I SA/Wr 4096/01

WyrokWSA we Wrocławiu2005-03-16

Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Lidia Błystak, Asesor WSA Dagmara Dominik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, działając jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych?
Ratio decidendi
Spółka cywilna, działając jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, nie posiada legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych. Uprawnionymi do takiego wniosku są podatnicy działający we własnym imieniu. W przypadku braku strony uprawnionej do złożenia wniosku, postępowanie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.
Stan faktyczny
Wspólnicy spółki cywilnej wystąpili z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych. Organy podatkowe umorzyły postępowanie, wskazując, że spółka cywilna jako płatnik nie ma legitymacji do złożenia takiego wniosku, a jedynie podatnicy działający we własnym imieniu mogą się o to ubiegać. Skarżący zarzucili organom fikcyjne postępowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Zubrzycki Sędziowie: Sędzia NSA Lidia Błystak (sprawozdawca) Asesor WSA Dagmara Dominik Protokolant: Agnieszka Mazurek Po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi K. i M. P. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia podatku dochodowego od osób fizycznych o d d a l a s k a r g ę. Pismem z dnia [...] wspólnicy spółki cywilnej A K. P. i M. P. zwrócili się o umorzenie wszystkich zaległości podatkowych Spółki za okres od marca 1996 r. do lutego 1997 r. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Urząd Skarbowy w D. na podstawie art. 207 oraz art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej umorzył postępowanie wszczęte w dniu [...] wnioskiem spółki cywilnej A K.P. i M. P. w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłaconych wynagrodzeń za okres od marca 1996r. do lutego 1997 r. Ustalił organ, że na dzień wniesienia wniosku wspólnicy spółki cywilnej A zalegają z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń w wys. [...]. Wskazał organ na treść przepisu art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzając, że z wnioskiem zwrócił się płatnik, a nie podatnik. Przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości umorzenia zaległości podatkowych płatnikowi, tak więc organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do rozstrzygania w tym zakresie. W odwołaniu K. P. i M. P. podnieśli, że decyzja organu I instancji ma na celu utrzymanie fikcji postępowania. Zarzucili niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, które mają wpływ na wynik postępowania, matactwo i zacieranie śladów przestępstwa, którego dopuścili się pracownicy Urzędu Skarbowego. Wnieśli o zawieszenie postępowania, bowiem spotykają się z utrudnieniem w zbieraniu dowodów. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Izba Skarbowa na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 oraz art. 208 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielając stanowisko organu I instancji podkreślił organ odwoławczy, że bez względu na powody podawane przez Spółkę we wniosku o umorzenie zaległości podatkowych wniesionym przez płatnika, postępowanie zawsze zakończy się umorzeniem postępowania, co jest jednoznaczne z odstąpieniem od merytorycznego rozpatrzenia wniosku. W skardze skarżący zarzucili, że organ nie ustosunkował się do ich wniosków, pism, zarzutów, a prowadził jedynie fikcyjne postępowanie. Powtórzyli skarżący argumentację z odwołania od decyzji organu I instancji i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji lub stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i jego argumentację i dodając, że decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz D. wykreślił z urzędu spółkę cywilną A z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...], a Wojewoda D. decyzją z dnia [...] nr [...] zmienił decyzję organu I instancji przez wykreślenie Spółki z ewidencji działalności gospodarczej z dniem [...]. W związku z tym również Urząd Skarbowy wyrejestrował z bazy podatników spółkę cywilną A z dniem [...]. Ponieważ spółka cywilna A K. P. i M.P. nie istnieje od dnia [...], to jej wniosek w sprawie umorzenia zaległego podatku dochodowego, za który Spółka odpowiada jako płatnik, jest bezprzedmiotowy również ze względu na brak strony postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) w art. 97 § 1 stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W myśl treści przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sprawowana przez sądy administracyjne kontrola przeprowadzana jest pod względem zgodności zaskarżonych decyzji z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej i tylko w sytuacji naruszenia tego prawa mającego lub mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem uznał Sąd, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. K. P. i M. P. prowadzili działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej A. Z dniem [...], Wojewoda D. decyzją z dnia [...] nr [...] dokonał wykreślenia Spółki z ewidencji działalności gospodarczej. Wspólnicy spółki cywilnej o umorzenie zaległości wystąpili wnioskiem z dnia [...], w którym wnosząc o umorzenie wszystkich zaległości podatkowych stwierdzili, że zaległości określone zostały w oparciu o fałszywe deklaracje, wyjaśniając, że nie składali deklaracji korygujących podatek od towarów i usług za miesiące od marca 1996 do lutego 1997 r. Legitymację do występowania o umorzenie zaległości podatkowych posiadają, zgodnie z treścią art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, podatnicy, wykazując zaistnienie przesłanek warunkujących zastosowanie tego nadzwyczajnego trybu postępowania, a organy podatkowe, w oparciu o zasadę uznania administracyjnego, po zbadaniu okoliczności sprawy, podejmują podlegające zaskarżeniu decyzje. Skarżący, występując jako wspólnicy spółki cywilnej A, działali jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, przy czym nie poinformowali prowadzącego postępowanie organu podatkowego o wykreśleniu spółki A z ewidencji działalności gospodarczej, co wynika z odpowiedzi na skargę i ze znajdującej się w aktach administracyjnych decyzji Wojewody D., a to umożliwiłoby wyjaśnienie sprawy w kierunku ewentualnego poparcia tego wniosku przez skarżących jako podatników. Organy podatkowe, umarzając postępowanie w przedmiocie wniosku skarżących reprezentujących spółkę A – płatnika o umorzenie zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od marca 1996 do lutego 1997 r., prawidłowo wskazały, iż uprawnionym do występowania z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych byli wspólnicy spółki cywilnej, a więc K. P. i M. P. działający we własnym imieniu, a nie jako wspólnicy spółki cywilnej, bowiem spółka cywilna - płatnik nie posiada uprawnień podmiotowych do występowania z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych K. P. i M.P. Skoro zatem występujący w imieniu spółki cywilnej jako płatnika skarżący nie posiadali legitymacji do występowania z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych, wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania uzasadniająca jego umorzenie na podstawie art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, bowiem w postępowaniu podatkowym musi istnieć podmiot mający prawną pozycję strony postępowania, legitymowany do udziału w nim, natomiast gdy podmiot występujący z wnioskiem o jego wszczęcie nie jest uprawnionym do wniesienia takiego wniosku i domagania się rozstrzygnięcia w materii we wniosku podnoszonej, postępowanie to jest bezprzedmiotowe z uwagi na brak możliwości zrealizowania jego zasadniczego celu. Skarżącym przysługuje prawo, jak każdemu podatnikowi, do występowania z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych, ale jedynie gdy będą działać we własnym imieniu, wykazując zaistnienie przesłanek z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej. Podnoszone przez skarżących w skardze zarzuty nie pozostają w żadnym związku z przedmiotem postępowania wszczętego w związku z ich wnioskiem z dnia [...] dotyczącym umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych i wszelkie argumenty dowodzące zaistnienia przestępstwa nie mają znaczenia dla rozpoznania i rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie stwierdzając naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło