I OSK 454/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Marek Stojanowski, , Leszek Włoskiewicz (spr.), Protokolant Iwona Sadownik, po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 7 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Ol 938/04 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego E. spółka z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie obciążenia karą pieniężną 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, 2. zasądza od Przedsiębiorstwa Handlowo – Usługowego "E." Sp. z o.o. w [...] na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie kwotę 758 zł. /siedemset pięćdziesiąt osiem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Dyrektor Zarządu Dróg Wojewódzkich w Olsztynie – działając na podstawie art. 13g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) – decyzją z dnia [...] Nr [...] obciążył Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "E." Spółka z o.o. w W. karą pieniężną w wysokości 38520 zł, za przejazd, w dniu 17 października 2003 r. po drodze wojewódzkiej bez zezwolenia pojazdem nienormatywnym (tj. pojazdem o naciskach osi i masie całkowitej przekraczającej dopuszczalne wielkości), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie zaś decyzją z dnia [...] [...] utrzymało w mocy tę decyzję, natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie – uwzględniając skargę Przedsiębiorstwa – wyrokiem z dnia 7 lutego 2005 r. II SA/Ol 938/04 uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7 i 77 k.p.a. Sąd stwierdził bowiem, że – chociaż pomiaru nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu dokonano wagami mającymi ważne świadectwo legalizacji – nie jest to wystarczające, gdy pomiar musi spełniać "wymogi zachowania przewidzianej procedury jego przeprowadzenia. Sąd wyjaśnił, że – stosownie do art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 63, poz. 636 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonywania pomiaru – właściwy do spraw gospodarki minister został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, uwzględniając rodzaje dowodów tej kontroli, a także warunki właściwego stosowania i warunki techniczne ich użytkowania, lecz wymagania te zostały określone dopiero w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316), a zatem pomiędzy wejściem w życie ustawy (1 stycznia 2003 r. ) a wejściem w życie powołanego rozporządzenia (13 maja 2004 r. ) "nie istniały żadne przepisy, określające nie tylko wymagania metrologiczne przyrządów pomiarowych, lecz także warunki ich właściwego stosowania i użytkowania", gdyż poprzednio obowiązujące zarządzenie Prezesa Głównego Urzędu Miar Nr 39 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie wprowadzenia przepisów metrologicznych o wagach samochodowych do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. Urz. Miar i Probiernictwa Nr 6/200, poz. 40) nie tylko nie mogło stanowić podstawy prawnej do wydawania decyzji administracyjnych wobec obywateli, lecz utraciło moc najpóźniej 30 marca 2002 r. na podstawie art. 51 ustawy z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o organizacji i trybie prac Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 1800). Sąd uznał zatem, że – pomimo istnienia podstaw prawnych do samego nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym – w chwili ważenia pojazdu "brak było przepisów regulujących dokonywanie pomiarów nacisku na osie pojazdu oraz masy całkowitej pojazdu. Skutkiem tego jest brak możliwości ustalenia, czy sposób dokonania pomiaru przebiegał zgodnie z obowiązującym prawem". Wnosząc skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako jej podstawę przytoczyło naruszenie art. 13 g ust.1 ustawy o grogach publicznych przez błędną wykładnię, a ponadto naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 e Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przez nieuzasadnione przyjęcie, że decyzje w tej sprawie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik – oraz art. 141 § 4 i art. 153 powołanej ustawy, gdyż w zaskarżonym wyroku nie zawarto wskazań co do dalszego postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono przede wszystkim, że nie istnieją procedury pomiarowe regulujące sposób użytkowania przyrządów pomiarowych – i nie zawiera takich procedur powołane przez sąd rozporządzenie – gdyż sposób użytkowania przyrządu pomiarowego określa wyłącznie instrukcja obsługi, dowodem zaś prawidłowego działania przyrządu pomiarowego na warunkach podanych w instrukcji obsługi jest świadectwo legalizacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma usprawiedliwiona podstawę. Stosownie do art. 9 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. – Prawo o miarach – w brzmieniu obowiązującym w dniu 10 lutego 2004 r., przy czym sąd błędnie wskazuje ust. 3 zamiast pkt 3, z kolei w skardze kasacyjnej błędnie powołano treść ust. 3 art. 9 w brzmieniu obowiązującym od dnia 6 lipca 2004 r. – właściwy do spraw gospodarki minister określi w drodze rozporządzenia wymagania metrologiczne, którym powinny odpowiadać przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej, uwzględniając rodzaje dowodów tej kontroli, a także warunki właściwego stosowania i warunki techniczne ich użytkowania. Jak zaś wyjaśniał art. 4 pkt 8,9 oraz 13 Prawa o miarach, wymagania metrologiczne to wymagania zasadnicze i szczegółowe, którym musi odpowiadać przyrząd pomiarowy, prawna kontrola metrologiczna to działania zmierzające do wykazania, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne, natomiast legalizacja to sprawdzenie, stwierdzenie i poświadczenie dowodem legalizacji, że przyrząd pomiarowy spełnia wymagania metrologiczne. Przedmiotem rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 lutego 2004 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316) wydanego na podstawie art. 9 pkt 3 Prawa o miarach – są tylko wymagania metrologiczne wag samochodowych w rozumieniu art. 4 pkt 8 tej ustawy. Wprawdzie w art. 9 pkt 3 Prawa o miarach była również mowa o warunkach właściwego stosowania i warunkach technicznego użytkowania przyrządów pomiarowych, jednak wyłącznie ze względu na wymagania metrologiczne i w celu spełnienia tych warunków; stąd poza materią rozporządzenia pozostaje zagadnienie, jak posługiwać się wagami samochodowymi spełniającymi wymagania metrologiczne i takiej regulacji rozporządzenie nie zawiera. Są bowiem powszechnie obowiązujące wymagania metrologiczne dotyczące wag samochodowych, lecz nie ma powszechnie obowiązujących procedur pomiarowych określających sposób ważenia pojazdów, tj. sposób przeprowadzania dowodu za pomocą wag samochodowych; nie doszło więc do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Stosownie do art. 27 Prawa o miarach – aby poruszyć jeszcze inny aspekt sprawy – przyrządy pomiarowe zalegalizowane lub uwierzytelnione przed dniem wejścia w życie ustawy, niespełniające jej przepisów, mogą być nadal legalizowane, o ile spełniają wymagania dotychczasowych przepisów, lecz nie dłużej niż 10 lat. Natomiast, jeżeli przyrządy pomiarowe mogą być nadal legalizowane – a wagi, których użyto, miały ważne świadectwo legalizacji będące dowodem, że spełniały wymagania metrologiczne– mogą być nadal użytkowane, jak dotychczas, w sposób wynikający z ich konstrukcji. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na mocy art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.