II SA/Ka 731/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk Sędziowie: NSA Łucja Franiczek /spr./ WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia dokumentacji technicznej wykonanych robót budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] nr[...]– w części dotyczącej słupa oświetleniowego na działce nr [...] w S. oraz orzeka, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2) oddala skargę w pozostałym zakresie. Wskutek zawiadomienia S. C., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 105 § 1, umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie wymiany słupa oświetleniowego na działce nr[...] w Skoczowie, stanowiącej własność wnioskodawcy. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż [...] SA w C. bez uprzedniego zgłoszenia dokonała wymiany ciągu oświetleniowego, składającego się z ośmiu lamp wzdłuż chodnika nad B., które to roboty zakwalifikowano jako remont z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego nie stwierdzono jednak przesunięcia słupa na posesji wnioskodawcy w stosunku do poprzedniej lokalizacji. Zdaniem organu, skoro wykonany remont nie budzi zastrzeżeń pod względem bezpieczeństwa użytkowania, tym samym brak podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 4 Prawa budowlanego. W odwołaniu od decyzji S. C. zarzucił błędną kwalifikację przeprowadzonych nielegalnie na jego działce robót budowlanych. Wykonano bowiem nowe lampy oświetleniowe o innych parametrach technicznych, zmieniając położenie spornej lampy, usytuowanej obecnie na jego działce. Wreszcie, zdaniem odwołującego się, organ nadzoru budowlanego winien uczynić przedmiotem postępowania wymianę całego ciągu oświetlenia. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylono decyzję organu I instancji oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia celem zastosowania trybu z art. 51 ust. 1-3 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podzielił jednak pogląd organu I instancji, iż wymiana słupów stalowych na betonowe jest remontem w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, którego wykonanie nie wymagało pozwolenia na budowę, lecz zgłoszenia. Umorzenie postępowania uznano jednak za przedwczesne. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm./, nakazał [...] SA w C. przedłożenie w terminie do dnia [...].: - oceny technicznej ciągu oświetleniowego, składającego się z 8 lamp typu parkowego w S. wzdłuż chodnika nad B., - inwentaryzacji technicznej wykonanego ciągu lamp oświetleniowych. Zdaniem organu, wykonany przez inwestora bez wymaganego zgłoszenia remont, polegający na wymianie słupów z uwagi na ich zły stan techniczny oraz zagrożenie bezpieczeństwa, nie kwalifikował się do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Nie stwierdzono również przesunięcia słupa na działce nr [...] w S., stanowiącej własność S. C.. W odwołaniu od decyzji S. C. ponowił dotychczasową argumentację co do wadliwej kwalifikacji robót budowlanych i przesunięcia lampy w stosunku do poprzedniej lokalizacji. Zaskarżoną decyzją, wydaną z up. Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uchylono decyzję w części dotyczącej terminu, określając nowy termin przedłożenia dokumentacji do dnia 31 marca 2003 r., zaś w pozostałej części utrzymano w mocy decyzję organu I instancji /art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 51 ust. 4 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego/. Organ odwoławczy podzielił bowiem ustalenia faktyczne, iż nie nastąpiła zmiana lokalizacji słupa na działce odwołującego się oraz pogląd prawny organu I instancji co do zakwalifikowania spornych robót do kategorii remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. C. wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego z uwagi na błędne ustalenia faktyczne co do uprzedniej lokalizacji słupa oraz zarzucił, iż inwestor dokonał zmiany elementów konstrukcyjnych, stąd też zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, winien uzyskać pozwolenie na budowę. Zdaniem skarżącego, skoro inwestor nie dysponował jego nieruchomością na cele budowlane, należało orzec rozbiórkę nielegalnie ustawionego słupa na jego działce. Organ, którego działanie zaskarżono, wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm./, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacje społeczne w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a także inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Skarżący jako właściciel działki nr [...] w S. legitymuje się interesem prawnym jedynie co do robót budowlanych, wykonanych na jego nieruchomości. Tymczasem po ponownym rozpoznaniu sprawy organ nadzoru budowlanego orzekł co do całego ciągu oświetleniowego, a nie tylko co do lampy, zlokalizowanej na działce skarżącego. Merytorycznemu rozpoznaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegać mogła jednak jedynie ta część rozstrzygnięć organów obydwu instancji, która dotyczyła robót budowlanych, wykonanych na nieruchomości skarżącego. W tym zaś zakresie skarga musiała odnieść skutek. Jak już wyjaśniono w motywach nieprawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 28 stycznia 2005 r. sygn. akt II SA/Ka 4/03, mocą którego uchylono poprzednio wydane decyzje organów obydwu instancji, zasadnie wskazał bowiem skarżący na błędną kwalifikację spornych robót budowlanych, co miało wpływ na wynik sprawy. Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego Beskidzka Energetyka SA w 2002 r. dokonała usunięcia istniejących ośmiu lamp oświetleniowych o konstrukcji stalowej, a następnie wykonała nowe lampy betonowe o innych wymiarach, przy czym sporne jest, czy nastąpiła zmiana lokalizacji jednej z lamp, aczkolwiek nie budzi wątpliwości, iż została ona usytuowana na działce nr [...] w S., stanowiącej własność skarżącego. Oczywiste jest, że wykonane roboty budowlane nie stanowiły remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane /obecnie tekst jednolity Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./. Remont może obejmować tylko istniejący obiekt budowlany. Tymczasem w niniejszej sprawie istniejące lampy stalowe usunięto /zdemontowano/, a następnie zrealizowano nowe oświetlenie. Roboty te polegały na budowie nowych obiektów budowlanych w postaci ciągu lamp o konstrukcji betonowej. Zatem należało je zakwalifikować jako budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, która nie została zwolniona od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę w świetle art. 29 tej ustawy. Nie ma przy tym żadnego znaczenia kwestia, czy zmieniono usytuowanie spornej lampy. Konsekwencją wykonania robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia winien zatem być nakaz rozbiórki obiektu budowlanego z mocy art. 48 Prawa budowlanego /wg stanu prawnego z daty orzekania przez organy administracji/. Tymczasem w niniejszej sprawie wskutek błędnego zaliczenia spornych robót do kategorii remontu, postępowanie administracyjne prowadzone było w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 Prawa budowlanego i zmierzało do legalizacji samowoli budowlanej. Już jedynie na marginesie zauważyć przyjdzie, iż na tej podstawie prawnej dopuszczalne jest nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. W razie wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, organ nadzoru budowlanego władny był nałożyć obowiązek dostarczenia w określonym terminie ocen technicznych lub ekspertyz w drodze postanowienia z art. 81c pkt 2 Prawa budowlanego /wg stanu prawnego z daty orzekania przez organy obydwu instancji/. Oznacza to, iż nałożenie obowiązku przedłożenia oceny technicznej winno mieć charakter dowodowy i nie mieści się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Z tych względów decyzje organów obydwu instancji w części dotyczącej słupa oświetleniowego na działce skarżącego jako wydane wskutek błędnej wykładni prawa materialnego podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ oraz art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wobec uwzględnienia w tej części skargi należało orzec o niewykonalności zaskarżonej decyzji w uchylonym zakresie na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Roszczenie skarżącego o zwrot kosztów postępowania wobec niezłożenia wniosku, wygasło po myśli art. 210 § 1 tej ustawy z zw. z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających... Przy ponownym rozpoznaniu sprawy samowolnej budowy słupa oświetleniowego na działce skarżącego należy uwzględnić zmianę stanu prawnego, a mianowicie przepisu art. 48 Prawa budowlanego, dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. Nr 80, poz. 718/ oraz ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane /Dz.U. Nr 93, poz. 888/, przy czym do opłaty legalizacyjnej zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. /art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r./. Dopuszczalność legalizacji samowoli budowlanej uzależniona jest jednak m.in. od wykazania przez inwestora prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane /art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego/. Natomiast skarga w pozostałym zakresie, a mianowicie co do rozstrzygnięcia o ciągu oświetleniowym poza działką skarżącego, podlega oddaleniu jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. SJ/