III SA/Łd 774/04

Dnia 4 lutego 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska,, Asesor WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w S. z dnia [...] nr [...]. Starosta Powiatowy w S. decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wydania Panu H. W. prawa jazdy. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Komendant Powiatowy Policji w Ż. pismem z dnia [...] przesłał do Starostwa Powiatowego w S. prawo jazdy H. W. zatrzymane z uwagi na stopień zniszczenia i nieczytelność. W dniu 3 marca 2004 r. Pan H. W. złożył wniosek o wymianę zatrzymanego prawa jazdy. W toku postępowania zmierzającego do wydania nowego prawa jazdy ustalono, że w aktach Pana H. W. prowadzonych w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatowego w S. znajduje się wyrok Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział Karny z dnia [...] sygn. akt [...], na podstawie którego został orzeczony wobec Pana H. W. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku i 3 miesięcy przy czym na podstawie art.29 § 3 kw zaliczono oskarżonemu, na poczet orzeczonej kary dodatkowej zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu drogowym, okres zatrzymania prawa jazdy oskarżonego od dnia 10 kwietnia 1997 r. do dnia 13 czerwca 1997 roku. Pozostała do wykonania kara zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający 1 rok. Kara orzeczona wyrokiem faktycznie nie została w całości wykonana. Pomimo zaświadczenia skierowanego do strony przez Urząd Gminy w B. z dnia [...] dotyczącego wykonania w/w kary, a będącego w istocie wezwaniem do oddania prawa jazdy, nie zwrócił on prawa jazdy celem faktycznego wykonania kary. Wnioskodawca twierdził, że orzeczona wyrokiem z dnia [...] kara została uchylona i nie był on zobowiązany do oddania prawa jazdy. Jednakże Sąd Rejonowy w S. w piśmie z dnia 10 maja 2004 r. wyjaśnił, że kara ta nie została uchylona. Dodatkowym potwierdzeniem faktu nie wykonania wyroku jest, w ocenie organu I instancji, posługiwanie się przez Pana H. W. uprzednim prawem jazdy i brak w jego aktach dokumentów potwierdzających zdanie egzaminu państwowego wymaganego przepisem art.114 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem w przypadku orzeczenia wobec kierowcy zakazu prowadzenia pojazdów na okres przekraczający 1 rok, kierowca zobowiązany jest zdać ponownie egzamin państwowy sprawdzający kwalifikacje. Ponadto winien przedstawić stosowne zaświadczenie lekarskie. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /art.91 pkt 2/ prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której orzeczony został - prawomocnym wyrokiem sądu - zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie obowiązywania tego zakazu. Orzeczona wobec strony kara nie została wykonana poprzez zatrzymanie prawa jazdy, a więc zakaz będzie obowiązywał do dnia 14 marca 2005 r. począwszy od dnia zatrzymania przez policję prawa jazdy, tj. od dnia 17 lutego 2004 r. Pan H. W. odwołał się od decyzji Starosty do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o wydanie mu, cyt: "prawa jazdy przesłanego do Starostwa w S. z uwagi na stopień zniszczenia i nieczytelność". Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.91 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz.515 ze zm./ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że zgodnie z art.91 pkt 2 powołanej w sentencji ustawy Prawo o ruchu drogowym prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie obowiązywania tego zakazu. Sąd w wyroku z dnia [...] sygn. akt [...] orzekając karę dodatkową w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 1 roku i 3 miesięcy zaliczył H. W. na poczet orzeczonej kary dodatkowej okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 10 kwietnia 1997 r. do dnia 13 czerwca 1997 r. /2 miesiące i 3 dni/. Z akt sprawy nie wynika, by pozostały okres kary dodatkowej orzeczonej w/w wyrokiem został wykonany. Z pisma Sądu Rejonowego w S. z dnia 10 maja 2004 r. wynika, że kara podlega wykonaniu. W przypadku pozbawienia prawa jazdy na okres dłuższy niż jeden rok istnieje obowiązek przystąpienia przed zwrotem prawa jazdy do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. Strona takiego egzaminu nie zdawała. W ocenie organu odwoławczego zatrzymanie prawa jazdy w związku z jego zniszczeniem i częściową nieczytelnością nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy. Zasady wydawania wtórników prawa jazdy w związku z jego zniszczeniem reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami /Dz.U Nr 24, poz.215/. Zgodnie z § 7 ust.1 pkt 1 lit. w celu wydania prawa jazdy lub pozwolenia albo odmowy ich wydania Starosta jest zobowiązany przeprowadzić weryfikację dokumentów polegającą m. in. na sprawdzeniu zgodności danych z posiadanymi w prowadzonych aktach ewidencyjnych kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień i zakazów. Takie postępowanie zostało przez organ I instancji przeprowadzone i wówczas okazało się, że w stosunku do odwołującego się został orzeczony prawomocny zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. W takiej sytuacji zastosowanie ma powołany art.91 Prawa o ruchu drogowym, który jest bezwzględnie obowiązujący i uniemożliwia właściwemu organowi wydanie prawa jazdy w okresie obowiązywania zakazu. Strona powinna zwrócić prawo jazdy /o ile wcześniej nie zostało jej zatrzymane/ do organu właściwego po uprawomocnieniu się wyroku. Dopiero od tego momentu liczony byłby okres wykonania orzeczonej przez Sąd kary dodatkowej. Pan H. W. w dniu 19 lipca 2004 r. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Podniósł, iż nie jest dopuszczalne powoływanie się na wyrok z dnia [...] ze względu na przedawnienie wykonania kary - art.45 § 3 w zw. z art.46 § 1 kodeksu wykroczeń. Zdaniem skarżącego powołane przez niego przepisy nie zezwalają na wykonanie jakiejkolwiek kary po upływie ośmiu lat i jednego miesiąca /13.06.1997 r. - 19.07.2004 r./. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Skarżący w trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi oświadczył, że nigdy nie był wzywany do zwrotu prawa jazdy. Nie otrzymał też decyzji organu o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, to znaczy, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organy administracyjne prowadząc postępowanie naruszyły przepisy art.7 i 8 kpa. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ II instancji w swej decyzji powołał art.91 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz.515/. Wymieniony przepis przewiduje, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której orzeczony został prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w okresie obowiązywania tego zakazu. Wyrok Sądu Rejonowego w S. orzekający wobec H. W. karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym uprawomocnił się w 1997 r. Zgodnie ze wskazanym przez skarżącego przepisem art.45 § 3 kodeksu wykroczeń /Dz.U z 1971 r. Nr 12, poz.114 ze zm./ orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły 3 lata. Natomiast na podstawie art.46 § 1 kodeksu wykroczeń ukaranie uważa się za niebyłe po upływie 2 lat od przedawnienia wykonania kary /zatarcie ukarania/. Organ powinien zatem przeanalizować kwestię zatarcia ukarania H. W. po upływie okresu 2 lat od przedawnienia wykonania kary. W myśl art. 37 § 1 w zw. z art.1 § 1 ustawy kodeks karny wykonawczy /Dz.U z 1997 r., Nr 90, poz.557 ze zm./ w przypadku, gdy zatarcie ukarania następuje z mocy ustawy nie jest wymagane w tym przedmiocie orzeczenie sądu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji zaakcentował obowiązek strony zwrotu prawa jazdy do organu właściwego po uprawomocnieniu się wyroku. Jednakże z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy nie wynika, by Pan H. W. był wzywany do zwrotu prawa jazdy. Obowiązek taki nie został nałożony na niego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. Nie można także - w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - traktować jako wezwania do zwrotu prawa jazdy zawiadomienia z dnia [...] o wykonaniu kary dodatkowej sporządzonego przez Urząd Gminy w B. Zawiadomienie to nie zawiera wyraźnego zobowiązania skarżącego do zwrotu prawa jazdy. Brak również w aktach sprawy dowodu doręczenia tego zawiadomienia skarżącemu. Tym samym za zasadne należy przyjąć stanowisko H. W., iż nigdy nie był wzywany do zwrotu prawa jazdy. Organ administracyjny ponadto nie cofnął H. W. uprawnienia do prowadzenia pojazdów, choć obowiązek taki spoczywał na organie na podstawie art.182 § 2 kodeksu karnego wykonawczego. Powyższymi uchybieniami organów nie może być obciążona strona postępowania administracyjnego. Obowiązkiem organów w myśl art.8 kpa jest prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa. Organ odwoławczy nie odniósł się w uzasadnieniu swej decyzji do stanowiska wyrażonego przez organ I instancji w zakresie zastosowania w sprawie art.114 ust.1 pkt.2/ ustawy Prawo o ruchu drogowym /w sentencji decyzji organu I instancji omyłkowo podano art.114 ust.2 pkt 2/. Powołany przepis nakazuje poddanie się sprawdzeniu kwalifikacji osobie, która ubiega się o przywrócenie uprawienia cofniętego na okres przekraczający 1 rok, bądź o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona przez okres ponad 1 roku. Wobec braku cofnięcia uprawnienia skarżącemu przez organ nie może mieć zastosowania w sprawie przepis art.114 ust.1 pkt 2a/ powołanej ustawy. Z kolei zatrzymanie przez policję prawa jazdy nie pozostawało w związku z wykonaniem wyroku sądu z dnia [...] orzekającym zakaz prowadzenia pojazdów. Dlatego też, wymaga wyjaśnienia kwestia istnienia podstaw do zastosowania przepisu art.114 ust.1 pkt 2b/ wymienionej wyżej ustawy. Tym bardziej, że zatrzymanie prawa jazdy nastąpiło dopiero w miesiącu lutym 2004 r., gdy ukaranie skarżącego mogło ulec zatarciu. Uwzględniając powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1c/ w zw. z art.135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji sąd nie orzekł o wstrzymaniu jej wykonania na podstawie art.152 powołanej ustawy. Organ administracyjny rozpoznając sprawę ponownie przeanalizuje zagadnienia przedawnienia wykonania środka karnego - zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] sygn. akt [...] i zatarcia ukarania H. W.