II OSK 960/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr), Zofia Flasińska, , Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 24 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Bk 47/05 w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu sprawy oddalił skargę S. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Białymstoku z dnia [...] października 2004 roku w przedmiocie braku podstaw do uznania występujących u skarżącego schorzeń narządu słuchu za chorobę zawodową. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku ponownie rozpoznający sprawę stwierdził, iż S. K. był zatrudniony w Zakładach Naprawczych Taboru Kolejowego w Ł. od 18 stycznia 1965 roku do 31 lipca 1997 roku na stanowiskach stolarza wagonowego, spawacza gazowego, robotnika transportu, robotnika magazynowego, a podczas pracy narażony był na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, w tym hałasu. W toku postępowania w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostały wydane liczne orzeczenia lekarskie i wszystkie te orzeczenia stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu u S. K. Rozpoznający odwołanie wniesione przez S. K. od powyższej decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wskazując iż w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z 1983 roku z późn. zm.), zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z § 5, 6, 8 i 10 tegoż rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznając skargę S. K. na powyższą decyzję stwierdził, iż skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Trafnie w ocenie Sądu jako podstawę wydania zaskarżonej decyzji przyjęto rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż S. K. na przestrzeni lat 1993 - 2003 był wielokrotnie badany przez wyspecjalizowane jednostki. Wydane w tej sprawie orzeczenia Podlaskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Białymstoku (30.06.1993 roku, 04.06.1998 roku, 01.07.1999 roku, 17.02.2001 roku - uzupełnione - 28.03.2001 roku, 26.07.2001 roku i 9.04.2003 roku) oraz orzeczenia wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi (15.10.1993 roku, 04.05.1998 roku i 12.11.1999 roku) zanegowały zawodową etiologię rozpoznanego u badanego uszkodzenia słuchu. Na skutek wytycznych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Białymstoku z dnia 2 października 2002 roku w sprawie SA/Bk 688/02 - skarżący, po osobistym wskazaniu placówki medycznej — hospitalizowany został w okresie od 22 marca 2004 roku do 6 kwietnia 2004 roku na Oddziale Chorób Zawodowych i Wewnętrznych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu. W wyniku przeprowadzonych badań i na podstawie zebranej dokumentacji wyżej wymieniony Instytut orzeczeniem lekarskim nr 85/04/Chz z dnia 12 maja 2004 roku stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u skarżącego uznając, iż przebieg kliniczny schorzenia (wystąpienie głuchoty ucha prawego w krótkim okresie czasu), duża asymetria niedosłuchu oraz współistnienie innych chorób - wskazuje na działanie innych, pozazawodowych czynników uszkadzających słuch. Z uwagi na fakt kwestionowanie przez skarżącego i tego orzeczenia - Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Białymstoku przesłał dokumentację do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z prośbą o ustosunkowanie się do uwag strony. W piśmie Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia 3 sierpnia 2004 roku poinformowano, iż zapoznano się z wnioskiem pacjenta, kartą informacyjną z leczenia w Klinice Otolaryngologii Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej w Białymstoku oraz posiadaną w dokumentacją lekarską. Nie znaleziono jednak podstaw do zmiany orzeczenia lekarskiego wydanego w dniu 12 maja 2004 roku. Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż wielokrotne badania stanu narządu słuchu w aspekcie choroby zawodowej nie dały podstaw do rozpoznania u S. K. uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu, a w orzeczeniach lekarskich wskazano na inne pozazawodowe czynniki mające wpływ na narząd słuchu, które były stwierdzone u badanego. Zwrócono też uwagę na szereg dokumentów świadczących o schorzeniach skarżącego, które mogą mieć wpływ na utratę słuchu, a przede wszystkim na opinię Konsultanta Regionalnego w zakresie endokrynologii i diabetologii w Klinice Endokrynologii i Chorób Wewnętrznych. Z treści ww. opinii, a także dołączonych zaświadczeń lekarskich z dnia 11 kwietnia 2001 roku (Poradnia Cukrzycowa Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Białymstoku) i 12 kwietnia 2001 roku (Miejski Ośrodek Diabetologiczny SM ZOZ w Białymstoku) wynika, że skarżący choruje na cukrzycę rozpoznaną w 1997 roku. Zdaniem Sądu nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut, iż uszkodzenie słuchu u skarżącego ma charakter ślimakowy, bowiem problem ten został wyjaśniony w orzeczeniu lekarskim nr 85/04/Chz i jego uzupełnieniu z dnia 3 sierpnia 2004 roku. Wobec zgodnych kilkunastu orzeczeń jednostek organizacyjnych o braku podstaw uznania schorzenia zgłoszonego przez skarżącego poprzez fakt nie wyszczególnienia tego schorzenia w wykazie chorób zawodowych - organy administracji miały w ocenie Sądu pierwszej instancji merytoryczną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Mając całokształt powyższych okoliczności na względzie Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę kasacyjną wniósł S. K. zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi na mocy art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 77 i art. 80 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności orzeczeń lekarskich zapadłych w przedmiotowej sprawie, z których treści wynika, iż nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, o czym świadczy uzasadnienie wyroku, jak również opinii regionalnego konsultanta z zakresu diabetologii, z której wynika brak jakiegokolwiek związku cukrzycy z utratą słuchu, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, w szczególności przeprowadzenia badań mogących potwierdzić lub zaprzeczyć przypuszczeniom lekarzy orzekających w sprawie, jak również art.12 k.p.a. poprzez brak wnikliwości w działaniu, polegający na nie zleceniu badań, pomimo wskazywania tych okoliczności przez skarżącego w zarzutach. Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w całości i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej skarżący zakwestionował stanowisko Sądu co do zgodności orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie, stwierdzając, iż w orzeczeniu z dnia 12 maja 2004 roku wydanym przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu wskazano, iż okres narażenia zawodowego to lata 1965-97, a narażeniem zawodowym był hałas, zaś wykonane próby SISI wskazały na ślimakowy charakter niedosłuchu w uchu lewym. W tym orzeczeniu podano jako przyczyny odmowy stwierdzenia choroby zawodowej: wystąpienie głuchoty ucha prawego w krótkim okresie czasu (stoi to w sprzeczności z orzeczeniem z 1993 roku, które wskazuje, iż ucho prawe po 10 latach od stwierdzenia pogorszenia słuchu nie było głuche, a jedynie gorzej słyszące, na co orzekający nie zwrócili uwagi), dużą asymetrię niedosłuchu oraz współistnienie innych chorób między innymi dyskopatii szyjnej, która sprzyja zaburzeniom krążenia w obrębie naczyń zaopatrujących ośrodkowy układ nerwowy, zaburzenia gospodarki lipidowej usposabiające do miażdżycy naczyń. Nadto skarżący stwierdził, iż ustalenie wpływu innych chorób na chorobę słuchu nie zostało potwierdzone. Nie przeprowadzono bowiem innych badań, które pozwoliłyby wykluczyć związek wskazanych chorób z utratą słuchu, co wskazuje na to, iż zarówno lekarze, jak i organy nie dołożyły minimum staranności w dokładnym wyjaśnieniu stanu zdrowia skarżącego i wpływu chorób na stan jego słuchu, co samo w sobie stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7 k.p.a., jak również art. 12 k.p.a. poprzez brak wnikliwości w działaniu. Zdaniem skarżącego uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje na to, iż Sąd naruszył przepis art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, co z pewnością miało negatywne przełożenie na ocenę zarzutów podnoszonych przez skarżącego. W ocenie skarżącego organy prowadzące postępowanie z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego nie wyjaśniły wszelkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie nakazały przeprowadzenia badań mogących potwierdzić faktyczny wpływ podawanych chorób na utratę słuchu lub go wykluczyć, a Sąd dokonał bardzo pobieżnego rozpatrzenia materiału dowodowego myląc się w kwestiach zasadniczych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej p.p.s.a. - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Koniecznym jest przy tym podkreślenie, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak) to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga więc prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie trzeba stwierdzić, iż jest pozbawiony uzasadnionych podstaw zarzut naruszenia prawa procesowego – w postaci art. 7 k.p.a., art. 12. k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. Należy zauważyć, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, na które powołano się w skardze kasacyjnej obowiązywały w postępowaniu przed sądem jedynie "odpowiednio" (art.59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz.368 ze zm.) i to do dnia 1.01.2004 r. Natomiast z dniem 1.01.2004 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) co powoduje, że z uwagi na wydanie zaskarżonego wyroku w dniu 24 marca 2005 r. mają zastosowanie do postępowania przed sądem tylko przepisy tej ustawy. Tak więc zarzut naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, bez przedstawienia Sądowi pierwszej instancji zarzutu uchybienia przepisom ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może - w świetle przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - być uznany za prawidłową podstawę kasacyjną. Tym samym tak sformułowane zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznać należy za chybione. Zaznaczyć należy, iż autor skargi formułując zarzuty kasacji nie wskazał na uchybienie przez Sąd pierwszej instancji dyspozycji jakiegokolwiek z przepisów w oparciu, o które przebiega postępowanie przed sądem administracyjnym. Wobec braku przedstawienia we wniesionej kasacji innych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny nie miał możliwości dokonania merytorycznej oceny zaskarżonego wyroku. Ze wskazanych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.