III SA/Łd 68/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Asesor Ewa Alberciak, Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Dyrektora Okręgowej Służby Więziennej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby o d d a l a s k a r g ę. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Ł. , decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1pkt. 1 kpa w związku z art. 104 ust. 1 pkt 6 i art. 110 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej ( Dz.U. Nr 207 z 2002 r. poz. 1761 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez C. P. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] nr [...] o przyznaniu świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem ze służby w Służbie Więziennej. W sprawie ustalono, że decyzją personalną nr [...] z dnia [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w P. zwolnił C. P. z dniem 20 listopada 2004 roku ze służby z powodu orzeczenia przez komisję lekarską trwałej niezdolności do służby. W związku z powyższym decyzją personalną z dnia [...] nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w P. przyznał C. P. odprawę w wysokości 13.208 zł., ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w 2003 roku i 2004 roku w kwocie 8.335,60 zł., nagrodę roczną przysługującą w 2004 roku w wysokości 2.540 zł, oraz ekwiwalent pieniężny za przepracowane godziny nadliczbowe w wysokości 7.051,68 zł. . W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby przysługują świadczenia pieniężne, których kwota obliczana jest w oparciu o wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku. Ponadto organ przedstawił wyliczenie matematyczne przyznanych świadczeń pieniężnych. Decyzją personalną z dnia [...] nr [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w P. przyznał C. P. wyrównanie powyższych świadczeń pieniężnych w związku ze wzrostem uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym od dnia 1 października 2004 r.. W dniu 1 grudnia 2004 roku C. P. wniósł odwołanie od decyzji personalnej z dnia [...] Nr [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w P. W odwołaniu skarżący domagał się: w oparciu o § 7 ust 4 pkt 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 r. Nr 52/97/CZSW wypłacenia wynagrodzenia w wysokości 2.494,98 zł. za 167 godzin nadliczbowych obejmujących czas bezpośredniego przygotowania do służby i jej zdania oraz na podstawie art. 137 § 2 kp dodatku za pracę w godzinach nocnych wykonywaną w 2003 r. i 2004 r. w wymiarze 1.328 godzin. Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w Ł., decyzją z dnia [...] Nr [...] - jak wskazano wyżej - utrzymał w mocy tę decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej regulują przepisy wskazanej ustawy o Służbie Więziennej. Przepisów kodeksu pracy do funkcjonariuszy nie stosuje się, dlatego żądanie wypłaty świadczenia na podstawie art. 137 kodeksu pracy jest bezpodstawne. W ocenie organu orzekającego zakres świadczeń przysługujących funkcjonariuszom zwolnionym ze służby określa art. 110 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, zaś o wszystkich tych świadczeniach orzekł organ I instancji ustalając ich wysokość w sposób prawidłowy. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że wydane na podstawie delegacji ustawowej zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 roku w sprawie zasad ustalania rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Służby Więziennej, wprowadza wielozmianowy rozkład służby, który polega na wykonywaniu zadań służbowych na zmiany trwające po 12 godzin, gdzie po 12 godzinach służby dziennej funkcjonariuszowi przysługują 24 godziny odpoczynku, a po 12 godzinach służby nocnej 48 godzin wolnych. Zgodnie z § 7 ust. 4 pkt. 3 zarządzenia o czasie służby, funkcjonariuszowi nie udziela się czasu wolnego za czas niezbędny do bezpośredniego przygotowania do służby i jej zdania, a w szczególności przyjęcia i zdania dokumentacji z przebiegu służby, uzbrojenia i wyposażenia, przeprowadzenia odpraw zmiany. Wobec powyższego w opinii organu odwoławczego skoro funkcjonariuszowi nie udziela się czasu wolnego za ten czas, to tym bardziej nie ma podstaw do uznania, iż jest to czas służby, za który przysługiwałaby zapłata w momencie zwalniania funkcjonariusza ze służby. Od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył C. P. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bądź jej zmiany. W uzasadnieniu wyjaśnił, że Decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w Ł. w sposób niezgodny z prawem odmawia mu uprawnienia do dodatku za wykonywanie pracy w godzinach nocnych. W ocenie skarżącego obowiązujący porządek prawny nie wyklucza zastosowania przepisów kodeksu pracy do funkcjonariuszy Służby Więziennej. Ponadto zdaniem C. P. organ odwoławczy błędnie obliczył mu odprawę przysługującą z tytułu zwolnienia ze służby, bowiem przy ustalaniu jej wysokości nie uwzględnił wszystkich przepracowanych godzin nadliczbowych. W ocenie skarżącego czas przeznaczony na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie należy zaliczyć stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej do czasu służby. Natomiast zarządzenie z dnia 5 września 1997 roku ( Dz. Urz. Min. Spr. z 1997 r. nr 4 poz. 39 ) w sprawie zasad ustalania rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Służby Więziennej, które w paragrafie 7 ust 4 pkt 3 odmiennie reguluje tę kwestię jest niezgodne z art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie bowiem z brzmieniem tego przepisu akt wykonawczy Ministra Sprawiedliwości w kwestiach określonych przepisem art. 32 ust. 2 winien ex lege przybrać formę rozporządzenia, a nie formę zrządzenia - jak to uczynił Minister Sprawiedliwości. Wobec tego powoływane przez organ II instancji zarządzenie nie może mieć w sprawie żadnego zastosowania, gdyż nie posiada odpowiedniego umocowania legislacyjnego. Ponadto skarżący podniósł, że zarządzenie z dnia 5 września 1997 r. wykracza zakresem swej regulacji w stosunku do delegacji ustawowej, zawartej w art. 32 ust 2 ustawy o Służbie Więziennej, bowiem obejmuje czynności funkcjonariusza, które nie są pełnieniem służby poza rozkładem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powtórzył argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej /.../. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania administracyjnego. Skarga zatem nie jest zasadna. Stosunek służbowy funkcjonariusza Służby Więziennej uregulowany jest przepisami ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 roku o Służbie Więziennej ( Dz.U. nr 207 z 2002 r. poz. 1761 ze zm.). Stosunek ten ma charakter administracyjnoprawny i chociaż powstaje w drodze mianowania, a kodeks pracy wymienia mianowanie jako sposób nawiązania stosunku pracy to mianowanie w świetle przepisów kodeksowych nie jest tożsame z mianowaniem określonym w powołanej ustawie o Służbie Więziennej. Zakresem kodeksu pracy objęte są stosunki pracy ( art. 1 kp), a nie stosunki służbowe. Natomiast osoby pełniące służbę więzienną nie są pracownikami lecz funkcjonariuszami. Wobec powyższego nie jest trafny zarzut skarżącego, iż przepisy pragmatyki służbowej dotyczące funkcjonariuszy Służby Więziennej pozwalają na zastosowanie kodeksu pracy . Zgodnie z art. 5 kodeksu pracy jeżeli stosunek pracy określonej kategorii pracowników regulują przepisy szczególne, przepisy kodeksu stosuje się w zakresie nie uregulowanym tymi przepisami szczególnymi. Wobec osób wykonujących pracę, lecz nie będących pracownikami kodeks pracy stosuje się tylko wtedy, gdy przepisy regulujące ich stosunek zatrudnienia przewidują jego stosowanie w określonym zakresie ( por. K.Jaśkowski, E. Maniewska komentarz do art. 5 kodeksu pracy, Zakamycze, 2002 wyd. II) Powołana ustawa o Służbie Więziennej w pełni reguluje stosunek służbowy funkcjonariuszy Służby Więziennej i odsyła do uregulowań kodeksu pracy jedynie w art. 77, w kwestii nie dotyczącej przedmiotu niniejszej sprawy. Czas wykonywania obowiązków służbowych funkcjonariuszy Służby Więziennej został uregulowany art. 32 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 roku w sprawie zasad ustalania rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Służby Więziennej ( Dz. Urz. Min. Spr. z 1997 r. nr 4 poz. 39 ) wydanym na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie z treścią art. 32 ust 1 ustawy o Służbie Więziennej, czas służby funkcjonariusza jest określony wymiarem jego obowiązków, z uwzględnieniem prawa do wypoczynku . W myśl paragrafu 5 ust. 2 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 roku, po 12 godzinach służby następują 24 godziny wolne od służby, a jeżeli funkcjonariusz pełni służbę w porze nocnej - po 12 godzinach służby następuje 48 godzin wolnych. Przepisy regulujące czas służby funkcjonariuszy Służby Więziennej, nie przewidują zatem dodatku za pracę w godzinach nocnych. W ocenie Sądu nie jest także trafny zarzut skarżącego dotyczący wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący otrzymał ekwiwalent pieniężny za pracę w godzinach nadliczbowych. Nie ma zaś podstaw do żądania wynagrodzenia za czas bezpośredniego przygotowania do służby i jej zdania. W myśl § 7 ust. 4 pkt 3 powołanego wyżej zarządzenia Ministra Sprawiedliwości, funkcjonariuszowi nie udziela się czasu wolnego za czas niezbędny - nie dłuższy niż 30 minut - do bezpośredniego przygotowania do służby i jej zdania, a w szczególności przyjęcia i zdania dokumentacji z przebiegu służby, uzbrojenia i wyposażenia, a także przeprowadzenia odprawy zmiany. Czas ten nie jest uważany za czas służby - zatem nie można uzyskać wynagrodzenia za ten okres. Nie jest także zasadny pogląd skarżącego, że zarządzenie Ministra Sprawiedliwości nie ma umocowania legislacyjnego i wykracza poza zakres delegacji określonej w art. 32 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej. Powołane zarządzenie zostało wydane zgodnie z delegacją art. 32 ust. 2 w brzmieniu obowiązującym do 8 listopada 2001 roku. Art. 32 ust. 2 został zmieniony przez art. 12 pkt 10 ustawy z dnia 6 lipca 2001 roku o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz innych ustaw /.../ ( Dz. U. z 2001 r. nr 81 poz. 877 ). Zgodnie z art. 15 ustawy zmieniającej akty wydane na podstawie upoważnień ustawowych zmienianych niniejszą ustawą zachowują moc do czasu ich zastąpienia przez akty wydane na podstawie niniejszej ustawy. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji obowiązywało zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 1997 roku w sprawie zasad ustalania rozkładu czasu służby funkcjonariuszy Służby Więziennej, gdyż nie zastąpiono go rozporządzeniem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako niezasadną .