IV SA/Wa 271/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Szymańska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia WSA Małgorzata Miron Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - oddala skargę - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. i W. B. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003r. ustalającej jednorazową opłatę w wysokości 8.922,00 zł, z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej, którą stanowi działka nr ewid. [...] położona w J. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, oraz art. 36 ust. 3 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) uchyliło decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ, pomimo błędnego powołania się na art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, właściwie przytoczył treść art. 36 ust. 7 w związku z art. 36 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, które to przepisy, mają zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 85 ust.l ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Zgodnie z ww przepisami roszczenie o ustalenie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej- "renty planistycznej", można wnosić w terminie 5 lat od dnia, w którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub jego zmiana stały się obowiązujące. W niniejszej sprawie uchwała Rady Miejskiej w P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi J. , została promulgowana w dniu [...] sierpnia 1998 roku w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. Zgodnie więc z art. 28 ustawy o zagospodarowania przestrzennym, uchwała ta stała się obowiązująca z dniem 21 sierpnia 1998 r. Pięcioletni termin do realizacji przez organ uprawnienia w przedmiocie ustalenia "renty planistycznej", w niniejszej sprawie upłynął więc z dniem 22 sierpnia 2003r. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie w dniu 30 czerwca 2003r., ale do dnia 22 sierpnia 2003r. nie zakończyło się ono wydaniem decyzji ostatecznej. W złożonej do sądu administracyjnego skardze Gmina P. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, a w dalszej kolejności o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] października 2003r. ustalającej jednorazową opłatę. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 36 ust. 6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Stosownie bowiem do treści art. 36 ust. 7 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym ust. 6 tego artykułu stosuje się do jednorazowych opłat, o których mowa w art. 36 ust. 3, tak więc samo wszczęcie postępowania administracyjnego prowadzącego do wydania decyzji wstrzymuje bieg terminu. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zaś zostało przed upływem 5 lat od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. błędnie uznało, że warunkiem niezbędnym do zachowania terminu jest wydanie w okresie 5 lat decyzji w sprawie. Ponadto strona skarżąca zarzuciła, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zbadało merytorycznie zagadnienia dotyczącego poniesionych przez odwołujących się małżonków J. i W. B. nakładów na nieruchomość, pomimo tego, iż podnieśli oni w swoim odwołaniu niniejszą kwestię. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło ojej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu jako wniesiona przez podmiot, który nie ma w sprawie interesu prawnego. W myśl art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (oraz prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym). Zgodnie zaś z art. 50 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie skargę wniosła Gmina P.. Nie ulega wątpliwości, że gmina jako podmiot posiadający osobowość prawną ( art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) ma zdolność do występowania przed sądem administracyjnym w charakterze strony ( tzw. zdolność sądową -art. 25 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Skoro zaś skargę wniósł podmiot mogący co do zasady występować w charakterze strony (skarżącego), to konieczne było dokonanie oceny jego legitymacji czynnej ( do wniesienia skargi) na gruncie konkretnej sprawy. Badanie tej legitymacji wymaga wkroczenia w dokonywanie ocen w sferze materialno -prawnej. Chodzi bowiem o kwestię istnienia interesu prawnego w sprawie, który to musi zawsze wynikać z przepisów prawa materialnego. Stwierdzenie, że skarżący w konkretnej sprawie nie ma interesu prawnego ma taki skutek, że skarga ulega oddaleniu, a nie odrzuceniu (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2000 r. sygn. akt II SA 2109/00 OSP 2001 /6/86 wydany wprawdzie w czasie obowiązywania ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Dz. U. Nr 74, poz. 368, ale którego teza - w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę zachowała aktualność na gruncie ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Składająca w niniejszej sprawie skargę Gmina P. w żaden sposób nie próbowała nawet wykazać interesu prawnego w sprawie i w ocenie Sądu interesem takim nie dysponowała. W szczególności podkreślić trzeba, że istnienie interesu prawnego gminy mogłoby się wiązać jedynie z jej tatusem jako osoby prawnej, nie zaś jako podmiotu realizującego poprzez swe organy uprawnienia władcze w wykonywaniu zadań publicznych ( art. 2 ust. 1 powoływanej już ustawy o samorządzie gminnym). Te dwa całkowicie odmienne zakresy występowania gminy w obrocie prawnym wymagają zdecydowanego rozróżnienia i nie mogą być w żadnym wypadku wykorzystywane zamiennie. W sprawie dotyczącej ustalenia "renty planistycznej" gmina działa niewątpliwie w ramach "imperium" realizując powierzone jej zadania o charakterze publicznym. Realizacją zadań publicznych jest zresztą nie tylko ustalenie przedmiotowej opłaty, ale i przyjmowanie wpływów (dochodów) z tego tytułu. Jednakże dbałość o interes publiczny nie może być identyfikowana z interesem prawnym na gruncie art. 28 kpa i art. 50 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na marginesie można zwrócić zresztą uwagę, że generalnie przyznanie organowi administracji publicznej statusu strony jest zjawiskiem zupełnie wyjątkowym i wynika zawsze z wyraźnie wyartykułowanej woli ustawodawcy ( por. np. art. 16 ustawy z dnia 20 lipca 1991 o Inspekcji Ochrony Środowiska tj. Dz. U. Nr 112 poz. 982 w odniesieniu do organu inspekcji środowiska i art. 92 ust. 1 , pkt. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne Dz. U. Nr 115 poz. 1223 co do dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej), i nie jest wcale wynikiem oceny posiadania przez organ administracji publicznej interesu prawnego, którego nie może on być przecież nosicielem w rozumieniu art. 28 kpa i art. 50 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zważywszy na przyczynę oddalenia skargi niemożliwe było ustosunkowanie się Sądu do zarzutu merytorycznego sformułowanego w skardze, jak również dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji poza granicami zarzutów skargi. Z tych wszystkich względów z mocy art. 151 cytowanej już ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.