III SA/Wa 1545/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. K. i K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Wójt Gminy G. ustalił K. i A. K. łączne zobowiązanie pieniężne na 2004r. w kwocie [...] zł w tym: - podatek rolny [...] zł - podatek leśny [...] zł - podatek od nieruchomości [...] zł Podatkiem od nieruchomości objęto powierzchnię: mieszkalną [...]m2 wg stawki 0,45zł/m2, budynku letniskowego [...]m2 wg stawki 5,50 zł /m2. Od powyższej decyzji podatnicy złożyli w dniu [...] marca 2004r. odwołanie, wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy w części dotyczącej opodatkowania domku letniskowego. W uzasadnieniu w sposób bardzo drobiazgowy przedstawili swoją dotychczasową sytuację związaną z tym budynkiem, kwestionując przede wszystkim prawidłowość naliczania w stosunku do niego podatku od nieruchomości. Zdaniem podatników "Urząd" bazuje na wykazach nieruchomości sprzed 1997r., które złożyli, w wyniku wprowadzenia w błąd przy zawieraniu umowy dobrowolnego ubezpieczenia tegoż budynku w 1980r. Tym samym bezpodstawnie jest naliczany podatek od domku letniskowego, jako użytkowanego. Natomiast w 1997r. nie był on opodatkowany, gdyż uwzględniono oświadczenie o jego braku użytkowania. Obecnie też nie można go użytkować ze względu na stan techniczny (stan surowy, niewykończony), ale "Urząd" nie zwraca uwagi na składane oświadczenia i nie uwzględnia próśb o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego na tą okoliczność. Nie bierze też pod uwagę zaświadczeń o niekorzystaniu z wodociągu oraz z energii elektrycznej, które wystawiły właściwe instytucje. Ponadto skarżący podnieśli, że z przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2003r. kontroli z udziałem wójta, kierownika referatu finansowego od spraw podatków oraz inspektora nadzoru budowlanego nie sporządzono od razu protokołu, lecz wręczono go jednemu z podatników dopiero w piątym dniu po kontroli. Dokument ten zawiera ustalenia niezgodne z prawdą. Taka sytuacja oraz wydawanie decyzji o opodatkowaniu, nie mających pokrycia w rzeczywistości jest - w opinii podatników - nie do zaakceptowania w praworządnym państwie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2004r., Nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w podstawie prawnej podając m.in. art. 1, art. 2, art. 18, art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 13 § 1 pkt 3, art. 207 § 1, art. 233 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej O.p. W uzasadnieniu podkreślono, że Wójt Gminy prawidłowo zastosował stawkę podatkową przewidzianą dla budynków pozostałych. Stwierdzono, że stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), zwanej w skrócie u.o.p.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki i ich części. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Obowiązek podatkowy, w myśl art. 6 ust. 1 u.o.p.l. powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Zgodnie z załączonymi do akt sprawy dowodami (wniosek o wydanie pozwolenia na budowę budynku letniskowego z dnia [...] sierpnia 1979r., decyzja Naczelnika Gminy G. z dnia [...] sierpnia 1979r., oświadczenie wykonawcy z dnia [...] sierpnia 1978r. o przejęciu obowiązków kierownika budowy) na działce leśnej, położonej w miejscowości W. (Nr [...]) posadowiony jest budynek letniskowy. Kolegium odnosząc się do zarzutów strony, że budynek nie jest i nigdy nie był użytkowany stwierdziło, że przeczy temu protokół z przeprowadzonej kontroli, w którym zamieszczono zapis, że budynek letniskowy nie jest "w stanie surowym" "jest wykończony i użytkowany od kilku lub kilkunastu lat", został podpisany przez podatnika, któremu umożliwiono wniesienie uwag. Zdaniem organu odwoławczego załączone do akt sprawy pismo z dnia [...] sierpnia 2003r. wydane przez Zakład Energetyczny W. , informujące o stanie licznika, ani też załączone do odwołania oświadczenia sąsiadów i sołtysa nie są dowodami w sprawie, na podstawie których można stwierdzić, iż znajdujący się na działce podatników domek letniskowy nie podlega opodatkowaniu według stawek ustalonych dla tego rodzaju budynków. Na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie nie miała również wpływu treść załączonych do pisma z dnia [...] maja 2004r. kopii oświadczeń Zakładu Budowy i Eksploatacji Urządzeń Wodociągowo – Kanalizacyjnych J. P. , sołtysa M. T. oraz sprostowanie sołtysa z Sołectwa W. Z dokumentów tych wynika, że podatnicy nie korzystają z wodociągu w miejscowości W. , a w okresie od [...] lipca 2003r. do [...] maja 2004r. nie korzystali z energii elektrycznej. Przedstawione okoliczności, jak również oświadczenie podatników, że na działce nie mieszkają, ale przebywają czasowo, wykonując prace budowlane i pielęgnacyjne na działce leśnej, nie świadczą o tym, że budynek lub jego część były wykorzystywane z przeznaczeniem na wypoczynek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało też, że zgodnie z cytowanymi przepisami u.o.p.l. obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości jest związany z rozpoczęciem faktycznego użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Do uznania, że nastąpiło zakończenie budowy wystarczy, aby obiekt był w takim stanie, żeby mógł być przeprowadzony jego odbiór i by można było przekazać go do normalnej eksploatacji i użytkowania. Oznacza to, iż powstanie obowiązku podatkowego nie jest uzależnione od spełnienia przesłanek przewidzianych w art. 54 i art. 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), powołanej dalej jako Prawo budowlane, tj. zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy czy uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, dlatego też zawarty w odwołaniu zarzut naruszenia tych przepisów nie mógł mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2003r. sygn. akt III SA 3130/02. W skardze skierowanej w dniu [...] lipca 2004r. na powyższą decyzję Kolegium, podatnicy A. i K. K. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "o rozstrzygnięcie sprawy opodatkowania budynku letniskowego", twierdząc, iż decyzje wydano z rażącym naruszeniem art. 6 pkt 2 u.o.p.l. Do dnia dzisiejszego budowa tego obiektu nie została zakończona, ani też nie rozpoczęto użytkowania budynku lub jego części przed jego ostatecznym wykończeniem. Rozpoczęta budowa domku nie powinna być opodatkowana. W ocenie skarżących organy podatkowe nie działały w celu rzetelnego i wnikliwego zbadania sprawy, skupiły się bowiem tylko na dokonaniu oględzin, nie biorąc pod uwagę innych dowodów, jak przesłuchanie świadków mających wiedzę na temat użytkowania budynku. Postępowanie podatkowe, zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 O.p., powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przy jednoczesnym podjęciu niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy oraz po dokonaniu czy dana okoliczność została udowodniona. Zdaniem skarżących organy podatkowe, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyły art. 187 § 1 O.p., przez nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie wnikliwie zgromadzonego materiału dowodowego, a także art. 229 i art. 234 O.p. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, iż podatnicy nie kwestionują charakteru przedmiotowego budynku jako letniskowego, a jedynie twierdzą, że nie został oddany do użytku z uwagi na stan surowy, brak wykończenia. W związku z tym nie powinien być opodatkowany podatkiem od nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny, który stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje kontrolę legalności zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ma obowiązek rozważyć czy nie doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c P.p.s.a.). Żadna z wyżej wymienionych przesłanek nie zachodzi. Sąd odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących naruszenia art. 121 § 1, art. 122 i art. 191 O.p., pragnie stwierdzić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji działały bowiem zgodnie z zasadą prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, czyli prowadziły postępowanie starannie i merytorycznie poprawnie, dopuszczając wnioskowane dowody i równo traktując interesy podatników oraz interes publiczny. Nie można również zarzucić organom naruszenia zasady prawdy obiektywnej, zawartej w art. 122 O.p. Postępowanie było prowadzone na podstawie przepisów prawa. Podjęte zostały również wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego załatwienia sprawy. Obszernie i stosownie do dyspozycji art. 210 § 4 O.p. organy, a w szczególności Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. uzasadniło swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób zgodny z rzeczywistością, po dokonaniu oceny czy dane okoliczności zostały udowodnione. Organy podatkowe, prowadząc postępowanie dowodowe nie dopuściły się również naruszenia art. 187 § 1 i art. 191 O.p., gdyż decyzje zapadły na podstawie całokształtu wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. Zebrane dowody, także te, które zostały zgłoszone przez podatników po zapoznaniu ich z materiałem dowodowym sprawy w trybie art. 200 § 1 O.p., zostały ocenione w sposób odpowiadający regułom wynikającym z art. 191 O.p. Wyciągnięte przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wnioski odpowiadają zasadom logiki i są zgodne z doświadczeniem życiowym. Niesłuszny jest także, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. przepisu art. 229 O.p. Po pierwsze, jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, organ ma obowiązek ocenić istniejące w sprawie dowody z punku widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2000r., sygn. akt I SA/Po 1342/99, LEX Ne 43051). Po drugie w świetle dyspozycji art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Oświadczenia świadków, które przedstawiła strona, jak również inne dowody zgromadzone w sprawie zostały przeanalizowane przez organ drugiej instancji pod kątem ich znaczenia dla sprawy oraz w sposób należyty, co podniesiono wyżej, ustosunkowano się do nich. W sprawie, wbrew twierdzeniom podatników zawartym w skardze, organ drugiej instancji nie naruszył również art. 234 O.p. Stosownie do tego przepisu organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. , utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. , nie jest decyzją wydaną z naruszeniem zakazu reformationis in peius, czyli na niekorzyść strony odwołującej się. Organ drugiej instancji podtrzymał bowiem stanowisko zawarte w zaskarżonej odwołaniem decyzji organu pierwszej instancji. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 2 u.o.p.l. Zgodnie z treścią tego przepisu, jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub jego części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona, albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Ważne jest zatem, żeby na gruncie został postawiony budynek, tak jak w przedmiotowej sprawie, oraz rozpoczęcie jego użytkowania przed ostatecznym wykończenie, co również, jak wykazały organy podatkowe miało miejsce. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, o którym mowa w art. 6 ust. 2 u.o.p.l., jest związany z rozpoczęciem faktycznego użytkowania budynku lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Postawiony przez skarżących obiekt budowlany spełnia przesłanki, by określić go mianem budynku, gdyż jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Stosownie do treści art. 1a ust. 1 pkt 1 u.o.p.l., budynek to obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynek natomiast zdefiniowano jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach. W związku z tym obowiązek w podatku od nieruchomości powstanie na podstawie art. 6 u.o.p.l., gdy strona faktycznie zacznie, tak jak w rozpoznawanej sprawie, użytkować budynek lub jego części przed ich ostatecznym wykończeniem. Przerwy w użytkowaniu budynku spowodowane np. sezonowością prac pielęgnacyjnych na działce, bądź warunkami pogodowymi nie mają znaczenia w stosunku do określenie przez ustawodawcę przesłanki faktycznego rozpoczęcia użytkowania części lub całości budynku. W tym zakresie nie jest również konieczne wystąpienie warunków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego (art. 54, art. 55, art. 57). Nadmienić przy tym należy - podtrzymując stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2003r., sygn. akt III SA 3130/02, że okoliczności np. braku szyb w drzwiach wewnętrznych, braku zamków przy oknach, braku instalacji wodnokanalizacyjnej, nie wykluczają możliwości uznania budynku letniskowego za użytkowany, gdyż ze swej istoty jest on przeznaczony do okresowego, letniskowego wypoczynku. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów podatkowych w zakresie powstania wobec skarżących obowiązku z tytułu podatku od nieruchomości z chwilą rozpoczęcia użytkowania tego budynku. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a. postanowiono, jak w sentencji.