliczenia podatku na podstawie faktur wystawionych przez firmę nieuprawnioną lub nieistniejącą, analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała bowiem, iż zarówno firma B jak i C były podmiotami zarejestrowanymi i uprawnionymi do wystawiania faktur VAT. Z naruszeniem art. 21 § 1 ust. 2 Ordynacji podatkowej organ określił zaległość bez ustalania kwoty zobowiązania podatkowego za ww. okresy rozliczeniowe. Ponadto w ocenie Skarżącego należało prowadzić równolegle postępowanie w zakresie podatku dochodowego i zwiększyć koszty uzyskania przychodów o kwotę zakwestionowanego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] Izba Skarbowa uchyliła zaskarżone orzeczenie w części odnoszącej się do sankcji, w pozostałym zakresie utrzymując je mocy. Nie podzielił organ odwoławczy zarzutów naruszenia prawa procesowego. Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazał, iż Inspektor nie powoływał się fikcyjność transakcji, jak również nie kwestionowano faktu ich wykonania, podstawą pozbawienia Strony prawa do odliczenia podatku naliczonego był brak kopii faktury u wystawcy faktury, nie zaś nie wykonanie transakcji. Również w zakresie podatku należnego, organy podatkowe w zaskarżonych decyzjach nie stawiają zarzutu fikcyjności obrotu olejami, w związku z powyższym podatek należny przyjęto w kwocie wynikającej z deklaracji. W złożonej skardze Strona wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, powielając zarzuty podnoszone w odwołaniu. Na rozprawie pełnomocnik Skarżącego podniósł zarzut przedawnienia. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powyżej wskazanych kompetencji należy stwierdzić, iż narusza ona przepisy procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, co z kolei skutkować musi jej uchyleniem. Punktem wyjścia dla rozważań podjętych w niniejszej sprawie jest art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zgodnie z jego treścią w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Powyższy przepis zawarty jest w Ordynacji podatkowej w części ogólnej postępowania podatkowego i artykułuje jego naczelną zasadę, określaną w doktrynie jako zasadę prawdy obiektywnej. Wynika z niej obowiązek organu podatkowego "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa". (W. Dawidowicz Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu. Warszawa 1962s.l08). Rozwinięciem ww. zasady są przepisy odnoszące się do postępowania dowodowego, istotny zaś dla niniejszej sprawy będzie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z tej zaś normy wynikają dla organu podatkowego dwie istotne powinności, po pierwsze zebranie materiału dowodowego niezbędnego dla podjęcia rozstrzygnięcia, po drugie jego wnikliwe rozpatrzenie. Są to przepisy stanowiące o istocie postępowania, a ich naruszenie skutkuje wadliwością podjętych rozstrzygnięć, nie dopełniając obowiązku ustalenia faktów istotnych dla sprawy albo poniechanie ich oceny prowadzi do błędnego zastosowania przepisów będących podstawą orzekania. Powtarzając za Naczelnym Sądem Administracyjnym stwierdzić należy, iż organ podatkowy narusza prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi do naruszenia prawa. Warunkiem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego j est nie tylko ustalenie faktów zgodnie z rzeczywistością, ale również prawidłowa ocena prawna wszystkich prawotwórczych w danej sprawie faktów. Ani stan faktyczny, ani norma prawna, według której organ ocenia prawotwórczość faktów, nie są dane w stanie gotowym. Należy dokonać ich poszukiwania według obowiązujących reguł procedurałnych. Fakt prawotwórczy musi być ustalony w sposób obiektywny, (por. wyrok NSA z dnia 12.04.2000 r. I SA/Lu 1608/98 Lex nr 45250). Niedopuszczalna jest zatem taka sytuacja, w której organ podatkowy pomimo istnienia dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nie dokonuje ich analizy i nie wyciąga istotnych wniosków. Kwestia ustalenia faktów, a więc okoliczności zaistniałych w rzeczywistości nie może być różna (odmienna) w zależności od organu który prowadzi postępowanie, różna może być tylko kwalifikacja i skutki zależne od celu postępowania i zadań organu, który je prowadzi. Jeśli istnieją określone dowody wskazujące na zaistnienie pewnych okoliczności zadaniem organu podatkowego jest ich zebranie, ocena i wyciągnięcie odpowiednich skutków podatkowych. Autonomia prawa podatkowego nie może być utożsamiana z zaniechaniem podjęcia ustaleń faktycznych istotnych dla sprawy. W rozpatrywanej sprawie taki właśnie zarzut należy postawić organom podatkowym, które pomimo posiadania istotnych dla sprawy dowodów nie dokonały ich analizy i ewentualnego uzupełnienia. Jak wynika z akt sprawy postępowanie zostało wszczęte na wniosek Prokuratury, w związku z podejrzeniem popełnienia przez Skarżącego przestępstwa poświadczania nieprawdy w dokumentach. W aktach sprawy znajdują się dokumenty zebrane przez Prokuraturę we W. zawierające zeznania świadków oraz Skarżącego. Ustalenia "podatkowe" oparte na tym materiale znalazły się także w uchylonej przez Izbę Skarbową decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...]. Skarżący na rozprawie wskazał, iż w 2004 r. został wniesiony akt oskarżenia przeciwko niemu, w którym Prokuratura podtrzymuje zarzut poświadczania nieprawdy w dokumentach. W świetle tych okoliczności stwierdzić należy, iż organy podatkowe prowadząc ponowne (po uprzednim uchyleniu decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej) postępowanie nie odniosły się w żaden sposób do ww. materiałów, znajdujących się w aktach sprawy, nie oceniły ich, przyjmując, iż w zakresie pozorności sprzedaży towarów przez Skarżącego nie stawia się żadnych zarzutów. Powyższe oznacza, iż organ podatkowy w ogóle nie podał jakichkolwiek działań w celu ustalenia ww. okoliczności, naruszając tym samym wskazane na wstępie przepisy. W ramach czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy (art. 122, art. 187 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa) organy podatkowe są nie tylko uprawnione, ale także zobowiązane do ustalenia rzeczywistej treści i charakteru stosunków cywilnoprawnych, o ile okoliczności te są istotne z punktu widzenia obowiązków podatkowych stron tych stosunków, zaś umowy cywilnoprawne, kształtujące wzajemne prawa i obowiązki ich stron, nie mogą być wykorzystywane do obejścia przepisów prawa podatkowego, należącego do sfery prawa publicznego, (por. wyrok NSA z dnia 28.01.2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1432/98 Lex 45236). Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom podatkowym uwzględniać zarówno okoliczności korzystne jak i niekorzystne dla strony, (por. wyrok NSA z dnia 26.11.2003 r. sygn. akt I SA/Gd 1237/00 POP 2004/1/1). Naruszenie prawa procesowego poprzez brak odniesienia się do zebranych dowodów oraz zaniechanie ustalenia stanu faktycznego niezbędnego dla podjęcia zgodnego z prawem rozstrzygnięcia stanowi podstawę uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Analizując sprawę ponownie organ stosując się do przywołanych przepisów i ich wykładni winien, dążąc do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, w pierwszej kolejności ocenić czy zebrane dowody dają dostateczną podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia czy też wymagają jeszcze uzupełnienia, następnie dokonać ich oceny stosując właściwą w tym zakresie normę prawną Nieco inaczej przedstawia się ocena działań organów podatkowych w kwestii odnoszącej się do rozliczenia podatku naliczonego. Podstawą zakwestionowania prawa do odliczenia podatku wynikającego z faktur pochodzących od firmy B i C był bowiem § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.12.1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 154, poz. 797 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy faktury te nie stanowią podstaw7 do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. W analizowanej sprawie organy ustaliły ponad wszelką wątpliwość, iż podmioty wskazane jako zbywcy nie tylko nie posiadały kopii spornych faktur ale również nie prowadziły żadnych urządzeń księgowych i nie odprowadzały należnego z tytułu danej transakcji podatku. W kontekście poczynionych powyżej uwag, odnoszących się do obowiązku organu w zakresie ustalenia stanu faktycznego, stwierdzić należy, iż w istocie i w tym zakresie organy winny dążyć do ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń, jednakże zgodnie z przywoływaną już na wstępie treścią zapisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), uchylnie decyzji może nastąpić wówczas gdy naruszenie przepisów prawa, w tym przypadku procesowego, miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej kwestii brak analizy zebranych dowodów oraz przeprowadzona przez organy podatkowe ocena jak również oparte na niej wnioski nie mogą wpłynąć na wynik sprawy, w zakresie odnoszącym się do zasadności odliczenia podatku naliczonego. Przyjmując, iż ustalenia organu winny odnosić się do zbadania faktu istnienia spornych transakcji, to w odróżnieniu od rozliczenia podatku należnego ich rezultat nie wpłynąłby na wynik sprawy. Bowiem ewentualne ustalenie, czy sprzedaż miała w rzeczywistości miejsce, wobec dowiedzionego przez organy podatkowe faktu braku kopii faktur u zbywcy nie zmieni tego, iż Skarżący nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego. Zasadnie zatem organy podatkowe zweryfikowały rozliczenie Skarżącego pozbawiając go prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych dokumentów, jakkolwiek w ocenie Sądu, z punktu widzenia przywołanych na wstępie norm prawnych, zadaniem organów podatkowych jest ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń. Podnoszony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 19 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11, poz. 50 ze zm.), w świetle zapisu powołanego wyżej § 54 ust.4 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21.12.1995 r. nie znajduje uzasadnienia, bowiem okolicznością decydującą o pozbawieniu podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego jest fakt braku kopii spornej faktury u zbywcy nie zaś wymogi formalne dokumentu księgowego. Nie podziela Sąd zasadności zarzutu naruszenia art. 123 Ordynacji podatkowej, jak wynika ze zgromadzonego w sprawie obszernego materiału dowodowego organy podatkowe czyniły usilne starania aby zapewnić Skarżącemu udział w prowadzonym postępowaniu, kilkakrotnie wyznaczając w tym zakresie stosowne terminy, z których pomimo wcześniejszych ustaleń ani Strona ani jej pełnomocnik nie skorzystali. Zawarty w treści art. 123 Ordynacji podatkowej obowiązek organów koresponduje z uprawnieniem podatnika, z którego może on, lecz nie musi skorzystać. Dokumentacja zawarta w aktach sprawy wskazuje, iż organy podatkowe stwarzały Stronie możliwość skorzystania z ww. uprawnień - bezskutecznie, tak więc formułowany na obecnym etapie zarzut pozbawienia ustawowych uprawnień jest bezzasadny. Taki sam walor należy przypisać zarzutowi naruszenia art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, rozstrzygnięcie organów podatkowych zawiera bowiem wszystkie wymagane prawem elementy, określa zobowiązanie podatkowe, zaległość oraz odsetki za zwłokę. Podkreślenia wymaga, iż Strona przywołała przepis odnoszący się do decyzji o charakterze ustalającym, a więc nieznajdujący zastosowania w niniejszej sprawie. Zobowiązanie w podatku od towarów i usług powstaje z mocy prawa bez potrzeby wydawania decyzji, pojawia się ona dopiero wówczas gdy organ stwierdzi, iż w rozliczeniu strony zaistniały nieprawidłowości, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Wydana w tym zakresie decyzja ma jednak charakter określający i potwierdza jedynie fakt zaistnienia zobowiązania w skorygowanej przez organ wysokości. Za pozbawiony racji należy uznać także, sformułowany w skardze, zarzut przeprowadzenia postępowania w sposób niepełny czyli bez uwzględnienia skutków jakie zakaz odliczenia podatku naliczonego rodzi w sferze podatku dochodowego. Poddana kontroli sądowej decyzja odnosi się tylko i wyłącznie do rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług, a zatem w ramach tak pojętej kognicji Sąd nie jest władny orzekania w kwestii innych zobowiązań podatkowych, w szczególności zasadności kwalifikowania konkretnego wydatku w ciężar kosztów uzyskania przychodu, jeśli, co zaistniało w rozpatrywanej sprawie, pozostaje to bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia w zakresie podatku od towarów i usług. Na rozprawie Strona podniosła zarzut przedawnienia, twierdząc, iż zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996 r. uległo już przedawnieniu. Opowiadając na powyższy zarzut wskazać należy na treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (w sposób identyczny początek biegu terminu przedawnienia regulował art. 30 ustawy z dnia 19.12.1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz.U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Po tym okresie wydanie decyzji określającej zobowiązanie podatkowe jest niedopuszczalne. Dotyczy to orzeczeń obu instancji. Na bieg ww. terminu wpływają zgodnie z treścią § 2 pkt 1 ww. przepisu decyzje "ulgowe", w tym również rozkładające na raty spłatę zobowiązań podatkowych. Zgodnie z treścią ww. przepisu bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia wydania decyzji, o których mowa w art. 48 § 1 pkt 1 i 2, do dnia terminu płatności odroczonego podatku, ostatniej raty podatku lub ostatniej raty zaległości podatkowej. Z informacji uzyskanej od Izby Skarbowej wynika, iż Skarżącemu dwukrotnie udzielono ulgi w spłacie zaległych zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją wydłużając tym samym bieg terminu przedawnienia, zgodnie z przywołanym powyżej przepisem. W ocenie Sądu pomimo tej okoliczności wydanie decyzji przez organ II instancji nastąpiłoby w warunkach przedawnienia gdyby nie fakt, iż Skarżący uiścił sporne należności. Ich zapłata powoduje bowiem wygaśnięcie zobowiązania, ten zaś fakt powoduje, iż nie może ono wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Oznacza to, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie, jednak organ odwoławczy może wydać jedną z decyzji określonych w art. 233 § I i § 2 ustawy, umożliwiając podatnikowi uzyskanie zwrotu nadpłaconego podatku, (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 6.10.2003 r. sygn. FPS 8/03 Glosa 2004/7/32), w związku z powyższym zarzut przedawnienia uznać należy za bezzasadny. Wskazane na wstępie naruszenie przepisów procesowych obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c), art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) oraz art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło