II OSK 636/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Bogusław Moraczewski /spr./, Protokolant Marcin Sikorski, po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. S.A. Oddział w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 4/03 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wykonanych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 4/03, po rozpoznaniu skargi S. C., uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] września 2002 r. np. [...]. Organ I instancji wszczął postępowanie na skutek zawiadomienia S. C., że na jego działce bez jego zgody i wiedzy postawiono "nową betonową lampę oświetleniową". Decyzją z dnia [...] września 2002 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył "w nadzorze budowlanym jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie wymiany słupa oświetleniowego na działce nr [...] w S....". Po rozpatrzeniu odwołania S. C. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał, że "wymiana słupów stalowych na betonowe jest remontem" w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego i że "roboty te nie zostały jednakże zwolnione z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi o zamiarze dokonania remontu". Ponieważ roboty zostały wykonane "stosowne jest zastosowanie przepisów art. 51 ust. 1-3 odpowiednio". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że "wykonane roboty budowlane nie stanowiły remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.)", bowiem najpierw zdemontowano istniejące stalowe lampy, a następnie ustawiono nowe lampy betonowe przez co "zrealizowano nowe oświetlenie". "Roboty te polegały na budowie nowych obiektów budowlanych w postaci ciągu lamp o konstrukcji betonowej". Należało je "zakwalifikować jako budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego", wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę. "Błędne wytyczne co do dalszego toku postępowania, nakazujące rozpatrzenie sprawy na gruncie art. 51 Prawa budowlanego (art. 138 § 2 kpa), musiały skutkować uwzględnieniem skargi poprzez uchylenie decyzji organów obydwu instancji...". Od wyroku tego skargę kasacyjną wniósł inwestor – E. S.A. Oddział w B. Strona skarżąca zarzuciła "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 3 pkt 3, 6, 8, art. 29 ust. 2 pkt 11 oraz art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane oraz Załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) – Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm. – Grupa 2, podgrupa 22, rodzaj 22D (instalacje do oświetlenia dróg i ulic)". Podniesiono, że w skład przedmiotowej sieci elektroenergetycznej wchodzą 24 słupy wraz z oprawami, kablami zasilającymi oraz punktem pomiarowo-sterowniczym oświetlenia ulicznego zlokalizowanym w stacji transformatorowej. Całość stanowi obiekt budowlany w postaci ciągu oświetleniowego typu parkowego. W 2002 r. dokonano w trybie awaryjnym jedynie wymiany 8 słupów oświetleniowych nie zmieniając ich posadowienia. Doszło więc do remontu istniejącego obiektu budowlanego, w czasie którego zastosowano wyroby budowlane inne niż użyto pierwotnie w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Skorodowane słupy stalowe zastąpiono betonowymi. Nie zachodziła więc konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna E. S.A. Oddział w B. nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wymienionych w niej przepisów Prawa budowlanego. Pojęcie "remont" w rozumieniu art. 3 pkt 8 tej ustawy dotyczy tylko i wyłącznie robót budowlanych wykonywanych w istniejącym obiekcie budowlanym polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego. W toku tego rodzaju prac budowlanych mogą być zastosowane wyroby budowlane inne niż użyte w remontowanym obiekcie. Wymóg "odtworzenia stanu pierwotnego" powoduje, że w wyniku remontu nie może powstać zupełnie nowy obiekt budowlany o innych parametrach technicznych niż obiekt pierwotny. Zakres pojęcia "remont" nie może być rozszerzany na sytuacje polegające na odbudowie czy też przebudowie obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Nie jest remontem ogrodzenia wymiana elementów drewnianych na metalowe lub betonowe czy też remontem budynku zastąpienie ścian drewnianych ścianami murowanymi. Tego rodzaju roboty budowlane nie prowadzą bowiem do "odtworzenia stanu pierwotnego". Podzielić więc należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że zdemontowanie istniejących lamp parkowych o konstrukcji stalowej i zastąpienie ich nowymi lampami parkowymi o konstrukcji betonowej doprowadziło do wybudowania zupełnie nowego ciągu oświetleniowego i nie było odtworzeniem stanu pierwotnego. Ciąg oświetleniowy jest budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową, na którą składają się wolno stojące elementy konstrukcyjne trwale związane z gruntem i połączone kablem zasilającym z innymi urządzeniami energetycznymi. Z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego wynika, że nie wymaga pozwolenia na budowę wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych, jeżeli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu. Znaczy to tyle, że projektowana zmiana lub wymiana elementów konstrukcyjnych powoduje konieczność uzyskania pozwolenia na budowę. Znowelizowany przepis art. 29 ust. 2 w pkt 11 z dniem 11 lipca 2003 r. zwolnił inwestorów od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu m.in. do przebudowy i remontu sieci elektroenergetycznych (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718). Ustawodawca nie zwolnił ich jednak z obowiązku zgłoszenia planowanej inwestycji (art. 30 ust. 1 pkt 2). Obowiązek zgłoszenia zamiaru przeprowadzenia remontu istniejących obiektów budowlanych istniał również w 2002 roku, czyli w czasie wymiany słupów w przedmiotowym ciągu oświetleniowym. Z akt administracyjnych nie wynika, żeby inwestor dopełnił obowiązku zgłoszenia nawet gdyby bezpodstawnie przyjąć, że wymiana słupów oświetleniowych mieściła się w tym czasie w zakresie pojęcia "remont". Sąd I instancji zasadnie stwierdził, że "wskutek błędnego zaliczenia spornych robót do kategorii remontu, postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 51 Prawa budowlanego i zmierzało do legalizacji samowoli budowlanej" oraz że "przy ponownym rozpoznaniu sprawy samowolnej budowy słupa oświetleniowego na działce skarżącego należy uwzględnić zmianę stanu prawnego, a mianowicie przepisu art. 48 Prawa budowlanego, dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93, poz. 888)...". Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej sąd nie przesądził nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, ale wskazał jedynie prawidłowy tryb postępowania administracyjnego w tej sprawie. Wyjaśnienia również wymaga zgłaszany przez S. C. zarzut zmiany posadowienia słupa oświetleniowego, przez co nowa lampa posadowiona została na terenie jego działki nr w S. Podważa to twierdzenie strony skarżącej, że "w żaden sposób nie zmieniono posadowienia poszczególnych urządzeń w stosunku do pierwotnej lokalizacji". Z tych też względów na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku.