VI SA/Wa 795/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005r. sprawy ze skargi W. K. na Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącego W. K. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania VISA /Wa 795/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu w dniu [...] grudnia 2003 roku wniosku Przedsiębiorstwa Produkcyjnego [...] Sp. z o.o. w [...] o wygaszenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny OKNOPLAST nr [...] udzielonego na rzecz firmy [...] – K. W., K. A. na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 2 i art. 255 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej /Dz.U. Dz 2003 r. nr 119, poz. 1117/ i art. 987 kpc w związku z art. 256 ustawy Prawo własności przemysłowej orzekł: 1. wygasić prawo ochronne na znak towarowy OKNOPLAST nr [...] z dniem [...] maja 2003 roku, 2. przyznać Przedsiębiorstwu Produkcyjnemu Sp. z o.o. w [...] od [...] – K. W., K. A. z [...] kwotę 900.00 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2003 roku zapadła w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: Przedsiębiorstwo Produkcyjne [...] z siedziba w [...] wystąpiło z wnioskiem z dnia [...] maja 2003 roku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "OKNOPLAST" nr [...] udzielone na rzecz [...] K. W., K. A. z [...]. Jako podstawę prawną roszczenia wnioskodawca podał przepis art. 169 ust. 1 i 2 i art. 255 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca stwierdził, że znak towarowy słowny składa się z dwóch członów okno i plast. Wyraz okno nie posiada znamion odróżniających, jest bowiem nazwą rodzajową, natomiast drugi człon znaku jest skrótem wyrazu plastik, potocznie używanym do oznaczenia tworzywa sztucznego. Zatem znak towarowy słowny oknoplast oznacza potocznie okno z plastiku. Znak ten używany jest przez wiele firm dla oznaczenia produkcji i usług. Przyznanie monopolu jednej firmie jest więc niczym nieuzasadnione. Przedmiotowy znak utracił znamiona odróżniające. Doszło do jego przekształcenia w nazwę rodzajową. Uprawniony ze znaku towarowego nr [...] W. K. [...] z siedzibą w [...] wnosił o oddalenie wniosku. Podniósł, że na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej warunkiem wygaśnięcia znaku towarowego z powodu utraty przez ten znak znamion odróżniających są działania lub zaniedbania uprawnionego. Takich zaniedbań po stronie uprawnionego nie było. Wręcz przeciwnie. Podejmował wszelkie działania, aby znak nie utracił znamion odróżniających. Zdaniem Kolegium Orzekającego Urzędu Patentowego RP zarejestrowane oznaczenie OKNOPLAST straciło swą zdolność odróżniającą przez fakt stosowania tego oznaczenia przez wiele firm, zarówno produkcyjnych jak i usługowych, do określenia rodzaju swej działalności. Nastąpiła degeneracja znaku, która polega na tym, że pierwotna informacja dotycząca pochodzenia produktu oznaczonego tym znakiem została zastąpiona informacją o rodzaju produktu czy usługi. Oznaczenie oknoplast przestało być kojarzone z konkretnym wytwórcą a stanowi informację o rodzaju produktu. Weszło do języka potocznego całego kraju. Zawłaszczenie takiego oznaczenia poprzez ochronę jest nieuzasadnione sytuacją na rynku dotyczącą produkcji i montażu okien z PCV popularnie nazwanych oknami z plastiku. Oznaczenie oknoplast stało się dobrem ogólnym jako nazwa firm na terenie całego kraju. Brzmienie art. 169 ust. 1 pkt ustawy Prawo własności przemysłowej wskazuje, że druga część tego przepisu po wyrazach "a także" stanowi samoistna podstawę do wygaszenia znaku w sytuacji, gdy oznaczenie stało się oznaczeniem mogącym wprowadzić w błąd nabywców w szczególności co do charakteru, jakości, właściwości bądź pochodzenia towaru. Przywołane wyroki sądów powszechnych wydane zostały w oparciu o przepisy dotyczące naruszenia prawa do znaku towarowego i nie mają związku z przedmiotową sprawą. Na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2003 roku skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył W. K. [...] z siedziba w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji zarzucił podjęcie jej w oparciu o całkowicie nietrafną interpretację, stanowiącego podstawę prawną decyzji, przepisu nadto błędną i niezrozumiałą ocenę stanu faktycznego sprawy udokumentowanego niebudzącymi wątpliwości dokumentami stanowiącymi powołany w sprawie materiał dowodowy. W odpowiedzi na skargę Urząd patentowy RP w nosił o jej oddalenie. Uczestnik postępowania wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę więc wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi. Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd stwierdził naruszenie prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] grudnia 2003 roku uznająca za wygasłe prawo z rejestracji znaku towarowego OKNOPLAST nr [...] z dniem [...] maja 2003 roku. Z wnioskiem o wygaśnięcie prawa ochronnego wystąpiło Przedsiębiorstwo Produkcyjne [...] z siedzibą w [...]. Wniosek wpłynął do Urzędu Patentowego [...] maja 2003 roku. Jako podstawę prawną roszczenia wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 1 pkt 2 Prawa własności przemysłowej. Urząd Patentowy uwzględniając żądanie, za podstawę prawną swej decyzji przyjął art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej. Zgodnie z art. 169 ust. 1 pkt 2) Prawa własności przemysłowej /Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117/ prawo ochronne na znak towarowy wygasa również na skutek utraty przez znak znamion odróżniających przez to, że na skutek działań lub zaniedbań uprawnionego stał się oznaczeniem składającym się wyłącznie z elementów, które mogą służyć w handlu do oznaczenia w szczególności rodzaju towarów, jego jakości, ilości, ceny, przeznaczenia, sposobu, czasu lub miejsca wytworzenia, składu, funkcji lub przydatności, w stosunku do towarów, dla których był zarejestrowany, a także, gdy stał się oznaczeniem mogącym wprowadzić w błąd nabywców, w szczególności, co do charakteru, jakości, właściwości bądź pochodzenia towaru. Zgodzić się należy z Urzędem Patentowym, że druga część przepisu art. 169 ust. 1 pktt 2 po słowach "a także" stanowi samodzielną podstawę wygaszenia znaku. Obejmuje ona stan faktyczny charakteryzujący się tym, że znak towarowy stał się nośnikiem mylących treści, zaczął wprowadzać kupujących w błąd, w szczególności, co do właściwości, charakteru lub pochodzenia towaru. Zdaniem Urzędu w niniejszej sprawie zaistniała ta właśnie przesłanka. Oznaczenie OKNOPLAST straciło swą zdolność odróżniającą przez fakt stosowania tego oznaczenia przez wiele firm, zarówno produkcyjnych jak i usługowych, także handlowych. Pierwotna informacja o pochodzeniu towaru oznaczonego przedmiotowym znakiem została zastąpiona informacją o rodzaju produktu czy usługi. Uszło jednak uwadze Urzędu, że przepis stanowi całość. Opisany skutek musi nastąpić w wyniku działania uprawnionego już po nabyciu przez niego prawa ochronnego. Mówi o tym pierwsza część przepisu, która odnosi się, nie tylko do pierwszej z podstaw wygaszenia prawa ochronnego obejmującej sytuacje, w których znak stał się oznaczeniem w stosunku do towarach, dla których oznaczenia był zarejestrowany wyłącznie opisowym. Dotyczy także przyczyny drugiej, która w niniejszej sprawie stanowiła podstawę wygaszenia prawa ochronnego. Dowodzi tego wykładnia literalna przepisu. Poprzedzenie dwukrotnych sformułowań "stał się" i "a także stał się" zapisem "utraty przez znak znamion odróżniających przez to, że na skutek działań lub zaniedbań uprawnionego" oznacza, iż odnosi się on do obu stanów faktycznych objętych przepisem. Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 200 roku w odróżnieniu od ustawy z dnia 31 stycznia 1985 roku o znakach towarowych przyjęło koncepcję subiektywnej degeneracji znaku. Oznacza to, że zachowanie uprawnionego, jego uporczywość i determinacja w używaniu znaku w funkcji oznaczenia pochodzenia daje wyraz temu, że nadal traktuje on oznaczenie jako znak towarowy i stanowi przeszkodę uznania degeneracji znaku. Rozważania powyższe dowodzą, że zarzut naruszenia prawa materialnego a mianowicie art. 169 ust. pkt 2) ustawy Prawo własności przemysłowej przez błędną jego interpretację jest trafny. Wbrew twierdzeniom organu złożone przez uprawnionego z rejestracji dowody, w tym orzeczenia sądów mają znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej. Wykazuje one w ten sposób swoje działania zmierzające do zachowania prawa, że oznaczenie traktuje nadal jak znak towarowy. Tymczasem, zdaniem organu, nie mają one związku z przedmiotową sprawą. W związku z tym nie były one przedmiotem jego oceny w aspekcie koniecznych działań stanowiących przeszkodę uznania degeneracji znaku. Urząd nie rozważył więc argumentów przedstawionych przez uprawnionego. Przedmiotem jego oceny stała się tylko ilość firm używających oznaczenia "oknoplast". Zdaniem organu oznaczenie to jako nazwa wielu firm stało się "dobrem ogólnym". Nie może to jednak, zdaniem sądu, stanowić dowodu rozstrzygającego albowiem zawęża ocenę. W obrocie uczestniczą nie tylko producenci, handlowcy czy hurtownicy, ale przed wszystkim kupujący. Dopiero po uwzględnieniu ich opinii możliwe jest ustalenie czy doszło do degeneracji znaku. Ustaleń w tym przedmiocie Urząd jednak nie dokonał. Obowiązkiem Urzędu Patentowego jest przestrzeganie zasady dochodzenia do prawdy materialnej /art. 7 kpa/, a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Musi więc w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy /art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa/ oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie /art. 107 § 3 kpa/. Zgodnie z art. 256 Ustawy Prawo własności przemysłowej Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Powyższym zasadom Urząd uchybił naruszając w ten sposób przepisy postępowania w sposób istotny mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Rozstrzygając ponownie sprawę Urząd oceni żądanie wniosku przy uwzględnieniu działań i zachowań uprawnionego z rejestracji, który uporczywie traktuje przedmiotowe oznaczenie jako znak towarowy. Brak oceny działań uprawnionego z rejestracji czyni kontrolę zaskarżonej decyzji niemożliwą. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania stanowił art. 200 w zw. z art. 205 ustawy p.p.s.a.