II OSK 480/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Janina Kosowska, Małgorzata Stahl (spr.), Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rady Miejskiej w Nowej Soli od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Po 821/04 w sprawie ze skargi Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowej Soli z dnia 25 czerwca 2004 r. Nr XXIII/173/2004 w przedmiocie zgody na przejęcie praw i zobowiązań likwidowanej spółki wodnej oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 stycznia 2005 r.(II SA/Po 821/04) po rozpoznaniu skargi Wojewody Lubuskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Nowej Soli z dnia 25 czerwca 2004 r. Nr XXIII/173/2004 w przedmiocie zgody na przejęcie praw i zobowiązań likwidowanej spółki wodnej – stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska w Nowej Soli w § 1 – wyraziła zgodę na przejęcie wszelkich praw i zobowiązań likwidowanej Spółki Wodno-Ściekowej "Czysta Odra" przez Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli , w § 2 – określiła, że przejęte zobowiązania zostaną pokryte uzyskanymi przychodami z tytułu zbiorowego odprowadzania ścieków, w § 3 wykonanie uchwały powierzyła Prezydentowi Miasta. W uzasadnieniu skargi Wojewoda wskazał, że zaskarżona uchwała narusza przepisy art. 18 ust.2 pkt 9 h ustawy o samorządzie gminnym oraz § 28 ust.3 – 5 Statutu Spółki Wodno-Ściekowej "Czysta Odra" uchwalonego uchwałą nr 6/2002 XVIII Walnego Zgromadzenia Członków Spółki Wodno-Ściekowej z dnia 2 lipca 2002 r. W dacie podejmowania uchwały Spółka była w trakcie likwidacji. W myśl wskazanych postanowień Statutu Spółki następcą prawnym rozwiązanej spółki jest Gmina Miejska Nowa Sól, a mienie pozostałe po likwidacji przejmuje Gmina miejska Nowa Sól, przy czym przekazanie mienia następuje po przejęciu przez Gminę wszelkich zobowiązań i należności ciążących na Spółce. W tym stanie prawnym i faktycznym Rada nie mogła podjąć zakwestionowanej uchwały, bo nie został zakończony proces likwidacji spółki wodno-ściekowej a zaskarżona uchwała zadysponowała majątkiem spółki – bliżej nie określonym- na rzecz innego podmiotu. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w Nowej Soli wniosła o jej odrzucenie bądź oddalenie, bo w jej ocenie uchwała stanowiła jedynie upoważnienie dla organu wykonawczego do podjęcia określonych działań, których celem było wyposażenie w majątek zakładu budżetowego-Miejskiego Zakładu Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli. W ocenie Rady Gminy podjęcie uchwały było celowe, ponieważ na mocy umowy z 15 lutego 2003 r. Wybudowaną przez Spółkę oczyszczalnię ścieków przekazano w użyczenie Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli, który zobowiązał się wpływami z tytułu odprowadzania ścieków , spłacać pożyczki i kredyty zaciągnięte przez Spółkę. Równocześnie z likwidacją Spółki trwały prace nad przekształceniem zakładu budżetowego w jednoosobową spółkę, co faktycznie nastąpiło 1 września 2004 r. Ponadto w dniu 27 lipca 2004 r. członkowie Spółki zmienili jej statut i na mocy tych zmian upoważnili likwidatora do przekazania w trakcie likwidacji majątku likwidowanej spółki Gminie Nowa Sól. Postanowili także, że przekazanie majątku pozostałego po likwidacji Spółki na rzecz Gminy nastąpi po przejęciu wszelkich zobowiązań i należności ciążących na Spółce. Z tą sama datą wyrazili zgodę na nieodpłatne przekazanie środków trwałych Spółki Wodno-Ściekowej "Czysta Odra" w likwidacji w Nowej Soli , Miejskiemu Zakładowi Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli, których wykaz stanowił załącznik do zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną, nie tylko z powodów podniesionych przez Wojewodę ale także uznając , że skarga Wojewody była dopuszczalna bo organ nadzoru może wnieść skargę do sądu w każdym czasie po upływie terminu przewidzianego dla możliwości podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego. Sąd podniósł jednocześnie, że Wojewoda niezasadnie zarzucił niezgodność uchwały z postanowieniami Statutu Spółki Wodno-Ściekowej "Czysta Odra", bo te postanowienia nie mają charakteru przepisów powszechnie obowiązujących ale zarazem dostrzegł, nie będąc związany granicami skargi, że Rada Gminy w Nowej Soli naruszyła przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne(Dz.U. Nr 115,poz.1229 ze zm.) a w szczególności przepisy art. 166 ust.1 pkt 13,art. 169 ust.2 tej ustawy. W dacie podejmowania uchwały udziałowcami Spółki byli :Gmina Nowa Sól –Miasto w 99,43 % udziałów, Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli przekształcony w Spółkę z o.o. Miejski Zakład Komunalny z siedziba w Nowej Soli w 0,54 % udziałów i Polski Koncern Naftowy "ORLEN"S.A. Regionalne Biuro Finansowe – 0,03%.Zgodnie z przepisami Prawa wodnego spółka wodna tworzona jest dla wykonania zadań wymienionych w ustawie(art.164 ust.2), z którymi nie może wiązać się osiąganie zysków a ponadto spółki wodne nie mogą prowadzić działalności w zakresie uregulowanym ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 r. , która weszła w życie 14 stycznia 2002 r.(Dz.U. z 2001 r.,Nr 72,poz.747 ze zm.).W spółce wodnej następstwo prawne uregulowane jest ustawą(art. 165 ust.7 Prawa wodnego) a w myśl art.169 ust.2 członek spółki wodnej nie odpowiada za zobowiązania spółki, jej zobowiązania nie są zobowiązaniami członków i członek spółki nie może za nie odpowiadać. Z powołanych przepisów wynika, że zaskarżona uchwała narusza powołane przepisy. Art. 18 ust.2 pkt 9 h ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że do wyłącznej kompetencji rady należy tworzenie, likwidacja i reorganizacja przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek. Rada Miejska W Nowej Soli jako organ gminy nie miała uprawnienia do wyrażania zgody na przejęcie wszelkich praw i zobowiązań likwidowanej Spółki przez członka tej Spółki – Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli. Następcą prawnym Spółki miała być Gmina Nowa Sól i to ona powinna przejąć zarówno aktywa jak pasywa Spółki, nie mogła też wskazywać że za zobowiązania Spółki będzie odpowiadać inny z jej członków, bo taka regulacja naruszała art.169 ust.2 Praw wodnego. Niedopuszczalne było także wskazywanie członkowi Spółki, że zobowiązania Spółki powinien pokryć z przychodów uzyskiwanych z tytułu zbiorowego odprowadzania ścieków. Pełnomocnik Gminy Nowa Sól – Miasto zaskarżył powyższy wyrok, wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie kosztów. Dopiero w uzasadnieniu wskazano, ze wyrok został wydany z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 18 ust.2 pkt 9h i niezastosowanie art.23 ust.3 ustawy o gospodarce komunalnej oraz niewłaściwe zastosowanie art.166 ust.1 i art.169 ust.2 Prawa wodnego. To nie przepisy Prawa wodnego były podstawą podjęcia uchwały a przepis art. 23 ust.3 ustawy o gospodarce komunalnej. Ponadto Sąd dokonał błędnej wykładni art. 18 ust.2 pkt 9h ustawy o samorządzie gminnym bo rada jako organ stanowiący , który przekształcał zakład budżetowy w spółkę miał prawo podjąć uchwałę o wyposażeniu zakładu budżetowego w majątek Ponadto ,także w uzasadnieniu wskazano na omyłki pisarskie i związane z datami w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie może zostać uznana za zasadną. Oczywiste, sprostowane omyłki pisarskie nie mogłyby stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego wyroku. Wskazanie dopiero na końcu uzasadnienia skargi podstaw kasacji nie jest zabiegiem prawidłowym. Uzasadnienie skargi kasacyjnej spełnia inną rolę i inne są jego konsekwencje prawne, po upływie terminu do wniesienia kasacji nie można wskazywać jej nowych podstaw, można natomiast rozszerzyć ich uzasadnienie. Taka konstrukcja skargi kasacyjnej, zacierająca funkcje podstaw kasacyjnych i uzasadnienia a tym samym granice skargi kasacyjnej nie może być , jak wskazano, uznana za właściwą. Zarzuty skargi, poprzedzone w uzasadnieniu przedstawieniem stanu faktycznego odnoszącego się głównie do działań prawnych i faktycznych mających miejsce dopiero po podjęciu zaskarżonej uchwały, nie mogły być uwzględnione. Zarówno Sąd I instancji jak i Naczelny Sąd Administracyjny ( ten jedynie w granicach skargi kasacyjnej) dokonując kontroli zgodności z prawem uwzględniają stan faktyczny i prawny w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały. Tym samym argumenty związane z czynnościami podejmowanymi w późniejszym okresie nie mogły mieć wpływu na ocenę wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku .Wbrew twierdzeniom skargi określenie przedmiotu uchwały podjętej na podstawie art. 18 ust.2 pkt 9 h i pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz. 1591 ze zm.)potwierdza stanowisko zajęte przez Sąd w zaskarżonym wyroku. Z treści uchwały jednoznacznie wynika , że Rada Miejska w Nowej Soli wyraziła zgodę na przejęcie wszelkich praw i zobowiązań likwidowanej Spółki Wodno-Ściekowej "Czysta Odra" w Nowej Soli przez Miejski Zakład Gospodarki Komunalnej w Nowej Soli i że przejęte zobowiązania zostaną pokryte uzyskanymi przychodami z tytułu zbiorowego odprowadzania ścieków. Nie mają zatem uzasadnienia twierdzenia że Gmina jedynie upoważniła organ wykonawczy do podjęcia działań, których przedmiotem było wyposażenie w majątek zakładu budżetowego. Nie chodziło bowiem o "zwykły" majątek ale o majątek Spółki wodnej, którym zarządzanie ( a także likwidacja) następuje w oparciu o przepisy Prawa wodnego. Likwidacja nie była zakończona w dacie podjęcia uchwały a Zakład nie został jeszcze przekształcony( co nastąpiło dopiero w dniu 25 czerwca 2004 r.)To że przekształcenie zakładu było "konsekwencją", jak wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, przepisu art.23 ust.3 ustawy o gospodarce komunalnej ,że w dniu 1 września 2004 r. przekształcony w spółkę z o.o. Miejski Zakład Komunalny przejął prawa i obowiązki związane z działalnością tego Zakładu przed przekształceniem( a od 1999 r. prowadził działalność w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków) nie może mieć wpływu na ocenę zaskarżonej uchwały. W sytuacji gdy chodziło o majątek i likwidację spółki wodnej miały zastosowanie właściwie powołane przez Sąd przepisy art. 164 ust.2 i 3,art.165 ust.7 i art.169 ust.2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne(Dz.U. Nr 115,poz.1229 ze zm.).Nie może być też uznany za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd powołanego w podstawie prawnej uchwały przepisu art. 18 ust.2 pkt 9 h ustawy o samorządzie gminnym w sytuacji gdy jej przedmiotem było rozporządzenie mieniem Spółki przez jednego z jej członków i wskazanie sposobu pokrycia jej zobowiązań. Zważywszy zatem, ze zarzuty skargi kasacyjnej nie mogły być uznane za zasadne, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) należało skargę kasacyjna oddalić.