I OZ 942/05

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-09-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy, może powołać się na uzasadnienie postanowienia referendarza, które utraciło moc prawną?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego powoduje jego utratę mocy prawnej. Sąd administracyjny ma obowiązek samodzielnie rozstrzygnąć o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, a ogólnikowe odwoływanie się do utraconego postanowienia referendarza jest niedopuszczalne. Ponadto, sąd powinien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, a dopiero potem, na podstawie analizy zebranego materiału, rozstrzygnąć wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący Ryszard W. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Referendarz sądowy odmówił uwzględnienia wniosku. Skarżący wniósł sprzeciw, a Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił ten sprzeciw, powołując się na uzasadnienie postanowienia referendarza. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie skarżącego na postanowienie WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono w całości zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 28 września 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ryszarda W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 czerwca 2005 r. II SA/Wr 1417/02 w sprawie ze skargi Ryszarda W. na uchwałę Zarządu Miejskiego w P.-Z. z dnia 20 stycznia 1994 r. (...) w przedmiocie bezprzetargowej sprzedaży działek postanawia: uchylić w całości zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu. Pismem z 25 marca 2005 r. skarżący Ryszard W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o ustanowienie mu adwokata z urzędu. Następnie w dniu 4 maja 2005 r., zmodyfikował ten wniosek żądając przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 18 maja 2005 r. Sąd działający w osobie referendarza sądowego, odmówił uwzględnienia tego wniosku. Od orzeczenia tego skarżący wniósł sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2005 r. oddalił wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Sąd stwierdził w uzasadnieniu tego orzeczenia, że mimo otrzymania wezwania do podania dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach, skarżący nie przedstawił żądanych danych. Sąd uznał więc, iż "sprzeciw skarżącego nie mógł zatem podważyć trafnych ocen zawartych w postanowieniu referendarza. Sąd przyjmuje wywód w nim zawarty za własny i w pełni go podziela". Postanowienie WSA we Wrocławiu zaskarżył Ryszard W., zarzucając mu naruszenie art. 252 par. 1, art. 255, art. 257 i art. 258 par. 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ i wnosząc o jego uchylenie oraz uwzględnienie wniosku skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 259 par. 1 tej ustawy, skuteczne wniesienie sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego powoduje, że postanowienie to traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W takiej sytuacji, Sąd ma obowiązek samodzielnie rozstrzygnąć o zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy i niedopuszczalne jest ogólnikowe odwoływanie się do orzeczenia wydanego przez referendarza sądowego, które utraciło już byt prawny. W niniejszej sprawie Sąd nie dokonał żadnych własnych ustaleń i ocen prawnych i w sposób niedopuszczalny uznał za własne oraz podzielił wywody z wcześniejszego postanowienia, które utraciło moc. Już to samo czyni zażalenie zasadnym i skutkuje uchylenie zaskarżonego postanowienia. Przyznać też należy słuszność skarżącemu, iż zgodnie z przepisami, ubiegający się o prawo pomocy, składa wniosek na urzędowym formularzu /art. 252 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ i dopiero wówczas, gdy Sąd uzna podane w nim informacje za niewystarczające do rozpoznania tego wniosku, powinien wezwać stronę do złożenia dodatkowego oświadczenia lub dodatkowych dowodów wskazujących na jej sytuację /art. 255 i art. 258 par. 1 pkt 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Następnie po upływie wyznaczonego terminu do złożenia tego oświadczenia czy nowych dowodów Sąd może, na podstawie samodzielnej analizy zebranego materiału, rozstrzygnąć wniosek o przyznanie prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie Sąd wezwał stronę do złożenia szczegółowych informacji o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach jeszcze przed złożeniem przez nią wniosku na urzędowym formularzu (...), nie wzywając jej następnie do ich uzupełnienia, co mogło ujemnie wpłynąć na wyjaśnienie kwestii związanych z meritum wniosku. Dlatego na podstawie art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło