II SA/Kr 2281/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner NSA Grażyna Danielec Protokolant Dorota Hajto po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2005r sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 lipca 2002r Nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 240 zł ( dwieście czterdzieści złotych). Decyzją z dnia 22 lipca 2002 r ([...]) Wojewoda [...] utrzymał w mocy orzeczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2002 r ([...]) o odmowie przyznania J. J. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...].02.2002 r z powodu nabycia przed dniem [...].01.2002 r prawa do zasiłku przedemerytalnego. Jako podstawę prawną decyzji organ uznał treść art. 11 ust. 2 i art. 3 pkt 14 lit. e ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r o zmianie ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno - Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwianiu zatrudnienia absolwentom (Dz. U. z 2001 r Nr 154 poz. 1793), stanowiącej , iż osoby przed dniem wejścia w życie tej ustawy (dalej zwanej jako nowelizującej) zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. W ocenie organów skarżąca nabyła już prawo do zasiłku przedemerytalnego, dlatego wykluczona została możliwość przyznania skarżącej uprawnień do świadczeń przedemerytalnych. W skardze na powyższą decyzję J. J. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem [...].12.2001 r według stanu prawnego obowiązującego w dacie rejestracji tj. na zasadach obowiązujących przed nowelizacją wprowadzonej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r (ww). Zdaniem skarżącej przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego nastąpiło w wyniku przeprowadzonego postępowania, z naruszeniem podstawowych zasad określonych w art. 7, 9 i 12 kpa, a decyzja w tej sprawie została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II SA/Kr 2119/02). W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w spawie i wniósł ojej oddalenie. Istotę sprawy stanowi kwestia określenia czy i w jakiej dacie J. J. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego oraz czy nabyła przed dniem [...].01.2002 r prawo do zasiłku przedemerytalnego, a w konsekwencji czy wniosek ten winien być oceniony przez organ według stanu prawnego sprzed wejścia w życie nowelizacji z dnia [...] grudnia 2002 r, czy też zastosowanie w stosunku do skarżącej znajdują zasady wprowadzone tą nowelizacją, a w szczególności art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej. Przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w skardze stan faktyczny, na tle którego powstał spór przedstawia się następująco: J. J. została zarejestrowana w Grodzkim Urzędzie Pracy w [...] w dniu [...].12.2001 r, przedstawiając świadectwo pracy z dnia [...].12.2001 r wydane przez [...] S.A. w [...] potwierdzające zatrudnienie w okresie od [...] .08.1969 do [...].12.2001 r oraz fakt rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron na podstawie art. 11 w związku z art. 1 ustawy z dnia z dnia 28 grudnia 1989 r o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy oraz o zmianie niektórych ustaw, a także odpis karty zasiłkowej z dnia [...].12.2001 r W dniu [...].01.2002 r wydana została przez organ pierwszej instancji decyzja przyznająca J. J. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...].12.2001 r. J. J. uznała tę decyzję za niekorzystną dla siebie i w dniu [...].01.2002 r wniosła odwołanie do Wojewody [...], do którego dołączyła wyciąg z aktu urodzenia córki B. M. J.. GUP pismem z dnia [...] .03.2002 r zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...]o ustalenie wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego. Decyzję w tej sprawie ZUS wydał w dniu [...].03.2002 r uwzględniając do ustalenia wysokości emerytury 30 lat i 6 miesięcy okresów składkowych oraz 3 lata i 1 miesiąc okresów nieskładkowych - łącznie 33 lata i 7 miesięcy stażu uprawniającego do emerytury. Odwołanie J. J. od decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego potraktowano równocześnie jako nowy wniosek o świadczenie przedemerytalne oraz jako odwołanie od niekorzystnej w ocenie skarżącej decyzji. Przyczyną dwutorowego biegu tego odwołania jest konieczność dwuinstancyjnego rozpatrzenia wniosku o świadczenie przedemerytalne - stosownie do treści art. 15 kpa i zgodnie z wytyczoną przez Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy linią orzecznictwa ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27.03.2002 r III RN 225/01; z dnia 17.11.2000 r III RN 46/00 - OSNAPU 2001/12 poz. 404 wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.04.2001 r - II SA/Wr 749/99). Kierując się koniecznością dwuinstancyjnego rozpatrzenia o żądaniu J. J. w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego, organ odwoławczy nie uchylając decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny spowodował wszczęcie odrębnego postępowania o świadczenie przedemerytalne. Skutkiem powyższego decyzja przyznająca zasiłek przedemerytalny została przez organ odwoławczy utrzymana w mocy ze względu na spełnienie przez skarżącą przesłanek z art. 37 j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który to przepis obowiązywał do 31 grudnia 2001 r. Przepis art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej (ww) stan faktyczny zaistniały w dacie rejestracji przed datą wejścia w życie nowelizacji wiązał ze stanem prawnym wówczas obowiązującym, dając prawo do przyznania zasiłku przedemerytalnego pomimo, iż wspominaną nowelizacją zasiłki przedemerytalne zostały zniesione. Decyzja ta (tj. z dnia 09.01.2001 r wstrzymująca zasiłek przedemerytalny) w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego została przez J. J. zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a postępowanie sądowe w tej sprawie zakończone zostało wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jako sądu pierwszoinstancyjnego, z datą [...].02.2005 r sygn. akt II SA/Kr 2119/02, uchylającym decyzję Wojewody [...] z dnia [...] .07.2002 r jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.2001 r o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego. Podstawą prawną orzeczenia był między innymi fakt, iż decyzja zapadła bez ustalenia treści wniosku związanego z czynnością rejestracji w GUP w dniu [...].12.2001 r i z naruszeniem zasady udzielania informacji z art. 9 kpa, a także zasady pogłębiania zaufania (art.8 kpa) i zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Natomiast potraktowanie odwołania z dnia 11.01.2002 r od decyzji w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego jako nowego wniosku, zamiast jako sprecyzowania treści wniosku, której organ pierwszej instancji nie ustalił doprowadziło do wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] w dniu [...].06.2002 r (powołanej na wstępie) odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego, a następnie decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2002 r - będącej przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministarcyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zapadły wskutek przyjęcia przez organy nieuzasadnionych założeń : po pierwsze, że J. J. - rejestrując się w dniu [...].12.2001 r złożyła wniosek o przyznanie jej zasiłku przedemerytalnego; a po drugie, że wniosek o świadczenie przedemerytalne złożony został z data dołączenia wyciągu z aktu urodzenia córki B., co miało miejsce przy okazji odwołania od decyzji przyznającej zasiłek przedemerytalny. Odnosząc się do pierwszej z przyjętych przesłanek, należy zauważyć, iż akta administracyjne nie wskazują na treść wniosku złożonego przez skarżącą w dacie rejestracji. Organy wydając decyzje przyznająca zasiłek przedemerytalny i nie ustalając treści wniosku uchybiły treści art. 37 l ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który (w brzmieniu obowiązującym od 31.12.2001 r), stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy (....) spełniała warunki do ich nabycia. Z tego powodu orzeczenie organu pierwszej instancji przyznające J. J. zasiłek przedemerytalny oraz decyzja Wojewody [...] utrzymująca to orzeczenie w mocy, zostały przez tutejszy Sąd uchylone (sygn. akt II SA/Kr 2119/02). Odnosząc się do drugiej z przyjętych przez organ przesłanek, należy stwierdzić, że konsekwencją ustalenia, iż przedmiotem wniosku związanego z rejestracją nie był zasiłek lecz świadczenie przedemerytalne, jest uznanie za błędną interpretację odwołania skarżącej z dnia 11.01.2002 r jako nowego wniosku. W odwołaniu tym skarżąca wyraźnie wskazała, iż przedkładając świadectwo pracy wystawione przez [...] oraz dowód oraz dowód osobisty zawierający m. in. wpisy dotyczące dat narodzin jaj dzieci, oczekiwała przyznania jej przez organ najkorzystniejszego w jej sytuacji świadczenia tj. świadczenia przedemerytalnego. Brak było podstaw do uznania tej treści odwołania za nowy wniosek. Skarżąca zarzuciła naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych art. 7, 9 i 12 kpa, co było równoznaczne z żądaniem uchylenia decyzji organ pierwszej instancji jako orzekającej w przedmiocie innym niż wskazany jej wnioskiem. Wskazany w świadectwie pracy okres zatrudnienia w hutnictwie oraz tryb rozwiązania stosunku pracy był dla organu jednoznacznym sygnałem, że skarżąca chce skorzystać z tzw. "pakietu hutniczego" określonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 1999 r w sprawach ustalania świadczeń przedemerytalnych dla osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładów pracy z podmiotów gospodarki narodowej objętych programem restrukturyzacji przemysłu hutnictwa żelaza i stali (Dz. U. Nr 36 poz. 341). Przepis § 1 tego rozporządzenia przewiduje dla tych osób, które wykażą 33 - letni staż uprawniający do emerytury, możliwość przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego, określonego art. 37 k ust. 9 pkt 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Orzekając w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego dla J. J. należało przyjąć , iż wniosek w tej sprawie wpłynął do GUP w dacie rejestracji. Zadaniem organu pierwszej instancji było - o ile zaistniały wątpliwości co do jego treści - pouczenie o uprawnieniach związanych z posiadanym stażem pracy oraz o możliwości doliczenia - jako okresu nieskładkowego - okresu niewykonywania pracy z powodu sprawowania opieki nad dzieckiem (art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych Dz. U. Nr 162 poz. 1118 z późn. zm.). Zaniedbanie obowiązku instancji (art. 9 kpa) niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik postępowania administracyjnego doprowadzając do wydania dwóch niekorzystnych dla skarżącej decyzji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270)- p.p.s.a., której zastosowanie w sprawie niniejszej wynika z treści art. 97 § 1 ustawy z tej samej daty - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r w sprawie opłat czynności adwokackich oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)