I SA/Wr 2375/01

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-16

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Lidia Błystak, Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, jeśli strona zaprzecza autorstwu tego wniosku?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie zaległości podatkowych, jeśli strona postępowania kategorycznie zaprzecza, że jest autorem tego wniosku. W takiej sytuacji postępowanie staje się bezprzedmiotowe, ponieważ brak jest podmiotu legitymowanego do udziału w nim i brakuje interesu prawnego strony w jego prowadzeniu. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a nie prowadzi postępowania karnego.
Stan faktyczny
Spółka cywilna K. i M. P. zaprzeczyła, aby złożyła wniosek o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za okres od marca 1996 r. do lutego 1997 r., twierdząc, że wniosek ten został sfałszowany przez urzędnika skarbowego. Organy podatkowe umorzyły postępowanie w tej sprawie, a następnie Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, domagając się uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji, a także skierowania sprawy do prokuratury.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Agnieszka Mazurek Po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi K. i M. P. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług o d d a l a s k a r g ę. Wyrokiem z dnia [...] sygn. [...] NSA uchylił decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w D. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia spółce cywilnej K. P., M. P. podatku od towarów i usług za okres od marca 1996 do lutego 1997 r. W uzasadnieniu wskazał Sąd na pismo strony uzupełniające skargę, w którym strona podniosła, że wniosek z dnia [...] o umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej nie został przez nich wniesiony, a wiadomość o jego treści powzięli z chwilą otrzymania decyzji organu I instancji, co potwierdzili w oświadczeniu złożonym na rozprawie. Stanowiło to przyczynę uchylenia decyzji organów podatkowych obu instancji. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy w D. na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie w sprawie wniosku spółki cywilnej A K. P. i M. P. w sprawie umorzenia podatku od towarów i usług za okres od marca 1996 r. do lutego 1997 r. Wskazał organ I instancji, że strona w toku postępowania sądowego oświadczyła, że nie składała wniosku w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług, w związku z czym Sąd uchylił decyzje organów podatkowych obu instancji uznając, że brak legitymacji stanowi podstawę umorzenia postępowania. W tej sytuacji organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie złożonego wniosku. W odwołaniu od powyższej decyzji K. P. i M. P. stwierdzili, że z decyzją tą nie mogą się zgodzić i wnoszą o stwierdzenie jej nieważności. Podnieśli, że zaległości w podatku VAT za okres od marca 1996 r. do lutego 1997 r. nie istnieją, a organ podatkowy uznał fałszywy dokument za autentyczny, na szkodę Spółki. Zarzucili, że dokumenty sfałszował A. B., urzędnik Urzędu Skarbowego. Strona podkreśliła, że nie składała wniosku o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT, który został złożony i podpisany przez A. B., urzędnika skarbowego. Decyzją z dnia [...] nr [...] Izba Skarbowa na podstawie art. 208 § 1 i art. 233 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc, że w jej ocenie, mając na uwadze wyrok NSA z dnia 24.10.2000 r. sygn. akt ISA/Wr 1720/97 należy uznać rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe, ponieważ nie jest możliwe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku, co do którego strona oświadcza, że nie jest jego autorem. Wniesienie odwołania wynika z niezrozumienia treści decyzji organu I instancji. W skardze skarżący odwołali się do wniosku z dnia [...] w sprawie umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług, który sporządził i podpisał imieniem i nazwiskiem skarżących A. B. Zarzucili skarżący, że wydane decyzje mają na celu ochronę funkcjonariuszy państwowych przed odpowiedzialnością karną lub dyscyplinarną. Wskazali, że osobą która dopuściła się fałszerstwa na wniosku z dnia [...] w sprawie umorzenia zaległości podatkowych w podatku VAT Spółki, dokonała także innych fałszerstw na dokumentach związanych z działalnością skarżących. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji względnie stwierdzenie ich nieważności i skierowanie sprawy do Prokuratury Apelacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego uzasadnienie, dodając, że wystąpiła do Prokuratury Rejonowej celem nadania biegu w sprawie podnoszonego przez stronę zarzutu fałszowania i podpisania przez osobę trzecią deklaracji VAT-7, będących podstawą naliczania podatku od towarów i usług za okres od marca 1996 r. do lutego 1997 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem uznał Sąd, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt sprawy - z odwołania skarżących od decyzji organu I instancji oraz z treści skargi, skarżący jednoznacznie stwierdzają, że nie są autorami wniosku z dnia [...] w którego treści domagali się jako wspólnicy spółki cywilnej A umorzenia w 90 % zaległości podatkowej z tytułu podatku VAT za okres od marca 1996 r. do lutego 1997r., a którego autorstwo przypisują A.B. Takie stanowisko skarżących wynika również z uzasadnienia wyroku NSA z dnia 24.10.2000r. sygn. akt ISA/Wr 1720/97, co stanowiło podstawę uchylenia decyzji organu II instancji. Skoro zatem skarżący kategorycznie zaprzeczają, aby to oni występowali z wnioskiem z dnia [...] o umorzenie zaległości podatkowych w podatku VAT, wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania uzasadniająca jego umorzenie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem w postępowaniu podatkowym musi istnieć podmiot mający prawną pozycję strony postępowania, legitymowany do udziału w nim, a także w każdym stadium postępowania musi istnieć interes prawny lub obowiązek, ponieważ stanowi on podstawę legitymacji stron postępowania. Gdy podmiot zaprzecza, aby był autorem wniosku, na podstawie którego wszczęto postępowanie, brak jest także po jego stronie interesu prawnego, postępowanie jest więc bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zrealizowania jego zasadniczego celu. Przyznać należy, że słusznie wskazał organ II instancji, iż stanowisko skarżących zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji wynika z niezrozumienia istoty wydanej decyzji. W skardze skarżący wskazują w dalszym ciągu, iż wniosek z dnia [...] sporządził A. B., podnosząc także, że to on dopuścił się przestępstwa skarbowego, podpisywał za skarżących dokumenty i domagają się od Sądu Administracyjnego nadania biegu sprawie w Prokuraturze Apelacyjnej. Z mocy wskazanych na wstępie przepisów Sąd Administracyjny przeprowadza kontrolę legalności, a więc zgodności z prawem wydanych i zaskarżonych w drodze skargi, decyzji. Nie prowadzi Sąd postępowania karnego, nie ma także możliwości wpływania na bieg spraw w Prokuraturze Apelacyjnej. Wniesiona skarga ponownie wskazuje na błędne odczytywanie decyzji organów podatkowych przez skarżących, bowiem zaskarżona decyzja, jak i ją poprzedzająca, uwzględniły stanowisko skarżących, którzy zaprzeczają aby składali wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z dnia [...], dając im wiarę, co stanowiło podstawę umorzenia postępowania. Mając na uwadze powyższe, nie stwierdzając, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo, Sąd Administracyjny, w oparciu o przepis art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło