II OSK 777/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-04-28
Skład orzekający: Alicja Plucińska-Filipowicz, Andrzej Gliniecki, Bożena Walentynowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolnie postawiony drewniany domek letniskowy, nie związany trwale z gruntem, stanowi obiekt budowlany podlegający przepisom Prawa budowlanego i czy jego przemieszczenie jest traktowane jako nowa budowa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że drewniany domek letniskowy, nawet jeśli nie jest trwale związany z gruntem i nie jest budynkiem, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Przemieszczenie takiego obiektu jest traktowane jako nowa budowa wymagająca pozwolenia. Brak zgłoszenia lub pozwolenia na budowę uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki drewnianego domku letniskowego, który został samowolnie usytuowany na działce stanowiącej las, bez wymaganego pozwolenia na budowę. Domek został postawiony na działce we wrześniu 2001 r. Skarżący twierdzili, że domek służy do gospodarki leśnej i jest jedynie składowany, a jego wcześniejsze przemieszczenie nie stanowiło nowej budowy. Organy nadzoru budowlanego i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały domek za obiekt budowlany, a jego przemieszczenie za nową budowę, co skutkowało utrzymaniem w mocy nakazu rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Bożena Walentynowicz, Protokolant Mariusz Szufnara, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 272/02 w sprawie ze skargi V. i T. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. II SA/Gd 272/02 oddalił skargę V. i T. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] października 2001 r. nakazał V. i T. D. rozbiórkę domku letniskowego samowolnie usytuowanego na działce nr [...] w N. Istnienie ww. domku letniskowego ujawniono w dniu 13 września 2001 r. w trakcie przeprowadzanej wizji lokalnej. Jest to obiekt o konstrukcji drewnianej, nie związany trwale z gruntem, został ustawiony na działce w dniu 1 września 2001 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wejherowo, działka nr [...] – stanowi las. Fakt wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia, skutkuje podjęciem decyzji na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
W odwołaniu od powyższej decyzji V. D. wyjaśniła, iż sporny domek od 1979 r. do sierpnia 2001 r. był ustawiony w miejscu oddalonym o 50 m od obecnego, też w lesie w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym. Domek ten służy skarżącej "do gospodarki leśnej", co umożliwia rozporządzenie Wojewody Gdańskiego nr 11/98. Dziwi skarżącą taka stanowczość organów nadzoru budowlanego w tej sprawie, skoro w miejscowościach Z. i B. pełno jest takich domków.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Okoliczności zaś podniesione w odwołaniu, nie mają znaczenia przy rozpatrywaniu sprawy samowoli budowlanej. Ustawienie obiektu budowlanego w innym miejscu, jak wskazuje się w odwołaniu, jest nową inwestycją. Rozstrzyganie w sprawach samowoli budowlanych nie podlega uznaniowości organu. Przepisy Prawa budowlanego przewidują w takich sytuacjach jedynie wydanie nakazu rozbiórki obiektu w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego.
W skardze do sądu administracyjnego (pismo z dnia 29 stycznia 2002 r.) na powyższą decyzję, V. i T. D. wyjaśniają, iż "przedmiotowy domek nie jest użytkowanym domkiem letniskowym" lecz "pomieszczeniem gospodarczym składowanym w chwili obecnej" na działce stanowiącej własność skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę, wyrokiem z dnia 23 lutego 2005 r. uznał, iż zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Okoliczności sprawy i wydane w tym przypadku rozstrzygnięcie nie budzi wątpliwości. Nie jest przekonywująca argumentacja skarżących, że przedmiotowy domek został czasowo "składowany" w lesie, gdyż nie jest on w częściach (elementach) a w całości. Nawet gdyby teoretycznie potraktować ten domek jako tymczasowy obiekt budowlany, to wymagałby on też zgłoszenia.
V. D., reprezentowana przez adwokata B. K., wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 lutego 2005 r., zarzucając:
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako ppsa, w związku z art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 kpa, polegające na nie uchyleniu decyzji organów obu instancji, pomimo iż decyzje te zostały wydane bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego,
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 48 Prawa budowlanego w związku z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż obiekt będący własnością skarżącej jest "obiektem budowlanym",
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 48 w związku z art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż przeniesienie obiektu "na nowe miejsce jest nową budową i wymaga pozwolenia na budowę".
Wskazując w skardze kasacyjnej na powyższe podstawy, pełnomocnik skarżącej wnosi o:
- uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie w całości sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji,
- zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zarzut sformułowany w pkt 1 skargi kasacyjnej można by uznać za uzasadniony, gdyby pełnomocnik skarżącej potrafił wskazać, jakich to brak "podstawowych ustaleń faktycznych" w sprawie nie dostrzegł WSA w Gdańsku. Bowiem te okoliczności, na jakie się wskazuje na str. 2 skargi kasacyjnej, nie mają takiego charakteru i nie mają znaczenia w świetle obowiązujących przepisów. Trudno w tym przypadku mówić o "składowaniu domku letniskowego", który nie został rozebrany i nie jest w elementach. Użycie w tym przypadku zwrotu "składowanie" jest nieporozumieniem bądź brakiem znajomości języka polskiego, który dla określonych czynności, stanów i nazw rzeczy, posiada odpowiednie wyrazy mające swoje znaczenie. Nie ma znaczenia dla sprawy też to, czy obiekt ten jest użytkowany jako magazyn, czy też ma inne przeznaczenie podobnie, jak wygląd jego wnętrza. W postępowaniu administracyjnym organy nie ustaliły aby było dokonane zgłoszenie, ani też sami skarżący nigdy nie twierdzili, że dokonali zgłoszenia. Podnoszenie więc tej okoliczności jest bezpodstawne.
Błędem jest pogląd, że przedmiotowy domek letniskowy nie jest obiektem budowlanym, gdyż to, że jest to obiekt "konstrukcji drewnianej, nie związany trwale z gruntem, ustawiony na trylinkach", nie stoi temu na przeszkodzie. Z powyższego może tylko wynikać, że nie jest to budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Prawo budowlane nie zna kwalifikacji obiektów w zależności od tego, czy są one o konstrukcji drewnianej, czy też innej.
Zgodnie z wykładnią art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jest budowlą a użyty tam termin "jak:", świadczy o tym, że jest to przykładowe wyliczenie różnych budowli, nie jest to katalog zamknięty, wbrew temu co twierdzi się w skardze kasacyjnej. Nie ma więc żadnych przeszkód natury prawnej aby orzec nakaz rozbiórki takiego obiektu budowlanego w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego. Dalsze rozważania na tle pojęć określonych w art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego i zestawienie tych z pojęciem "przemieszczenie obiektu" (pojęcia nie znanego Prawu budowlanemu), mają charakter akademicki i mogą stanowić ewentualnie wnioski de lege ferenda.
Tym bardziej, że nie wiadomo do czego te abstrakcyjne rozważania w efekcie końcowym, doprowadziły autora skargi kasacyjnej. Jeśli uważa, że doprowadziło to do wykazania luki prawnej w przepisach Prawa budowlanego w związku z czym, domek letniskowy jest takim obiektem, który nie podlega przepisom tej ustawy, to jest w błędzie.
W żadnym z zawiłych wywodów, jakie są w skardze kasacyjnej, nie wykazano aby przedmiotowy domek letniskowy, nie wymagał zgodnie z art. 29 w związku z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Należy podkreślić, iż w Prawie budowlanym nie jest istotne w jakiej technice, czy też technologii powstał dany obiekt budowlany, ważne jest to, że został on umiejscowiony w określonym miejscu i przestrzeni. Każde więc "przemieszczenie obiektu", co stanowi automatycznie zmianę jego miejsca usytuowania, jest traktowane jako budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Niewykluczone, że do bardziej konstruktywnych wniosków w związku z rozumieniem zwrotu "przemieszczenie obiektu", można by dojść na tle przepisów ustaw o transporcie drogowym, czy też o drogach publicznych, jednak przepisy tych ustaw nie miały zastosowania w niniejszej sprawie.
Reasumując należy stwierdzić, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło