II FZ 88/05

Naczelny Sąd Administracyjny w II Wydziale Izby Finansowej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym zażalenia "S. P." Spółki z o.o. w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2004 r., I SA/Wr 951/04, o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 6 maja 2004 r., (...) w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2000 i 2001 wraz z odsetkami postanawia: zażalenie oddalić. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu orzekł o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie ze skargi "S. P." Spółki z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 6 maja 2004 r., (...), którą odmówiono tejże Spółce umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2000 i 2001 wraz z odsetkami. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca Spółka złożyła wniosek o zwolnienie jej od kosztów postępowania. Wniosek ten złożony został nie na urzędowym formularzu, lecz w formie pisma zawierającego oświadczenie Prezesa Zarządu skarżącej Spółki, nie wskazującego żadnych danych o jej sytuacji majątkowej. Wobec braku formalnego, jakim było sporządzenie wniosku nie na urzędowym formularzu, zarządzeniem został on pozostawiony bez rozpoznania. W sprzeciwie od tego zarządzenia skarżący podniósł, iż nie otrzymał urzędowego formularza, na jakim winien być sporządzony wniosek oraz dołączył do niego wypis z protokołu kontroli podatkowej. Przystępując, na skutek wniesionego sprzeciwu, do rozpatrzenia złożonego przez skarżącą Spółkę wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wniosek ten nie może być rozpoznany, nie został bowiem złożony na urzędowym formularzu. Podkreślając, że stroną skarżącą i wnioskującą o przyznanie prawa pomocy nie jest osoba fizyczna, lecz osoba prawna, jaką jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i że właśnie w takiej formie prawnej działa Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe "S. P." z siedzibą w P., wskazano w uzasadnieniu wymienionego na wstępie postanowienia, że stosownie do przepisu art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. W wypadku nie złożenia wniosku w takiej formie /na urzędowym formularzu/, stosownie do przepisu par. 2 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy /Dz.U. nr 227 poz. 2245/ sąd przesyła taki formularz stronie będącej osobą fizyczną. Wynika zatem z tego przepisu, iż osoba prawna zobowiązana jest złożyć wniosek o przyznanie prawa pomocy we właściwej formie bez dodatkowych wezwań, zaś sąd nie jest zobowiązany doręczać jej urzędowego formularza, podkreślono w uzasadnieniu omawianego postanowienia. Skoro zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony przez skarżącą Spółkę na wymaganym formularzu, to zostaje on pozostawiony bez rozpoznania stosownie do przepisy art. 257 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził w konkluzji uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. W skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca Spółka, reprezentowana przez Zbigniewa S. jako Prezesa jej Zarządu, domaga się - jak to wynika z treści jej pisma z dnia 27 grudnia 2004 r. - rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie przytaczając jednakże jakichkolwiek zarzutów co do niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Rozpatrując powyższe zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Zażalenie uznać należało za nieuzasadnione. Jak to wyraźnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego zażaleniem postanowienia, z przepisu art. 252 par. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ wynika jednoznacznie, że wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Nie zachowanie tego wymogu, tj. złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy w każdej innej formie, powoduje, że w myśl art. 257 tej ustawy wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania. Wprowadzając wymóg składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w tak sformalizowany sposób, wskazana ustawa Radzie Ministrów powierzyła określenie wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza, o którym mowa w art. 252 par. 2. W wykonaniu tego zobowiązania wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (...) /Dz.U. nr 227 poz. 2245/, w którym m.in. określono, iż urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy udostępnia się nieodpłatnie w siedzibach /budynkach/ wszystkich wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, który udostępnia też wzory urzędowych formularzy na swojej stronie internetowej /par. 2 ust. 1 i 2/, a także wprowadzono zasadę, iż w przypadku złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez osobę fizyczną nie na urzędowym formularzu, przesyła się jej formularz w celu jego wypełnienia /par. 2 ust. 3/. Taka regulacja oznacza, że jedynie w przypadku wniosku złożonego przez stronę będącą osobą fizyczną brak jego złożenia na wymaganym formularzu jest brakiem formalnym podlegającym wezwaniu do jego usunięcia. W rozpatrywanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy został zgłoszony przez stronę skarżącą, która jest osobą prawną. Jest okolicznością przez wnoszącego zażalenie nie kwestionowaną, iż wniosek ten został złożony w formie nie odpowiadającej wymogom określonym w art. 252 par. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność ta powoduje, że stosownie do przepisu art. 257 ww. ustawy wniosek taki musi być pozostawiony bez rozpoznania. Wniosek ten sporządzony i podpisany został wprawdzie przez osobę fizyczną będącą uprawnioną do reprezentowania strony skarżącej, ale nie zmienia to faktu, że pochodzi on od osoby prawnej, do której nie ma zastosowania zasada określona w par. 2 ust. 3 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. W tych warunkach, nie znajdując podstaw do uznania wniesionego zażalenia za uzasadnione, stosownie do przepisu art. 184 w związku z art. 197 par. 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec należało o jego oddaleniu.