II SA/Łd 1159/03

Dnia 22 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Arkadiusz Widawski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]); 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126) oraz art. 104 k.p.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał E. S. i A. S. rozbiórkę elementów okratowania loggii balkonowej lokalu mieszkalnego nr 23 znajdującego się w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym, położonym w P. przy ul. A 12 (bl. 55 A) oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Jednocześnie organ nadzoru budowlanego nałożył na E. S. i A. S. dodatkowe obowiązki w postaci uporządkowania terenu, prowadzenia prac rozbiórkowych pod kierunkiem i nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia, zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o zakończeniu prac rozbiórkowych oraz przedłożenia stosownego oświadczenia osoby kierującej tymi pracami o zgodności ich wykonania ze sztuką budowlaną oraz przepisami prawa. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w wyniku przeprowadzonych w dniu 13 marca 2003r. oględzin lokalu mieszkalnego nr 23 znajdującego się w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym położonym w P. przy ul. A 12 (bl. 55 A) stwierdzono wykonanie całkowitego okratowania loggii balkonowej. Okratowanie to wykonano z dwóch przęseł o szerokości równej szerokości logii tj. ok. 4,6 m, z których jedno stanowiło element wcześniejszej balustrady balkonu (loggii). Nowe przęsło o wymiarach 4,6 x 1,6 m wsparte zostało na istniejącej balustradzie. W połowie rozpiętości okratowania wykonano drzwi otwierające się na zewnątrz loggii. Organ nadzoru budowlanego podał także, że w trakcie oględzin okazano pismo Prezydenta Miasta P. z dnia 20 lutego 2003r., znak: [...] informujące o przyjęciu zgłoszenia wykonania w/w okratowania. W związku ze sprzecznymi informacjami podanymi przez osoby uczestniczące w oględzinach dotyczących okresu wybudowania przedmiotowego okratowania, w dniu 11 kwietnia 2003r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna, w trakcie której L. M. stwierdził, iż nie wyraża zgody na takie zamontowane kraty oraz, że nie sprzeciwia się wykonaniu krat wewnątrz loggii na ścianie zewnętrznej, gdzie są okna wychodzące na balkon. Jego zdaniem kraty zostały założone w dniach 9 – 10 stycznia 2003r. co potwierdza załączone do protokołu oświadczenie, a więc przed ich zgłoszeniem w dniu 23 stycznia 2003r. w organie administracji architektoniczno – budowlanej. Na dowód powyższego, L. M. powołał się na prowadzoną w miesiącu styczniu 2003r. korespondencję z Referatem Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w P., z treści której wynikało, że okratowanie to wykonane zostało przed dniem 16 stycznia 2003r. (pismo J. M. z dnia 16 stycznia 2003r. skierowane do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta w P. z prośbą o poinformowanie, czy inwestorzy złożyli pismo o zgodę na zainstalowanie krat w loggii). Podobnej treści oświadczenie zostało złożone przez B. S., której zdaniem, przedmiotowe kraty zostały zamontowane w dniu 9 lub 10 stycznia 2003r. B. S. podała, że w okresie tym była w domu, ponieważ jest na emeryturze. Usłyszawszy wiercenie wyszła na balkon skąd zaobserwowała, iż jest wykonywane okratowanie balkonu. Właścicielki lokalu, w którym zamontowano okratowanie nie przybyły na rozprawę pomimo odbioru zawiadomienia o jej terminie oraz miejscu i nie okazały żadnego dokumentu mogącego potwierdzić zamontowanie krat po dokonaniu zgłoszenia. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego oraz zeznań wszystkich stron, biorących udział w postępowaniu wynika, że w/w okratowanie zostało wykonane przed dokonaniem zgłoszenia zamiaru jego realizacji w organie administracji architektoniczno – budowlanej. Jednocześnie organ nadzoru budowlanego podał, że w dniu 23 stycznia 2003r. dokonano zgłoszenia na montaż okratowania w Wydziale Infrastruktury Miasta Referatu Architektury Urzędu Miasta w P. w związku ze stanowiskiem Spółdzielni Mieszkaniowej A w piśmie z dnia 10 stycznia 2003r., znak: [...], a pismem z dnia 20 lutego 2003r., znak: [...], Prezydent Miasta P. przyjął zgłoszenie montażu okratowania i nie wniósł sprzeciwu. Reasumując Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalił, iż montaż okratowania wykonany został w dniach 9 – 10 stycznia 2003r., a więc przed dopełnieniem wszystkich czynności formalno – prawnych dających podstawę do rozpoczęcia prac budowlanych opisywanych wyżej. W aktach sprawy znajdują się pisma kierowane do organu administracji architektoniczno – budowlanej przez osoby zainteresowane oraz kierowane przez ten organ do osób zainteresowanych, w szczególności pismo z dnia 16 stycznia 2002r. J. M. adresowane do Urzędu Miasta Wydziału Architektury i Budownictwa z zapytaniem, czy wyrażona została zgoda na zainstalowanie w/w krat w loggii. W ocenie organu nadzoru budowlanego, fakt wysłania pisma o takiej treści daje podstawę do stwierdzenia, że okratowanie to istniało już w dacie jego wysłania. Jednocześnie organ administracji stopnia podstawowego podał, że pismem z dnia 20 stycznia 2003r., nr [...] Urząd Miasta Wydział Infrastruktury Miasta, Referat Architektury i Budownictwa poinformował J. M. o tym, iż do dnia 20 stycznia 2003r. nie wpłynął wniosek o wyrażenie zgody na zainstalowanie krat w loggii balkonowej lokalu mieszkalnego nr 23 przy ul. A 12 bl. 55 A. W konkluzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że stan ten zobowiązuje organ nadzoru budowlanego do podjęcia działań określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ), a tym samym do wydania niniejszej decyzji pozwalającej usunąć skutki dokonanej samowoli budowlanej. Od powyższej decyzji A. S. złożyła odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.. Uzasadniając swoje odwołaniu strona podała, że korzystając z kraty sąsiadki – J. R. zamieszkałej na parterze, dokonano włamania do jej mieszkania znajdującego się na I piętrze. A. S. podała także, iż na realizację przedmiotowej kraty uzyskała zgodę Spółdzielni Mieszkaniowej (pismo z dnia 10 stycznia 2003r., Nr [...]) i Referatu Architektury i Budownictwa (pismo z dnia 20 lutego 2003r., Nr [...]) oraz wskazała, że została ona zamontowana systemem gospodarczym z chwilą otrzymania zezwoleń. Strona podniosła również, iż posiada oświadczenia osób świadczące o tym, że montażu dokonano w dniu 24 lutego 2003r. Następnie odwołująca się zakwestionowała prawdziwość oświadczeń złożonych przez J. M. i B. S., jak również wskazała, że wniosek o budowie okratowania został zarejestrowany w późniejszym terminie, a organ administracji architektoniczno budowlanej przed udzieleniem zezwolenia winien sprawdzić w miesiącu styczniu i lutym 2003r., czy jej balkon został już okratowany czy też nie. Strona stwierdziła także, iż w razie ustalenia, że okratowanie zostało wykonane we wcześniejszym terminie, nie powinno zostać jej udzielone zezwolenie z dnia 20 lutego 2003r. Sprawa zaś winna zostać przekazana do organu nadzoru budowlanego. W związku z powyższym, zdaniem A. S., udzielenie jej zezwolenia świadczy o tym, iż przedmiotowe okratowanie nie zostało wcześniej zrealizowane. Nadto odwołująca się podniosła, że na jej bloku zostało zamontowanych siedem okratowań loggii wykonanych we wzory podczas gdy, jej krata jest prosta i zapobiega włamaniom. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jedynie w jej przypadku wydał decyzję nakazującą rozbiórkę okratowania loggii balkonowej. Decyzją z dnia [...], Nr [...], znak: [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że faktem jest, iż inwestor naruszył art. 30 ust. 1 pkt 2 a w/w ustawy Prawo budowlane zgodnie, z którym montaż krat na budynkach mieszkalnych, wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania zbiorowego nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia we właściwym organie administracji architektoniczno – budowlanej. Montaż krat jest robotami budowlanymi, których wykonanie bez zgłoszenia do organów administracji architektoniczno – budowlanej jest samowolą budowlaną karaną nakazem rozbiórki. Podstawą prawną nakazu rozbiórki jest art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wyraźnie wynika, iż inwestor dokonał zgłoszenia w organie administracji architektoniczno – budowlanej w dniu 23 stycznia 2003r, który w dniu 20 lutego 2003r. wystosował pismo, że nie wnosi sprzeciwu. Zgodnie zaś z art. 30 ust. 2 zgłoszenia o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu, warunki te nie zostały przez inwestora zachowane. Inwestor mógł rozpocząć roboty dopiero w dniu 20 lutego 2003r. podczas gdy, montażu krat dokonał w dniach od 9 do 10 stycznia 2003r. co potwierdza przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe, zeznania świadków oraz pismo Urzędu Miasta Referatu Architektury i Budownictwa z dnia 20 stycznia 2003r., w którym to udzielono odpowiedzi J. M., iż do dnia 20 stycznia 2003r. nie wpłynął wniosek o wyrażenie zgody na zainstalowanie krat. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że roboty przy instalowaniu krat wykonane zostały po zgłoszeniu tego zamiaru do organu administracji architektoniczno – budowlanej. Decyzja organu administracji w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego i w razie zaistnienia przesłanek wymienionych w przytoczonym wyżej przepisie, właściwy organ ma bezwzględny obowiązek podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Okoliczności, które podnosi strona nie mają znaczenia prawnego do oceny legalności zaskarżonej decyzji i żaden przepis prawa nie daje podstaw do ich uwzględnienia przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki. Pozostałe natomiast zarzuty podnoszone w odwołaniu nie mają wpływu na inne rozstrzygnięcie sprawy. Na powyższą decyzję A. S. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi powołując zarzuty tożsame z podniesionymi w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę, strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji, następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit.b) albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit.c). Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Bada więc zaskarżone orzeczenie pod kątem wszelkich naruszeń prawa, a nie tylko tych wskazanych w skardze. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu, należało skargę uwzględnić, a to z uwagi na naruszenie prawa, zarówno materialnego jak i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl wskazanego wyżej przepisu art. 145 skutkuje uchyleniem decyzji. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy poprzedzającej ją decyzję, której przedmiotem jest nakaz rozbiórki, wydany w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126) a skierowany do E. i A. S.. Nałożenie takiego obowiązku wymaga ze strony organu szczególnej wnikliwości i staranności w ustaleniu wszelkich niezbędnych okoliczności. Za taką okoliczność uznać należy również i to, kto winien być adresatem nałożonego obowiązku. Wskazana w decyzji podstawa prawna, którą wiązać należy z art. 52 cytowanego prawa wskazuje krąg podmiotów, do których obowiązek rozbiórki może być kierowany. Stosownie do treści tych przepisów podmiotem takim może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Skierowanie obowiązku do innej osoby, spoza wymienionego kręgu stanowi naruszenie wskazanych przepisów prawa materialnego. W orzecznictwie przyjmuje się, że nakaz rozbiórki okratowania balkonu, wykonanego bez pozwolenia budowlanego, zawarty w decyzji administracyjnej, powinien być skierowany do inwestora ( vide: uchwała SN z dnia 26.03.1993r. III AZP 4/93, OSNC 1993/12/212 ). Choć ustawa Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym na czas wydania decyzji, nie zawierała definicji pojęcia inwestor, to jednak orzecznictwo Naczelnego Sadu Administracyjnego nie pozostawia wątpliwości, ze pod pojęciem inwestora rozumieć należy osobę, która organizuje i finansuje budowę ( vide: wyrok NSA z dnia 21.11.2000r. SA/Rz 597/00, wyrok NSA z dnia 27.01.1984r. SA/Lu 369/83, wyrok NSA z dnia 12.06.2002r. II SA/Gd 1862/01). Analiza dokumentów zawartych w aktach administracyjnych wskazuje, iż przymiot inwestora przypisać można jedynie A. S.. Wynika to z pisma Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 10.01 2003r. skierowanego do A. S., z kopii dokonanego przez A. S. zgłoszenia datowanego 23.01.2003r., pisma organu architektoniczno-budowlanego z dnia 20.02.2003r. zawiadamiającego o braku sprzeciwu. Okoliczność tę potwierdziła również na rozprawie w dniu 22.03. 2003r. skarżąca A. S.. Organy obu instancji w uzasadnieniach decyzji nie wskazują żadnych okoliczności, które przemawiać mogłyby za zasadnością skierowania decyzji do E. S., co potraktować należy również jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Dodatkowo już stwierdzić należy, że organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z uchybieniem art. 107 § 3 k.p.a. nie wskazał powodów dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej przedstawionemu przez skarżącą w postępowaniu odwoławczym oświadczeniu osób montujących kraty. Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit.a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z 2002 roku) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z 2002 roku) i art. 55 ustawy z dnia 11.05.1995 r. o NSA (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).