II SA/Kr 2119/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażyna Danielec Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005r sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 2 lipca 2002r Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych). Decyzją z dnia 2 lipca 2002 r ([...] ) Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r ([...]) o przyznaniu J. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wprawdzie J. J. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podała, że nie chodziło jej o zasiłek przedemerytalny, lecz o świadczenie przedemerytalne, ale skoro decyzja dotyczyła kwestii uprawnień do zasiłku przedemerytalnego, to ze względu na dwuinstancyjność postępowania administracyjnego wynikająca z treści art. 15 kpa przedmiotem postępowania organu odwoławczego może być wyłącznie ocena uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że sprawa jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta. Organ odwoławczy nie może ocenić uprawnień odwołującej do świadczenia przedemerytalnego gdyż pozbawiłoby to odwołującą się prawa do rozpatrzenia jej wniosku o świadczenie przedemerytalne w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Z tych powodów postępowanie odwoławcze ograniczone zostało do oceny decyzji organu pierwszej instancji w zakresie ustaleń niezbędnych do przyznania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego. W rezultacie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję przyznającą J. J. zasiłek przedemerytalny. W skardze na powyższą decyzję Wojewody [...] J. J. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną interpretację przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r Nr 6 poz. 56 z późn. zm.) prowadzącą do sprzecznych z tą ustawą ustaleń, iż nabyła z dniem [...].12.2001 r prawo do zasiłku przedemerytalnego, zarzuciła także błędne potraktowanie odwołania od niekorzystnej dla niej decyzji z dnia [...].01.2002 r przyznającej zasiłek zamiast świadczenia przedemerytalnego, jako nowego wniosku. Zarzuciła także naruszenie zasad postępowania określonych art. 7, 9 i 12 kpa, domagając się uchylenia decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny, o który nie wnioskowała. Zdaniem skarżącej zastosowanie w jej przypadku mają przepisy obowiązujące do [...] grudnia 2001 r tj. sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r o zmianie ustawy, o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154 poz. 1793) - dalej określonej skrótem jako ustawa nowelizująca. W myśl zasad obowiązujących do daty wejścia w życie ustawy nowelizującej tj. od 01.01.2002 r w przypadku równoczesnego spełniania warunków do zasiłku przedemerytalnego i świadczenia przedemerytalnego, osobie uprawniającej przysługuje wybór podstawy ich przyznania (art. 37 k pkt 8 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu). Przyznanie zasiłku przedemerytalnego nastąpiło na skutek niekompletnych ustaleń organu, którymi nie objęto wszystkich, niezbędnych do przyznania świadczenia przedemerytalnego danych dotyczących posiadanego przez skarżącą w dacie rejestracji okresu uprawniającego do emerytury. Mianowicie w okresie rejestracji poza świadectwem pracy z dnia [...] grudnia 2001 r potwierdzającym okres zatrudnienia J. J. od [...] .08.1969 r do [...].12.2001 r w [...] S.A. w [...], skarżąca przedłożyła dowód osobisty zawierający wpisy dotyczące narodzin dzieci. Treść zapisu wskazywała na fakt urodzenia córki w dniu [...].08.1969 r - tj. przed podjęciem przez skarżącą zatrudnienia, co miało miejsce [...].08.1969 r. Tym samym wg skarżącej w dacie rejestracji wykazała co najmniej 33 - letni okres uprawniający do emerytury. W tych okolicznościach, stosownie do art. 9 kpa obowiązkiem organu było poinformowanie skarżącej o konieczności złożenia odpisu aktu urodzenia córki w związku z możliwością doliczenia do okresu zatrudnienia, okresu sprawowania opieki nad dzieckiem. Wskazanie uchybienia organów w zakresie postępowania jak i zastosowania niewłaściwych przepisów prawa materialnego winny zdaniem skarżącej skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Spór powstał na tle następującego stanu faktycznego: Jak wynika z ustaleń organów i dołączonych akt sprawy, J. J. została zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Grodzkim Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].12.2001 r. W dniu [...].01.2002 r organ pierwszej instancji w oparciu o świadectwo pracy, potwierdzające zatrudnienie J. J. w [...] od [...].08.1969 r do [...].12.2001 r, oraz rozwiązanie stosunku pracy na mocy porozumienia stron - na podstawie art. 11 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 4 z 1990 r poz. 19 z późn. zm.), wydał decyzję o przyznaniu J. J. zasiłku przedemerytalnego - od dnia [...].12.2001 r. Przedkładając wyciąg z aktu urodzenia córki B., J. J. w dniu [...] .01.2002 r wniosła odwołanie od tej decyzji domagając się doliczenia do okresu uprawniającego do emerytury, okresu sprawowania opieki nad dzieckiem, co daje łączny okres 33 lat i 7 miesięcy. Staż ten uprawnia na mocy przepisu szczególnego jakim jest § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20.04.1999 r w sprawie ustalenia świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładów pracy z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu hutnictwa żelaza i stali (Dz. U. Nr 36 poz. 341) do świadczenia przedemerytalnego określonego art. 37 k ust. 9 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Z tych właśnie uprawnień, określonych jako "pakiet hutniczy", obowiązujący do 31.12.2001 r , chciała skorzystać skarżąca. Organ odwoławczy uznał, iż odwołanie to stanowi nowy wniosek, który winien być rozpatrzony uprzednio przez pierwszą instancję. Jednakże po pewnym okresie uznał, iż potraktowanie w całości tego odwołania jako nowego wniosku było błędem i rozpatrzył je ograniczając się jednak do analizy przesłanek przyznania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego i wydał w dniu [...] .02.2002 r decyzję stanowiącą przedmiot niniejszej skargi. Natomiast żądanie dotyczące świadczenia przedemerytalnego rozpatrzone zostało przez organ pierwszej instancji odmownie, ze względu na nabycie przed [...].01.2002 r prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...].06.2002 r odmawiająca świadczenia przedemerytalnego została wraz z argumentacją w niej zawartą utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z daty [...].07.2002 r, będącą przedmiotem skargi i postępowania sądowego II SA/Kr 2281/02. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązujący do 31.12.2001 r prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku lub zasiłku przedemerytalnego spełniła warunek do ich nabycia. Skarżąca w dacie rejestracji przedłożyła dokumentację niezbędną do zarejestrowania się, jednakże nie sformułowała konkretnego wniosku o jakim mowa w art. 37 l ust. 1 omawianej ustawy. Zadaniem organu w tych okolicznościach było przed wydaniem decyzji ustalenie treści żądania. Tymczasem organ pierwszej instancji dowolnie przyjął, iż J. J. domaga się zasiłku przedemerytalnego, nie realizując przy tym określonego art. 9 kpa obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Przepis ten nadto stanowi, iż organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wskazówek. Organ pierwszej instancji wydając decyzję przyznającą zasiłek przedemerytalny naruszył powołaną wyżej zasadę postępowania administracyjnego, a organ drugiej instancji, pomimo dobitnie zgłoszonego zarzutu odwołania poruszającego tę właśnie kwestię, uchybienia tego nie dostrzegł. Naruszenie przez organ art. 9 kpa miało zdecydowany wpływ na wydanie niekorzystnej dla skarżącej decyzji, dlatego Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, której zastosowanie w sprawie niniejszej oparto na przepisie art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, 1271 z późn. zm.). Przy ponownym postępowaniu organy po dopełnieniu obowiązków wymaganych z art. 9 kpa ustalą treść żądania stanowiącego wniosek w rozumieniu art. 37 l ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w jej brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji skarżącej, tj. przed nowelizacją z dnia 17 grudnia 2001 r (ww) i na tej podstawie wydane zostaną stosowne decyzje. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat czynności adwokackich oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)