II OSK 1157/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-05-11
Skład orzekający: Zygmunt Niewiadomski, Krystyna Borkowska, Maria Czapska-Górnikiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji wydania przez organ administracji decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającej pozwolenia na budowę po wydaniu przez sąd pierwszej instancji wyroku uchylającego poprzednią decyzję, sąd administracyjny drugiej instancji powinien zastosować przepis o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa z uwagi na nieodwracalne skutki prawne?Ratio decidendi
Wydanie przez organ administracji decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającej pozwolenia na budowę po wydaniu przez sąd pierwszej instancji wyroku uchylającego poprzednią decyzję nie stanowi samoistnej podstawy do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa w trybie art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w powiązaniu z art. 156 § 2 K.p.a., jeśli sąd pierwszej instancji nie stwierdził nieważności zaskarżonej decyzji. Nieodwracalne skutki prawne są negatywną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, a nie podstawą do stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa w sytuacji, gdy sąd jedynie uchylił decyzję z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy L. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę K. i A. S. Skarżący K. i A. S. wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji wydania przez Wójta Gminy L. decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającej pozwolenia na budowę po wydaniu przez sąd pierwszej instancji wyroku uchylającego poprzednią decyzję.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną i zasądzono od K. i A. S. na rzecz U. J. kwotę 120 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn.akt II OSK 1157 /05 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 maja 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr), Maria Czapska-Górnikiewicz, Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. i A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1726/04 w sprawie ze skargi U. J. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od K. i A. S. na rzecz U. J. kwotę 120,00 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1726/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę U. J. i uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] listopada 2001 r. Nr [...]. Zaskarżoną decyzją została utrzymana w mocy decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca K. i A. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego ze szczelnym zbiornikiem ścieków na działce nr ewid. 97 we wsi J.
Jak podał Sąd w uzasadnieniu orzeczenia, skarga U. J. na powyższą decyzję była już rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 15 lipca 2003 r. NSA oddalił skargę wskazując, iż na ocenę legalności decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogły mieć wpływu podnoszone w skardze zarzuty dotyczące sposobu wykonania decyzji przez inwestora ani uwagi co do sposobu prowadzenia postępowania. Stwierdzono także, że powierzchnia gruntu utwardzonego kostką biologiczną może być uznana za teren biologicznie czynny, skoro na tym gruncie rośnie trawa.
Wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt OSK 157/04 Naczelny Sąd Administracyjny – w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej U. J. – uchylił zaskarżony wyrok. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w decyzji o pozwoleniu na budowę powierzchnia zabudowy została określona na 160 m2. Taka powierzchnia została również określona w projekcie budowlanym zawierającym część zatytułowaną "opis ogólny". Tymczasem w części projektu zawierającej opis do projektu zagospodarowania działki, powierzchnia zabudowy (dom z garażem) wynosi 240 m2. Oddalenie skargi mimo istnienia takiej niezgodności wiąże się zarówno z naruszeniem prawa materialnego (powołanych w skardze kasacyjnej przepisów Prawa budowlanego), jak i przepisów postępowania dotyczących należytego wyjaśnienia sprawy. Naruszenie przepisów postępowania nastąpiło również przy określeniu terenu biologicznie czynnego przez zaliczenie do tego terenu gruntu utwardzonego tzw. kostką biologiczną.
Rozpatrując sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga U. J. jest zasadna. Sprzeczność rozstrzygnięcia pozwolenia na budowę z projektem budowlanym dotyczy powierzchni zabudowy budynku, a więc kwestii istotnej. Już z tej tylko przyczyny zaskarżona decyzja organu administracji nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
Istotny jest także fakt, iż na obszarze Gminy L. zlokalizowany jest Warszawski Obszar Chronionego Krajobrazu. Z § 1 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 sierpnia 2000 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 93, poz. 911) wynika, że na tym terenie za powierzchnię biologicznie czynną nie uznaje się w szczególności nawierzchni żwirowych, grysowych i ażurowych a nadto nawierzchni dojazdów i dojść pieszych. W związku z tym znajduje potwierdzenie zarzut zawarty w skardze, iż do nawierzchni zabudowanej należy zaliczyć projektowaną drogę dojazdową do garażu, choćby była utwardzona kratką i wypełniona trawą.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyli K. i A. S., wnosząc o jego zmianę i stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 34 Prawa budowlanego. Wnieśli także o zasądzenie kosztów postępowania i zastępstwa procesowego według norm przewidzianych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy skarżącym została przez Wójta Gminy L. wydana decyzja z dnia 2 grudnia 2003 r. nr [...] zatwierdzająca projekt zamienny i udzielająca pozwolenia na budowę. Budowa została ukończona i organ nadzoru budowlanego nie zgłosił zastrzeżeń, a zatem wystarczające byłoby stwierdzenie, iż decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż nowa decyzja wyjaśnia różne wątpliwości, w tym powierzchnię zabudowy. Skoro zatem Sąd powziął wiadomość o tej decyzji i o pozwoleniu na użytkowanie, to powinien dojść do wniosku, iż powstały nieodwracalne skutki prawne oraz zastosować regulację z art. 145 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Pismem procesowym z dnia 21 lipca 2005 r. U. J. złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie oraz o zasądzenie od uczestników na rzecz U. J. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Strona podniosła, iż powoływany w skardze kasacyjnej fakt wydania przez Wójta Gminy w L. decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. nr [...] był znany w dotychczasowych postępowaniach. W wyroku kasacyjnym z dnia 13 października 2004 r. sygn. akt OSK 157/04 NSA stwierdził, że fakt ten nie ma znaczenia w sprawie dotyczącej legalności innej decyzji. Nie wywołuje też nieodwracalnych skutków prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przede wszystkim podnieść należy, że stosownie do brzmienia art. 183 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, sprowadzającym się do zastosowania przesłanek określonych w § 2 art. 183 cyt. ustawy.
W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w tym przepisie przesłanek nie wystąpiła, wobec czego postępowanie kasacyjne ograniczać się będzie do zbadania wskazanych w skardze kasacyjnej podstaw kasacyjnych.
Jedynym zarzutem skargi kasacyjnej jest zarzut naruszenia przez sąd administracyjny przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 3 polegający na "niezastosowaniu tego przepisu przez sąd w sytuacji, gdy wydana została w dniu 2 grudnia 2003 r. nowa decyzja zatwierdzająca projekt zamienny i udzielająca pozwolenia na budowę".
Odnosząc się do przedstawionego wyżej zarzutu należy stwierdzić, co następuje:
Wskazany w skardze kasacyjnej przepis art. 145 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nakazuje sądowi, w przypadku uwzględnienia skargi, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
W Kodeksie postępowania administracyjnego sytuacja taka została, między innymi, przewidziana w art. 156 § 2 – na który to przepis, jak to wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, skarżący powołuje się. Uważa on bowiem, iż wydana w dniu 2 grudnia 2003 r. przez Wójta Gminy L. decyzja – o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na budowę stwarza nieodwracalne skutki prawne wobec czego Sąd winien zastosować wskazany wyżej przepis.
Podkreślić w tym miejscu należy, że nieodwracalne skutki prawne stanowią negatywną przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Tak więc na tę przesłankę należałoby się powołać w sytuacji gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny, stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji. W niniejszej sprawie tego rodzaju sytuacja nie miała miejsca. Uchylając zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jedynie, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa warunkujących wydanie pozwolenia na budowę. Nie ustalił, że jest ona dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i nie stwierdził – na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. jej nieważności. Tylko wówczas bowiem należałoby rozważać czy w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wykluczające możliwość stwierdzenia przez sąd nieważności decyzji.
Uchylając powyższe, stwierdzić należy, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zawarty w skardze kasacyjnej zarzut należało uznać za bezpodstawny.
Już tylko ubocznie zaznaczyć należy, że rozstrzygające znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy miał ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2004 r. (sygn. akt OSK 157/04), która stosownie do treści art. 190 P.p.s.a. wiązała Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpatrujący sprawę.
Z wymienionych wyżej przyczyn skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego stosownie do art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło