II OSK 801/05
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-04-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wymiana słupów oświetleniowych na nowe, betonowe, w ramach istniejącej sieci oświetleniowej, stanowi remont obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, czy też budowę nowego obiektu, a tym samym czy wymaga pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wymiana stalowych słupów oświetleniowych na betonowe, nawet bez zmiany lokalizacji, nie jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, lecz budową nowego obiektu budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd nie podzielił stanowiska WSA, że jest to budowa, ale jednocześnie uznał, że prace te nie mieszczą się w kategorii remontu. Niemniej jednak, błąd ten nie miał wpływu na rozstrzygnięcie, ponieważ roboty budowlane polegające na remoncie sieci elektroenergetycznych prowadzonych po dotychczasowych trasach nie wymagały pozwolenia na budowę, a przedmiotowa sieć była zasilana kablem ziemnym, co wykluczało jej kwalifikację jako napowietrznej linii elektroenergetycznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku przedłożenia dokumentacji technicznej wykonanych robót budowlanych w postaci wymiany słupów oświetleniowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego w części dotyczącej słupa oświetleniowego na działce skarżącego, uznając, że roboty te nie stanowiły remontu, a budowę nowego obiektu. Skarżąca Spółka Akcyjna wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego dotyczących remontu i budowy. Spółka argumentowała, że wymiana słupów była remontem, a nie budową, i nie wymagała pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr.), Maria Czapska – Górnikiewicz, Protokolant Krzysztof Tkacz, po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki Akcyjnej E. Oddział w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2005r., sygn. akt II SA/Ka 731/03 w sprawie ze skargi S. C. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] lutego 2003r., nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentacji technicznej wykonanych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 16 marca 2005r., sygn. akt II SA/Ka 731/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach częściowo uwzględnił skargę S. C. i uchylił zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2003r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] grudnia 2002r. - w części dotyczącej słupa oświetleniowego na działce nr [...] w S., natomiast w pozostałym zakresie Sąd skargę oddalił. Jak podał Sąd I instancji w uzasadnieniu orzeczenia, decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał B. S.A. w C. przedłożenie w określonym terminie oceny stanu technicznego ciągu oświetleniowego, składającego się z 8 lamp typu parkowego w S. wzdłuż chodnika nad B. oraz inwentaryzacji technicznej wykonanego ciągu lamp oświetleniowych. W ocenie organu, wykonany przez inwestora bez wymaganego zgłoszenia remont, polegający na wymianie słupów z uwagi na ich zły stan techniczny oraz zagrożenie bezpieczeństwa, nie kwalifikował się do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Nie stwierdzono również przesunięcia słupa na działce nr [...] w S., stanowiącej własność S. C.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003r., Nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, natomiast w pozostałej części utrzymał ją w mocy.
W skardze na powyższą decyzję S. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, iż inwestor dokonał zmiany elementów konstrukcyjnych w stopniu wymagającym uzyskania pozwolenia na budowę. Ponadto inwestor nie dysponował nieruchomością skarżącego na cele budowlane, co uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki słupa usytuowanego na jego działce.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podniósł, iż merytorycznemu rozpoznaniu podlegać mogła jedynie ta część rozstrzygnięć organów obu Instancji, która dotyczyła robót budowlanych, wykonanych na nieruchomości skarżącego. Przedmiotem sporu jest, czy nastąpiła zmiana lokalizacji jednej z lamp, aczkolwiek nie budzi wątpliwości, iż została ona usytuowana na działce nr [...] w S., stanowiącej własność skarżącego. W ocenie Sądu nie budzi natomiast wątpliwości, że wykonane roboty budowlane nie stanowiły remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Remont może bowiem obejmować tylko istniejący obiekt budowlany. W rozpoznawanej sprawie usunięto istniejące lampy stalowe, a następnie wykonano nowe oświetlenie. W tym kontekście nie ma żadnego znaczenia, czy zmieniono usytuowanie spornej lampy. Wskutek błędnego zaliczenia spornych robót do kategorii remontu, postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 i zmierzało do legalizacji samowoli budowlanej.
Natomiast w pozostałym zakresie, mianowicie co do rozstrzygnięcia o ciągu oświetleniowym poza działką skarżącego, skarga, jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot, podlega oddaleniu.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył E. SA. Oddział w B., jako następca prawny pod tytułem ogólnym (sukcesja generalna) B. S.A. Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w części określonej w pkt 1 sentencji wyroku, orzekającej o uchyleniu zaskarżonych decyzji organów nadzoru budowlanego, i o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. Spółka wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię 1 niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 3 pkt 3, 6 i 8, art. 29 ust. 2 pkt 11 oraz art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Zarzucono również naruszenie regulacji zawartych w Załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) - Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm. - Grupa 2, podgrupa 22, rodzaj 220 (instalacje do oświetlenia dróg i ulic).
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, rozumiana jako obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury. W przedmiotowej sprawie obiektem budowlanym jest ciąg oświetleniowy typu parkowego zlokalizowany w S. wzdłuż chodnika nad rzeką B. (od ul. U. do ul. M.). Dokonana w trybie awaryjnym wymiana niektórych słupów oświetleniowych (lamp typu parkowego) w liczbie 8, w tym lampa zlokalizowana na działce nr [...] w S. stanowiła zatem prace przy niektórych urządzeniach wchodzących w skład obiektu budowlanego. Prace te polegały na zastąpieniu dotychczasowych skorodowanych, zagrażających bezpieczeństwu słupów stalowych słupami betonowymi - bez zmiany lokalizacji słupów i przebiegu podziemnego kabla, tego rodzaju roboty zostały zatem prawidłowo zakwalifikowane przez organy nadzoru budowlanego jako remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Ponadto art. 29 ust 2 pkt 11 tej ustawy stanowi, iż nie wymaga pozwolenia na budowę wykonywanie robót budowlanych polegających na przebudowie i remoncie sieci, w tym elektroenergetycznych, prowadzonych po dotychczasowych trasach.
W skardze kasacyjnej stwierdzono, iż przy budowlach liniowych obiektami są poszczególne ich odcinki odpowiadające bądź podziałowi administracyjnemu lub eksploatacyjnemu, bądź charakteryzujące się odmienną konstrukcją ewentualnie innymi istotnymi cechami technicznymi. Oświetlenie w S., będące przedmiotem niniejszego postępowania, jest również budowlą liniową, a wykonane prace mają charakter remontu jednego z elementów budowli, a nie jak uznał Sąd I instancji, budowy nowego obiektu budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie należy zaznaczyć, że skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.): po pierwsze, naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, po drugie, naruszeniu przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rygoryzm formalny w stosunku do skargi kasacyjnej ma na celu umożliwienie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości zakresu rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd rozpoznaje bowiem sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc pod rozwagę z urzędu tylko przesłanki nieważności postępowania przed sądem (art. 183 § 1 powołanej ustawy).
Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 3 pkt 3, 6 i 8, art. 29 ust. 2 pkt 11 i art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Z przepisów powyższych wnoszący skargę kasacyjną wywodzi, iż dokonana w trybie awaryjnym wymiana niektórych słupów oświetleniowych (lamp typu parkowego) w liczbie 8, w tym lampa zlokalizowana na działce nr [...] w S. stanowiła prace przy niektórych urządzeniach wchodzących w skład jednego obiektu budowlanego* Stanowisko to należy uznać za błędne. Otóż po pierwsze, jakkolwiek zasadnie stwierdzono, iż sporna sieć oświetleniowa stanowi budowlę, będącą obiektem liniowym, to jednak remont tego obiektu, chociażby fragmentaryczny, objęty był obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W tym miejscu wypada także stwierdzić, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu wyrażonego w zaskarżonym wyroku, iż prace polegające na zastąpieniu lamp stalowych nowymi lampami o konstrukcji betonowej należy zakwalifikować jako budowę. Należy podzielić stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej, iż prace takie mieszczą się w kategorii remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Stąd nie sposób uznać za prawidłowe stwierdzenia Sądu I instancji, iż nie ma znaczenia kwestia, czy zmieniono usytuowanie spornej lampy. Przeciwnie, zmiana usytuowania byłaby jednoznaczna z faktem, iż zaistniała budowa nowego obiektu (czy też elementu istniejącego obiektu budowlanego). Błąd ten nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie prowadzi do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji organu II instancji, pozwolenia na budowę nie wymagało wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie sieci telekomunikacyjnych oraz napowietrznych linii elektroenergetycznych, prowadzonych po dotychczasowych trasach. Sieć będąca przedmiotem niniejszego postępowania nie spełnia warunków kwalifikujących ją jako linię napowietrzną, albowiem, jak wynika z akt administracyjnych, zasilanie w energię elektryczną odbywa się za pośrednictwem kabla ziemnego YAKY 4x25 mm2.
Nie sposób także podzielić poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej, iż wymiana słupów oświetleniowych została dokonana w trybie awaryjnym. Z akt sprawy nie wynika bowiem, ażeby miało miejsce tzw. "wyłączenie awaryjne" lub też zaistniał stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu. W świetle powyższego nie można uznać za zasadne zarzuty naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa budowlanego.
Z kolei zarzut naruszenia Załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) - Dz.U. Nr 112, poz. 1317 ze zm. - Grupa 2, podgrupa 22, rodzaj 220 (instalacje do oświetlenia dróg i ulic) nie stanowi prawidłowo sformułowanej podstawy skargi kasacyjnej. Taki zarzut powinien być bowiem powiązany z zarzutem naruszenia odpowiedniego przepisu prawa materialnego bądź procesowego, skoro załącznik do rozporządzenia nie może być traktowany jako samoistny przepis prawa materialnego, mogący podlegać wykładni dokonywanej przez sąd administracyjny, bez dokonywania wykładni przepisu, który odsyła do tego załącznika.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło