II OSK 788/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.), Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lutego 2005r., sygn. akt II SA/Lu 785/04 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2004r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1) oddala skargę kasacyjną 2) przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rzecz adw. D. P. kwotę 220 ( dwieście dwadzieścia ) złotych oraz 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. UZASADNIENIE. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy oddalił skargę wniesioną przez A. M. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] sierpnia 2004 r. nakazującą A. i W. M. rozbiórkę samowolnie wykonanej rozbudowy balkonu w części obejmującej płytę balkonową o wymiarach 1,40 m x 3,65 m wraz z fundamentem i słupkami podporowymi płyty balkonowej przy budynku mieszkalnym położonym na działce nr ewid. gruntu 292 przy ul. K. w C. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z uwagi na nie przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych w związku z podjętymi czynnościami zmierzającymi do legalizacji zaistniałej samowoli, organ działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wydał zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił ustalenie organu, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonano bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przeprowadzone roboty polegały na rozbudowie od strony południowej (ogrodowej) budynku, istniejącego balkonu w drodze powiększenia jego płyty balkonowej oraz wykonania dwóch słupków wsporczych na fundamencie. Sąd wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta C. postanowieniem z dnia 23 marca 2004 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane związane z rozbudową płyty balkonowej w budynku mieszkalnym przy ul. K. w C. i nałożył na A. i W. M. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 maja 2004 r. zaświadczenia Prezydenta Miasta C. o zgodności lokalizacji obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi łącznie z zaświadczeniem osoby sporządzającej projekt budowlany o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sąd pierwszej instancji wskazał, że inwestor przedłożył niekompletne dokumenty, bowiem zamiast wymaganych 4 egzemplarzy projektu rozbudowy balkonu złożone zostały tylko dwa projekty, a trzeci dostarczono w dniu 31 maja 2004 r. Ponadto projekty opracowane zostały w czerwcu 2002 r., tj. przed 30 maja 2003 r. (dzień przeprowadzenia oględzin i nie mogły być zatwierdzone, ponieważ nie uwzględniały wykonanych robót przy rozbudowie balkonu). Wobec przedstawienia przez zobowiązanych dokumentów niespełniających wymagań określonych w orzeczeniu z dnia 23 marca 2004 r., kolejnym postanowieniem z dnia 12 maja 2004 r. nałożono obowiązek usunięcia w terminie do 31 maja 2004 r., stwierdzonych nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji. Z uwagi na to, że strona skarżąca nie zastosowała się do warunków postępowania legalizacyjnego określonych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego zatem organ miał obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Sąd pierwszej instancji stwierdził też, iż w tym stanie faktycznym nie mogła być zastosowana dyspozycja art. 50 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 cyt. ustawy - Prawo budowlane, gdyż nie był to przypadek inny niż określony w art. 48 ust. 1 tejże ustawy. W ocenie Sądu nie ma też przeszkód, aby nakazać rozbiórkę części obiektu w sytuacji, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, jak i niezależna od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu skarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, stąd należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. M. domagając się jego uchylenie w całości. Powyższemu wyrokowi skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.p.s.) : a). poprzez niewłaściwą wykładnię, a w efekcie niezastosowanie w stanie faktycznym i prawnym sprawy niniejszej art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 i 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niezasadne przyjęcie, że wykonane przez skarżącą roboty budowlane nie stanowiły przypadku innego niż określony w art. 48 ust. 1 tejże ustawy podczas, gdy miały one w istocie taki właśnie charakter, b). art. 48 ust. 4 w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie w sytuacji, gdy obowiązek został wykonany w terminie, ale częściowo. 2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt. 2) poprzez naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pk 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego było dotknięte wadą określoną w tym przepisie, a zwłaszcza : - przyjęcie przez Sąd, iż organy nadzoru budowlanego przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sposób prawidłowy ; - przyjęcie, że roboty budowlane wykonane przez skarżącą mogą być rozebrane bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu, podczas gdy na okoliczność powyższą brak jest dowodów, a postępowanie nie było w tym zakresie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, jak i Sąd; - pominięcie i nie odniesienie się nawet w uzasadnieniu przez Sąd do podniesionego w skardze faktu zrealizowania przez innych inwestorów (właścicieli nieruchomości sąsiednich) analogicznych robót, w analogicznym stanie faktycznym i braku postępowań wobec tych inwestorów ze strony organów nadzoru budowlanego - co mogłoby sugerować legalizowanie przez organy nadzoru budowlanego tych robót w oparciu o całkowicie inną procedurę niż zastosowaną wobec skarżącej, co dodatkowo narusza konstytucyjną zasadę równości wszystkich wobec prawa, prawa do równego traktowania przez władze publiczne i zakazu dyskryminacji z jakiejkolwiek przyczyny, którą to zasadę tym samym zaskarżone orzeczenie narusza. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Przede wszystkim chybiony jest zarzut naruszenia art. 48 Prawa budowlanego. Obrazy tego przepisu wnosząca skargę kasacyjną upatruje w jego bezpodstawnym zastosowaniu w sytuacji, gdy skarżąca nałożony w ramach postępowania legalizującego obowiązek zrealizowała, jak to stwierdzono w kasacji, częściowo. Jeśli nawet pominąć, że w tym przedmiocie skarga kasacyjna nie przedstawia jakiegokolwiek własnego stanowiska (postawiony został jedynie zarzut), to uszły uwadze stronie wnoszącej skargę kasacyjną ustalenia organów obydwu instancji o popełnieniu samowoli budowlanej, a jednocześnie nie dostrzeżono rozważań Sądu Wojewódzkiego w tej kwestii. Zasadnie podkreślił Sąd Wojewódzki, że realizowana budowa wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W ocenie Sądu Wojewódzkiego (który podzielił zasadność ustaleń przytoczonych w zaskarżonej decyzji), przedmiotowy obiekt wybudowany został w warunkach samowoli budowlanej (inwestorzy nie posiadali ani pozwolenia na budowę ani też nie dokonali zgłoszenia), co zresztą w sprawie jest bezsporne. Skoro tak, to wbrew odmiennym wywodom skargi kasacyjnej, najzupełniej trafne jest stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że w odniesieniu do rozpoznawanej sprawy zastosowanie miał przepis art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Treść bowiem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny wskazuje, że postanowienia tego przepisu odnoszą się do obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Fakt, że w niniejszej sprawie inwestorzy nie legitymowali się stosownym pozwoleniem na budowę uzasadniał podjęcie czynności przewidzianych w art. 48 Prawa budowlanego. Zważywszy na powyższe nie jest też trafny zarzut, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy winny mieć zastosowanie przepisy art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. Strona wnosząca kasację nie kwestionowała istotnej dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy kwestii, a mianowicie niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa Budowlanego. O tych obowiązkach skarżący byli szczegółowo informowani, raz w orzeczeniu z dnia 23 marca 2004 r., a następnie w postanowieniu z dnia 12 maja 2004 r. Konsekwencją zaniechania przez skarżących zrealizowania nałożonych na nich obowiązków było wydanie w oparciu o przepis art. 48 ust.1 Prawa Budowlanego zaskarżonej decyzji. Stwierdzić trzeba, iż wykonanie "częściowe" obowiązku z żadnym wypadku nie może być uznane za jego realizację wyczerpującą dyspozycje art. 48 ust. 4 Prawa Budowlanego. Za bezpodstawny uznać trzeba zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pk 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo, że zdaniem skarżącej postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego było dotknięte wadą określoną w tym przepisie. Treść przepisu art. 145 § 1 pk 1 lit. c p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że uchylenie decyzji przez Sąd pierwszej instancji jest możliwe tylko wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, których naruszenia dopatrzyła się strona skarżąca nie przytoczono we wniesionej skardze kasacyjnej, a uzasadnienie tego zarzutu sprowadza się do polemiki z ustaleniami i rozważaniami Sądu pierwszej instancji. Wbrew też wywodom skargi kasacyjnej podzielić trzeba stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż nie ma przeszkód, aby nakazać rozbiórkę części obiektu wskazanego w kontrolowanej decyzji w sytuacji, gdy jest to część obiektu na tyle samodzielna, jak i niezależna od pozostałej części obiektu wybudowanego zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w kasacji zarzuty nie wykazały zaistnienia podstaw zaskarżenia, które mogłyby uzasadniać uchylenie zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 250 p.p.s.a. i § 2 ust. 3 oraz §20 i §19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) przyznał ustanowionemu w ramach prawa pomocy adwokatowi D. P. od Skarbu Państwa kwotę 220,00 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.