I SA/Wr 1126/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Protokolant Anna Szokalska-Kruś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A spółka cywilna - J. P., S. P. i P. Ł. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 1996 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...], nr [...] - obie w części ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe, II. oddala skargę dalej idącą, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 12 (dwanaście) zł - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. orzeka, że decyzje wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu w zakresie w jakim zostały uchylone. Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] Izba Skarbowa we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. nr [...], którą określono spółce cywilnej A w osobach J. P., S. P. i P. Ł. w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 1996 r. - zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową w kwocie [...] oraz odsetki, a także ustalono dodatkowe zobowiązanie podatkowe w wysokości [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji organ II instancji podał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego stwierdzono, że Spółka dokonała obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie [...], wynikający z faktury nr [...] z dnia [...] wystawionej przez spółkę z o.o. B w G. dla innego podatnika, a mianowicie Przedsiębiorstwa C. Według organu podatkowego dokonując odliczenia ze wskazanej faktury Strona naruszyła art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, a także art. 27 ust. 4 tej ustawy. Nadto przyjmując zniżenie wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 zobowiązania podatkowego, Urząd Skarbowy dokonał wymiaru dodatkowego zobowiązania podatkowego w oparciu o art. 27 ust.5 ustawy. Od powyższej decyzji Strona złożyła odwołanie, w którym wniosła o zawieszenie postępowania do czasu do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sprawy z powództwa wspólników przeciwko Inspektorowi Kontroli Skarbowej. Wskazała również, iż została pozbawiona czynnego udziału w postępowaniu z powodu bezprawnego zaboru dokumentów z siedziby przedsiębiorstwa przez pracowników Urzędu Kontroli Skarbowej oraz Policji we wrześniu 1996 roku. W ten sposób nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału. Jak już zaznaczono, Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy podniósł, iż Spółka nie chciała się ustosunkować do poczynionych w sprawie ustaleń, które nie były rozległe i odnosiły się do jednej faktury. Urząd Skarbowy nie naruszył przepisów postępowania. Organ odwoławczy ustosunkował się również do Sygn. akt I SA/Wr 1126/01 kwestii zawieszenia postępowania mimo, iż w tym zakresie podjął odrębne rozstrzygnięcie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka sformułowała szereg zarzutów pod adresem działania inspektora kontroli skarbowej, Policji, jak również prokuratury, uzasadniając je brzmieniem stosownych przepisów o kontroli skarbowej oraz kodeksu postępowania karnego. Domagała się Skarżąca uchylenia decyzji, jak też nakazania natychmiastowego zwrotu dokumentów. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie przytaczając dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem [...] i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się uzasadniona jedynie w części. Przede wszystkim należy podkreślić, że będąca przedmiotem rozpoznania skarga, dotyczyła decyzji Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia [...], nr [...], którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w G. nr [...]. Oznacza to, że kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podlegają wymienione przed chwilą akty administracyjne z punktu widzenia ich zgodności z prawem, tak jak to przewiduje art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W tym zakresie badaniu podlega, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również czy naruszone zostały przepisy prawa materialnego w sposób rzutujący na ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z przedstawionej perspektywy nie mogły zostać uznane za uzasadnione zarzuty sformułowane w treści skargi, dotyczące postępowania kontrolnego skarbowego i postępowania karnego, jeżeli nadto odnosiły się do wszystkich firm rodzinnych A. Jak wyżej wskazano, ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlegać mogły jedynie działania Urzędu Skarbowego w G. oraz Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w L., w zakresie podjęcia przez te organy wymienionych powyżej decyzji. Według art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Wynika stąd, że Wojewódzki Sąd Administracyjny miał kompetencję do oceny legalności zaskarżonych decyzji, niezależnie od sformułowania skargi, użytych przez Strony argumentów, czy też podniesionych zarzutów. Podstawą dokonania wymiaru podatkowego było ustalenie, że wspólnicy cywilni dokonali obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie [...], wynikający z faktury VAT nr [...] z dnia [...], wystawionej przez spółkę z o.o. B w G. dla innego podatnika, a mianowicie Przedsiębiorstwa C. Według art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Z kolei według ust. 2 tego artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów lub usług, z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 15 ust. 2, a w przypadku importu - suma kwot podatku wynikająca z dokumentów odprawy celnej. Z przedstawionych przepisów wynika przede wszystkim, iż prawo obniżenia podatku należnego przysługuje wyłącznie w związku z nabyciem towaru (usługi) oraz wtedy, gdy podatnik posiada fakturę (pomijając w tym miejscu inne przesłanki, jak również zakazy odliczania). Nie może ulegać wątpliwości, że faktura ma potwierdzać dokonanie zakupu towaru bądź usługi przez podatnika - nabywcę. Ten podmiot właśnie winien być wskazany w treści faktury, tak jak to wynika z § 38 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1995 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 154, poz. 797 ze zm.). Również według art. 32 ust. 1 ustawy, faktura zawiera między innymi dane dotyczące sprzedawcy i nabywcy. Prezentowane tu stanowisko było już wcześniej wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych. W wyroku z dnia [...] Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że faktura, która wskazuje zupełnie innego nabywcę towaru, niż podatnik, nie może być uznana za wystawioną zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z 1993 r. o VAT, nie może też stanowić podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z takiej faktury (sygn. akt I SA/Wr 790/97, LEX nr 37668). Podzielając przedstawiony pogląd należy bowiem zaakcentować, że skoro ustawodawca za podstawowe przesłanki skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego uznał nabycie towaru (usługi) oraz potwierdzenie tego nabycia fakturą z wykazaną kwotą podatku, to zrównanie w tym zakresie obu kryteriów (materialnego i formalnego) musi prowadzić do wniosku, że tylko taki nabywca towaru (usługi) może dokonać obniżenia, który jest nim jednocześnie według treści otrzymanej na tę okoliczność faktury. Z tego też powodu organy podatkowe bez naruszenia obowiązujących przepisów zakwestionowały prawo do obniżenia podatku należnego o podatek z faktury VAT nr [...]. Jednakże przy wydaniu zaskarżonych decyzji organy naruszyły prawo materialne w zakresie wymiaru dodatkowego zobowiązania podatkowego. Trzeba bowiem przypomnieć, że rozstrzygnięcie organów dotyczyło zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 1996 r., podczas gdy decyzja Izba Skarbowej ustalająca dodatkowe zobowiązanie została doręczona [...], to jest po upływie trzyletniego okresu, o jakim mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazany termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe znajduje zastosowanie także w odniesieniu do zobowiązania, o jakim mowa w art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy o podatku od towarów i usług. Przedstawione zapatrywanie jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych i znajduje wyraz również w najnowszych wypowiedziach judykatury (wyrok NSA z dnia 24.05.2004 r., sygn. akt FSK 40/04, publ. Glosa nr 10/2004, s. 40). Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten popiera. W tej zatem części decyzje obu instancji podatkowych należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś w pozostałym zakresie skargę w oparciu o jej art. 151 - oddalić. O kosztach postępowania postanowiono na podstawie art. 206 ustawy. Nadto w przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł mając na uwadze art. 152 ustawy procesowej.