VI SA/Wa 1089/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zdzisław Romanowski Sędzia WSA - Maria Jagielska ( spr. ) Asesor WSA - Andrzej Czarnecki Protokolant: Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2005 r. sprawy ze skargi R. O. i W. P. "[...]" s.c. w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz R. O. i W. P. kwotę 240,00zł ( dwieście czterdzieści złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] grudnia 2003r., po rozpatrzeniu złożonego przez R. O. i W. P. odwołania, decyzją nr [...] uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] lipca 2003r. nakładającą na spółkę cywilną [...] karę pieniężną w wysokości 8.000zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia i orzekł o nałożeniu na R. O. i W. P. [...] s.c. kary pieniężnej w wysokości 6.000zł. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał, że pojazd będący w posiadaniu R. O. i W. P. kontrolowany był dnia [...] lipca 2003r. gdy realizował przewóz osób na trasie [...] -[...] -[...]. Podczas kontroli ustalono na podstawie zeznań kierowcy pojazdu K. P., że przedsiębiorca nie ma rozkładu jazdy, albowiem właściwy zakład komunikacji odmówił koordynacji tego rozkładu. Świadek zeznał ponadto, że nie znajduje się w posiadaniu wymaganego zezwolenia na przewozy regularne osób, przewozu dokonuje tylko na podanej linii, nie zawarł umowy z dysponentem przystanku [...] oraz wykonuje około czterech kursów dziennie. Organ uznał, że kontrolowany przewóz spełniał warunki określone w art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zmianami ) i jako przewóz regularny powinien być realizowany, zgodnie z wymogiem art. 18 ust. 1 cyt. ustawy na podstawie zezwolenia. Organ za niewiarygodne, bo nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym, uznał wyjaśnienia przedsiębiorcy, iż realizuje on przewozy okazjonalne. Przytoczył treść przepisu art. 18 ust. 1 ustawy, który określa właściwy do wydania zezwolenia organ i powołując się na art. 87 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy stwierdził, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, jej czas i czas postoju oraz obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, a ponadto w transporcie drogowym osób przy wykonywaniu przewozów regularnych, regularnych specjalnych, wahadłowych lub okazjonalnych – odpowiednie zezwolenie. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000zł. Brak zezwolenia na przewozy regularne skutkuje karą wynikającą z l.p. 1.2.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym wynoszącą 6.000zł Ponieważ stosownie do art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy, decyzje organu I instancji należało uchylić i nałożyć karę 6.000zł jako właściwą w dniu orzekania przez organ II instancji. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze R. O. i W. P., zwani dalej skarżącymi, wnieśli o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2003r. zarzucając jej obrazę art. 3 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez bezzasadne przyjęcie że skarżący, realizując przewóz drogowy niezarobkowy pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób, podlegają przepisom Ustawy o transporcie drogowym i błędna ocenę ustalonego stanu faktycznego przyjętą za podstawę decyzji, poprzez stwierdzenie, ze wykonywane przewozy nie były okazjonalne. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, iż stwierdzone zostało w trakcie kontroli wykonywanie przez skarżących regularnego specjalnego przewozu osób bez wymaganego zezwolenia, co skutkować musiało zastosowaniem kary pieniężnej zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy w wysokości określonej l.p. 1.2.1. załącznika do ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należy uznać za uzasadnioną, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Podkreślenia wymaga, że organ nałożył na skarżących karę pieniężną w wysokości 6.000zł na podstawie art. 87 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz. U. nr 125, poz. 1371 ze zmianami ) oraz l.p. 1.2.1. załącznika do tej ustawy w związku z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. nr 149, poz. 1452 ) w oparciu o stwierdzony przez ten organ stan faktyczny. W rozpatrywanej sprawie ustalono, że skarżący wykonywali przewóz regularny osób, na który zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o t.d. wymaga uzyskania zezwolenia właściwego, ze względu na obszar realizowania przewozów, organu. Otóż należy stwierdzić, że ustawa o t.d. w art. 4 pkt 7 definiuje przewóz regularny jako publiczny przewóz osób i ich bagażu wykonywany przy spełnieniu łącznie następujących warunków: przewóz wykonywany być musi według rozkładu jazdy podanego przez przewoźnika drogowego do publicznej wiadomości przez ogłoszenie wywieszone na przystankach i dworcach autobusowych, wsiadanie i wysiadanie pasażerów odbywać się musi na przystankach określonych w rozkładzie jazdy, należność za przejazd jest pobierana zgodnie z cennikiem opłat podanym do publicznej wiadomości oraz przewóz wykonywany ma być zgodnie z warunkami przewozu osób określonymi w zezwoleniu, o którym mowa w art. 18. Materiałem dowodowym, który pozwolił organowi na ustalenie, że skarżący wykonywali przewóz regularny, jest protokół kontroli i protokół przesłuchania świadka K. P. Ustalenia te nie pozwalają, świetle brzmienia art. 4 pkt 7 ustawy o t.d., na przyjęcie iż skarżący wykonywali przewóz regularny osób i wykonując ten przewóz, a nie posiadając wymaganego zezwolenia naruszyli przepisy ustawy, co skutkować musiało obowiązkiem organu nałożenia kary pieniężnej. Jak już wyżej zaznaczono, przewóz regularny musi spełniać określone warunki. Nieustalenie, bądź nieprecyzyjne ustalenie występowania tych warunków musi skutkować brakiem możliwości przyjęcia, iż w danej sprawie idzie o przewóz regularny. W zgromadzonych dowodach brak jest ustaleń dotyczących sposobu "naboru" pasażerów i miejsca czy miejsc, w których opuszczają oni pojazd, nie ma żadnej wzmianki co do odpłatności wykonywanego przewozu i czy dokonywał się on w oparciu o przyjęty cennik opłat podany do publicznej wiadomości, a wreszcie brak jest ustaleń co do rozkładu jazdy. Zamieszczenie zapisu w protokole przesłuchania świadka, że okazano pismo, z którego wynika odmowa koordynacji rozkładu jazdy nie jest tożsame ze stwierdzeniem, iż przewóz wykonywany był według rozkładu jazdy, a stwierdzenie takie jest niezbędne dla uznania realizowanego przewozu za przewóz regularny. Jeżeli zatem nie są spełnione przesłanki dla przyjęcia, że realizowany był przewóz regularny osób, nie można żądać od kierowcy pojazdu, którym dokonywano przewozu, okazania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych i za brak takiego zezwolenia, jako działania naruszającego ustawę, o którym stanowi art. 92 ust. 1 karać karą pieniężną. Skarżący podnosili w odwołaniu, iż wykonywali przewóz okazjonalny, na który nie jest wymagane zezwolenie. Organ, poza stwierdzeniem że takie stanowisko nie znajduje oparcia w materiale dowodowym, nie odniósł się do tego argumentu, a przecież nie jest wykluczone, iż w konkretnym przypadku realizowany był właśnie przewóz okazjonalny, choć być może nie taki, jak sugerują skarżący, tzn. który jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia. Przepis art. 4 pkt 11 ustawy o t.d. określa przewóz okazjonalny jako taki, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego czy wahadłowego, a przepis art. 18 ust. 3 tej ustawy określa sytuacje, w których nie jest wymagane uzyskanie zezwolenia na przewóz okazjonalny. Organ nie odniósł stanu faktycznego opisanego w protokole kontroli do stanu, który ewentualnie prowadziłby do uznania wykonywanego przez skarżących przewozu za okazjonalny, a powinien był choćby z uwagi na podnoszone przez skarżących w odwołaniu argumenty. Wydaje się ponadto, że organ sam miał wątpliwości co do rodzaju realizowanego przez skarżących przewozu, bowiem w odpowiedzi na skargę twierdził, że wykonywany bez zezwolenia przewóz był przewozem regularnym specjalnym, a ten z kolei jest zdefiniowany w art. 4 pkt 9 ustawy i różni się zasadniczo od przewozu regularnego, za którego wykonywanie bez zezwolenia zostali ukarani skarżący. Za chybiony, w świetle zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, należy uznać, podniesiony dopiero w skardze do sądu, zarzut obrazy art. 3 ust. 1 ustawy o t.d. bowiem przepis ten stanowi w pkt 1, iż nie stosuje się przepisów ustawy do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej, niż 9 osób łącznie z kierowcą – w niezarobkowym przewozie osób. Mimo, że protokół wskazuje na wykonywanie przewozu pojazdem o łącznej liczbie 9 miejsc, to zarówno działalność gospodarcza jaka prowadzą skarżący – wykonywanie krajowego transportu drogowego osób, na którą uzyskali licencję, jak też zaprotokołowane zeznania świadka K. P. wskazują na zarobkowy charakter wykonywanego przewozu, choć zasady odpłatności za przewóz nie zostały przez organ ustalone. W tym stanie rzeczy, wobec naruszenia przez organ art. 92 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 1 oraz art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7, 77 § 1 Kpa. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji.