I SA/Po 1984/02

WyrokWSA w Poznaniu2005-01-27

Skład orzekający: Jerzy Małecki, Sylwia Zapalska, Maciej Jaśniewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych, wpływają na możliwość odliczenia podatku VAT od nabytych towarów i usług?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do 25 marca 2002 r. oraz po tej dacie), obniżenia kwoty podatku należnego nie stosuje się do nabywanych towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W związku z tym, jeśli organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały wydatki jako koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym, miało to wpływ na wielkość należnego zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 1998 r. Organy podatkowe zakwestionowały jako koszty uzyskania przychodu wydatki na usługi pośrednictwa oraz naprawy gwarancyjne, co miało wpływ na rozliczenia VAT. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa i wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki(spr) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, paździer- nik, listopad i grudzień 1998 roku o d d a l a s k a r g ę /-/M.Jaśniewicz /-/J.Małecki /-/S.Zapalska Izba Skarbowa decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję inspektora kontroli skarbowej B. F. z dnia [...] nr [...] w sprawie określenia B. B. za miesiące od kwietnia do grudnia 1998 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na miesiąc następny w łącznej kwocie [...] zł; zobowiązanie podatkowe w łącznej kwocie [...] zł; zaległości podatkowe w łącznej kwocie [...] zł oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości na dzień wydania decyzji I instancji w łącznej kwocie [...] zł. W uzasadnieniu izba wyjaśnia m.in., iż ponownie rozpatruje kwestie opodatkowania podatnika podatkiem od towarów i usług za dany okres, bowiem uprzednio decyzją nr [...] uchyliła decyzję inspektora z dnia [...] 2001 r., nr [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania. Odnośnie prowadzenia napraw gwarancyjnych lad chłodniczych, izba stwierdza, że aneksem do umowy z dnia [...] 01.1998 r. przyjęto zryczałtowany sposób rozliczania usług gwarancyjnych pomiędzy sprzedawcą a firmą "C" świadczącą usługi serwisowe oraz anulowano zapis umowy, iż podstawą wystawiania faktur będą karty gwarancyjne. Tego rodzaju zmiana zapisu spowodowała, iż strona pozbawiła się wpływu na kształtowanie kosztów poniesionych z tytułu napraw gwarancyjnych. W ocenie izby dopuszczalne jest ryczałtowe wynagrodzenie serwisanta, ale pod warunkiem, że wydatki z tego tytułu będą racjonalne, a wysokość ryczałtu zostanie ustalona na podstawie zbliżonych do rzeczywistych kosztów napraw. Tylko tak obliczony ryczałt może stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy z 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na podatniku ciąży też obowiązek wykazania, iż poniesienie wydatku nastąpiło rzeczywiście w celu osiągnięcia przychodu. Podatnik mimo wezwań inspektora kontroli skarbowej nie wykazał , że wydatki z tytułu napraw gwarancyjnych zostały poniesione w sposób umożliwiający bezsporne ich zaakceptowanie. Kontrolująca zastosowała się także do zaleceń izby i zbadała dodatkowo warunki, na jakich dokonywane są naprawy gwarancyjne w dwóch firmach dokonujących sprzedaży urządzeń chłodniczych. Izba wyjaśnia ponadto, iż zgodnie z brzmieniem art. 25 ust. 1 pkt.3 ustawy o VAT- obniżenia lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Izba skarbowa uznała za uzasadnione również ustalenia organu I instancji odnośnie kosztów z tytułu usług pośrednictwa świadczonych przez Przedsiębiorstwo "A " A.P. w kwocie [...] zł. Zdaniem organu ustalony stan faktyczny wskazuje na pozorność zawartej umowy agencyjnej, której zawarcie miało na celu obciążenie kosztów nieponiesionymi wydatkami. Na pozorność umowy min. wskazuje: brak dowodów, że do podpisania umowy nr [...] z [...] 02.1998 r. ze spółką A doszło za pośrednictwem firmy A. P. ; firma A.P. nie podjęła żadnych działań w celu wyegzekwowania od skarżącego należności w kwocie [...] tys. zł wynikającej z faktury nr [...], która zapłaciła jedynie kwotę VAT; w księgach podatkowych skarżącego brak zapisu zapłaty VAT z faktury [...] w kwocie [...] tys. zł; brak innych faktur za usługi prowizyjne mimo znacznej sprzedaży (np. należna prowizja na rzecz B wyniosłaby [...] zł).Pełnomocnik mimo kilkukrotnych wezwań nie uzupełnił materiału dowodowego, który ewentualnie pozwoliłby na inną ocenę powyższego wydatku z tytułu kosztów pośrednictwa. Skoro na podstawie zeznań A. K. nie można rozstrzygnąć o fikcyjności usług pośrednictwa sprzedaży, to niezrozumiały zdaniem izby pozostaje wniosek o ponowne przesłuchanie tego świadka. Organ odwoławczy stwierdza ponadto, iż nie zostały naruszone ogólne zasady postępowania zawarte w art. 120, 121§ 1, 122, 180, 187§ l,210§4 i 212 § I Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odwołania nie sprecyzowano sposobu naruszenia tychże przepisów. Na zakończenie wyjaśnia, iż Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] , nr [...]utrzymała w mocy ustalenia inspektora kontroli skarbowej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r. potwierdzając, że wydatki poniesione na zakup usług gwarancyjnych i pośrednictwa przy sprzedaży nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego – B. B. powyższej decyzji izby zarzucił, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa i wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wnosi także by sąd zobowiązał izbę do wydawania rozstrzygnięć z zachowaniem zasad ogólnych określonych w Ordynacji podatkowej oraz umożliwienie stronie aktywnego uczestniczenia w każdym stadium postępowania. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, z uzasadnieniem jak w swej zaskarżonej decyzji. Dodatkowo informuje, iż dodatkowe akta administracyjne znajdują się przy skardze na decyzję izby z dnia [...] [...] w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r., sygn. akt I SA./Po 1451/02. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje: Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, obecnie jako sądem pierwszej instancji, obowiązuje zasada oficjalności mająca tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej, a związany z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych w konkretnej i zaskarżonej sprawie dotyczącej wymiaru B. B. prawidłowego zobowiązania w podatku od towarów i usług, za miesiące od kwietnia do grudnia 1998 r., z drugiej natomiast strony przez zasadę reformationis in peius. Zasadniczym przedmiotem sporu między stronami jest to, na ile zakwestionowane przez organy podatkowe wydatki jako koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. rzutują na korektę deklarowanych przez B.B. rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 1998 r. Otóż skład orzekający wskazuje, iż do 25 marca 2002 r. treść art. 25 ust. l pkt.3 ustawy dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), stanowiła, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, którymi rozporządzono w sposób nie pozwalający na zaliczenie poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. W zasadniczej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, interpretującego wielokrotnie treść owego przepisu w kontekście niemożliwości zaliczenia wydatków na nabycie towarów i usług do kosztów uzyskania przychodów a odliczania VAT podkreślano, że nie można odliczyć podatku VAT od wydatków na nabycie towarów i usług, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Ponieważ użyte w poprzedniej wersji art. 25 ust.l pkt.3 ustawy o VAT słowo. "rozporządzono" budziło niekiedy wątpliwości co do jego znaczenia w praktyce, od 26 marca 2002 r. dokonano jedynie korekty stylistycznej tego przepisu art. 25 ust. l pkt.3 ustawy VAT, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Ponieważ w niniejszej sprawie organy podatkowe obu instancji nie uznały za koszt uzyskania przychodu B. B. w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. kwoty [...] zł dotyczącej wynagrodzenia prowizyjnego dla firmy "A" A. P. oraz kwoty [...] zł wydatków dotyczących napraw gwarancyjnych lad chłodniczych na rzecz spółki z o.o. ,.C"- ustalenia w tym zakresie mają wpływ na wielkość należnego zobowiązania w podatku od towarów i usług za kwiecień - grudzień 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 27 stycznia 2005 r., sygn. akt I S.A./PO 2358/02 nie dopatrzył się, by organy podatkowe kwestionując powyższe wydatki jako koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998 r. naruszyły obowiązujące prawo podatkowe i oddalił w tym zakresie skargę wniesioną przez B. B. Z tych zatem powodów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono w niniejszej sprawie jak w sentencji. /-/M.Jasniewicz /-/J.Małecki /-/S.Zapalska LF /°UX/ AJUUfrv

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło