III SA/Wa 839/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-02

Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Jerzy Płusa, Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wycofanie wkładu budowlanego ze spółdzielni mieszkaniowej i wniesienie go do innej spółdzielni mieszkaniowej w tym samym roku, przy jednoczesnym zachowaniu celu mieszkaniowego, skutkuje obowiązkiem doliczenia do dochodu kwot uprzednio odliczonych z tytułu wydatków na ten wkład?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek doliczenia kwot uprzednio odliczonych z tytułu wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, zgodnie z art. 27a ust. 13 updof, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy podatnik rezygnuje z celu mieszkaniowego. Jeśli wkład został przeniesiony do innej spółdzielni w celu realizacji tego samego celu mieszkaniowego, przepis ten nie znajduje zastosowania. W związku z tym, zaskarżona decyzja naruszała prawo.
Stan faktyczny
Skarżący dokonywali odliczeń od podatku z tytułu wydatków na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej w latach 2000-2001. W 2002 roku wycofali wkład z jednej spółdzielni i wnieśli go do innej, zachowując cel mieszkaniowy. Organy podatkowe uznały, że wycofanie wkładu skutkuje obowiązkiem doliczenia uprzednio odliczonych kwot do dochodu za 2002 rok. Skarżący wnieśli skargę, argumentując, że przeniesienie wkładu do innej spółdzielni nie powinno pozbawić ich ulgi podatkowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa,, Asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. Z. i Z. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2002 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwo Z. i E. Z. w zeznaniach podatkowych za lata 2000 i 2001 dokonywali odliczeń od podatku z tytułu wydatków poniesionych na wkład budowlany do Spółdzielni Mieszkaniowej. W zeznaniu za 2000 r. dokonane zostało odliczenie z tego tytułu w kwocie [...] zł oraz w 2001 r. w kwocie [...] zł. W zeznaniu za 2002 rok PIT-37 podatnicy nie wykazali odliczenia wydatków na kontynuację inwestycji związanej z wniesieniem wkładu budowlanego. Podatek należny określony został w kwocie [...] zł oraz kwota podatku do zapłaty w wysokości [...] zł. W dniu [...].08.2003r. złożona została korekta zeznania podatkowego za 2002 rok. W korekcie zeznania podatkowego uwzględnione zostały wszystkie odliczenia wykazane w pierwotnym zeznaniu, jednakże zmniejszona została kwota odliczenia z tytułu wydatków poniesionych na wpłatę na fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł. Podatek należny określony został w kwocie [...] zł. Po ustaleniu, że w 2002 roku Państwo T. i Z. Z. wycofali ze Spółdzielni Mieszkaniowej wkład budowlany po wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego za 2002 rok. Decyzją z dnia [...].12.2003r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił wysokość zobowiązania w podatku dochodowym za 2002 rok w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż z uwagi na fakt, że w 2002 roku podatnicy wycofali wkład budowlany ze Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W", zobowiązani byli do doliczenia do podatku za 2002 rok kwot wydatków odliczonych w latach 2000-2001 na ten wkład. Zaskarżoną do Sądu decyzję z dnia [...].04.2004r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że w zeznaniach podatkowych za lata 2000 i 2001 podatnicy dokonali odliczeń od podatku z tytułu wydatków poniesionych na wkład budowlany do Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej "W". Łącznie odliczyli z tego tytułu od podatku za lata 2000-2001 kwotę [...] zł. W dniu [...].02.2002 r. Strona złożyła podanie do Prezesa Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej "W" o rozwiązanie umowy o budowę lokalu mieszkalnego w osiedlu P. "D" budynek [...] lokal nr [...]. Jednocześnie zwrócono się z prośbą o zwrot wniesionych do Spółdzielni środków pieniężnych na budowę tego lokalu. Wycofana w 2002 roku kwota została przekazana, zgodnie z poleceniem podatników w wysokości [...] zł na konto [...] BANK SA, natomiast pozostała kwota, tj. [...] zł została zwrócona przelewem na osobiste konto. W dniu [...].05.2002r. podatnicy zawarli ze Spółdzielnią Mieszkaniowo-Budowlaną "M" umowę o budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na osiedlu O.przy ul. [...] w W. Stosownie bowiem do art.27 a ust. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) jeżeli podatnik skorzystał z odliczeń od dochodu (przychodu) lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni mieszkaniowej, a następnie wycofał ze spółdzielni wniesiony wkład, do dochodu (przychodu) lub podatku należnego za rok, w którym zaistniała ta okoliczność, podatnik jest zobowiązany doliczyć kwoty uprzednio odliczone z tego tytułu. Przepis art. 27 a ust. 13 powołanej ustawy ma zastosowanie do zdarzeń w nim wymienionych, powstałych po dniu 1 stycznia 2002r. na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2001 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 134, poz. 1509). Ponieważ podatnicy wycofali wkład budowlany wniesiony do Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "W", w związku z którym korzystali w latach 2000-2001 z odliczeń od podatku dochodowego – zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami – zobowiązani byli do doliczenia do podatku dochodowego w 2002 roku kwoty uprzednio odliczone z tytułu wydatków na wkład budowlany, tj. kwotę [...] zł. Podatek dochodowy za 2002 rok winien być zatem określony w kwocie [...] zł. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej nie ma przy tym znaczenia fakt, że wycofany wkład budowlany z jednej Spółdzielni mieszkaniowej został w tym samym roku wniesiony do innej Spółdzielni Mieszkaniowej. W złożonej skardze na wymienioną decyzję skarżący wnieśli o jej uchylenie. Opisując dotychczasowy stan faktyczny stwierdzili, że przyczyną wycofania wkładu budowlanego ze Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "W" było wybudowanie w bezpośredniej bliskości budynku, w którym mieli zamieszkiwać ulicy o bardzo dużym nasileniu ruchu drogowego. Dodali, iż p. E. Z. utraciła zatrudnienie, zmuszeni zostali do zredukowania swoich wydatków. Z chwilą otrzymania środków finansowych z w/w Spółdzielni w wyniku poszukiwań, znaleźli możliwość zakupu takiego segmentu mieszkalnego i otrzymane pieniądze przekazali na konto SM "M". Zdaniem skarżących decyzja jest dla nich krzywdząca ponieważ zmierza do pozbawienia ich ulgi podatkowej bowiem przeniesienie pieniędzy z jednej spółdzielni do drugiej na ten sam cel nie powoduje utraty prawa do ulgi. Odpowiadając na zarzuty zawarte w skardze Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje, Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Mając na uwadze stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji kwestionując prawo do odliczania od podatku wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe określone w art. 27 a ust. 1 pkt 1 lit c) updof w latach 2000-2001 r., naruszyły art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. c) updof oraz art. 27a ust. 13 pkt 1 updof w związku z art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej updof, w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 27a ust. 13 pkt 1 updof w brzmieniu obowiązującym do końca 2001 roku, jeżeli podatnik skorzystał z odliczenia od dochodu lub podatku z tytułu wydatków poniesionych na własne potrzeby mieszkaniowe, przeznaczone na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, a następnie wycofał ze spółdzielni wniesiony wkład budowlany, powinien doliczyć do dochodu lub podatku należnego za rok, w którym zaistniały te okoliczności, kwoty uprzednio odliczone z tych tytułów. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej updof, powołany art. 27a ust. 13 pkt. 1 updof miał zastosowanie do wymienionych w nim zdarzeń powstałych po dniu 1 stycznia 2002 r. Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej updof podatnikom, którzy w latach 1997-2001 nabyli prawo do odliczania od podatku wydatków poniesionych na cele określone w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit a-f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2002 roku, przysługiwało prawo do odliczania od podatku dalszych wydatków na kontynuację danej inwestycji, w tym wydatków poniesionych na wkład budowlany do spółdzielni mieszkaniowej, poniesionych od 1 stycznia 2002 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. W ocenie Sądu, wykładnia przepisów art. 27a ust. 1 pkt 1 updof oraz art. 27a ust. 13 pkt 1 updof prowadzi do wniosku, że użyte w art. 27a ust. 13 pkt 1 sformułowanie ,,podatnik wycofał ze spółdzielni wniesiony wkład", powinno być rozumiane w ten sposób, że odnosi się ono do sytuacji, w której podatnik odbierając ze spółdzielni wkład rezygnuje z celu, jakiemu służyło zawarcie z tą spółdzielnią umowy i wniesienie wkładu, a więc z celu mieszkaniowego w rozumieniu art. 27a ust. 1 pkt 1 ustawy. W tym względzie Sąd zgadza się ze stanowiskiem skarżących. Jeżeli zatem w następstwie przeniesienia wkładu budowlanego z jednej spółdzielni mieszkaniowej do innej podatnik nie zrezygnował z realizacji celu mieszkaniowego nie ma zastosowania art. 27a ust. 13 pkt 1 updof. Analogiczny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia [...] lipca 2002 r. sygn. akt [...] oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 października 2002 r. sygn. akt III SA 580/01. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że wystąpiły przesłanki do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło