I OSK 959/05

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2006-03-21

Skład orzekający: Małgorzata Borowiec, Zdzisław Kostka, Małgorzata Stahl

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe, w sytuacji reorganizacji jednostki i likwidacji dotychczas zajmowanego stanowiska, jest dopuszczalne, jeśli zaproponowane nowe stanowisko jest znacznie niższe w hierarchii służbowej od poprzedniego, a poprzednie stanowisko było zajmowane za zgodą na odstępstwo od wymaganych kwalifikacji?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przeniesienie strażaka na niższe stanowisko służbowe w razie likwidacji zajmowanego stanowiska i braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne wymaga, aby zaproponowane stanowisko było jak najbliższe w hierarchii służbowej poprzedniemu. Sam fakt reorganizacji nie unieważnia zgody na odstępstwo od kwalifikacji wymaganych na poprzednim stanowisku, a proponowane stanowisko nie może być dowolnie niższe. Sąd uchylił wyrok WSA, uznając, że nie rozważył on wszystkich istotnych kwestii związanych z proponowanym stanowiskiem.
Stan faktyczny
M. S., zajmujący stanowisko Naczelnika Wydziału Kwatermistrzowskiego, został przeniesiony na niższe stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Operacyjnym w związku ze zmianami strukturalnymi w Komendzie Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący kwestionował zasadność przeniesienia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 38 ust. 2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, poprzez uznanie likwidacji stanowiska i brak możliwości przeniesienia na równorzędne stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzję organu za prawidłową. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na nierozważenie przez Sąd I instancji wszystkich istotnych okoliczności dotyczących proponowanego stanowiska.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędziowie NSA Zdzisław Kostka, Małgorzata Stahl (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2006r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2005r. sygn. akt II SA/Wa 1301/04 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz M. S. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 marca 2005 r.(II SA/Wa 1301/04), po rozpoznaniu skargi M. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe – oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił że zaskarżona decyzja z dnia [...] wydana została na podstawie art. 38 ust.2 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002 r.,Nr 147,poz.1230 ze zm.).Decyzją tą M. S. został przeniesiony ze stanowiska Naczelnika Wydziału Kwatermistrzowskiego i mianowany na stanowisko starszego specjalisty w Wydziale Operacyjnym Komendy Wojewódzkiej PSP w [...], z zachowaniem dotychczasowego uposażenia przez okres 1 roku. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z dniem 1 stycznia 2004 r. zarządzeniem nr 11/03 [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie określenia struktury wewnętrznej, ilości oraz rodzaju etatów w komórkach organizacyjnych KW PSP w [...], dokonane zostały zasadnicze zmiany strukturalne, w wyniku których nastąpiło zmniejszenie liczby stanowisk kierowniczych. Przy braku możliwości zapewnienia stanowiska równorzędnego w stosunku do dotychczas zajmowanego, nastąpiło przeniesienie na niższe stanowisko, przy zachowaniu obecnie pobieranego wynagrodzenia miesięcznego. W skardze na tę decyzję M. S. zarzucił decyzji II i I instancji naruszenie art. 6-14 k.p.a.,art.75,77,80,86 k.p.a.,art. 130 k.p.a.,art. 138 k.p.a. i art. 38 ust.2 pkt 4 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez uznanie, że nastąpiła likwidacja zajmowanego przez M. S. stanowiska oraz art. 13a tej ustawy i § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 kwietnia 1999 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad organizacji komendy wojewódzkiej i powiatowej PSP poprzez przyjęcie, że nowa struktura organizacyjna może być ustalona na podstawie zarządzeń komendanta w miejsce regulaminu organizacyjnego zatwierdzonego przez wojewodę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił, że użyte w art.38 ust.2 pkt 4 ustawy o PSP określenie "może" wskazuje na uznaniowy charakter zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu, przedmiotowy regulamin organizacyjny został ustalony w prawidłowym trybie i zatwierdzony zarządzeniem Wojewody [...] z dnia 25 listopada 2003 r. Z załącznika nr 1 do Regulaminu wynika, że w nowej strukturze organizacyjnej brak jest Wydziału Kwatermistrzowskiego , jest natomiast Wydział Kwatermistrzowsko-Techniczny, powstały z połączenia dwóch wydziałów. W nowym Wydziale jest stanowisko naczelnika oraz jednego zastępcy. Likwidacji uległo stanowisko naczelnika i zastępcy Wydziału Kwatermistrzowskiego i naczelnika oraz zastępcy Wydziału Technicznego. Tym samym stanowisko zajmowane poprzednio przez M. S. uległo likwidacji. Chybiony jest też zarzut kwestionujący niemożność przeniesienia na równorzędne stanowisko. Analiza schematów organizacyjnych ,ilości i rodzajów etatów w poszczególnych wydziałach komendy potwierdza stanowisko organu o braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne, czego potwierdzeniem jest także oświadczenie z dnia 29 czerwca 2004 r. Zastępcy [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP w [...] o braku wolnych etatów na stanowiskach naczelników i zastępców. Ponadto skarżący nie posiadał , zdaniem Sądu, odpowiednich kwalifikacji do zajmowania stanowiska naczelnika, bo poprzednio zajmował je za zgodą Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na odstępstwo od kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku.Za niezasadne uznał Sąd I instancji zarzuty dotyczące naruszenia powołanych przepisów k.p.a. z uwagi na uznaniowy charakter decyzji ,fakt likwidacji stanowiska zajmowanego przez skarżącego i możności przeniesienia go na stanowisko równorzędne. Pełnomocnik M. S. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku , wnosząc o jego uchylenie albo uchylenie i stwierdzenie nieważności decyzji i zarzucając naruszenie prawa materialnego : art. 38 ust.2 pkt 4 ustawy o PSP poprzez błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że w danym stanie faktycznym spełnione zostały przesłanki konieczne do jego zastosowania – likwidacja stanowiska oraz brak możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne oraz naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niewzięcie pod uwagę całokształtu materiału dowodowego w celu stwierdzenia czy zostało naruszone prawo materialne i czy to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że doszło do reorganizacji ale nie można stwierdzać, że doszło do kasacji zajmowanego stanowiska , które istnieje i jest obecnie stanowiskiem Naczelnika połączonych 2 Wydziałów.Liczba etatów nie uległa zmianie. Gdyby nawet podzielić pogląd o likwidacji stanowiska to powstało nowe równorzędne stanowisko i na nie powinien być powołany skarżący. Argument o braku niezbędnych kwalifikacji jest niezasadny, bo wcześniejsza zgoda na odstąpienie od wymaganych kwalifikacji została wydana ze względu na bardzo dużą wiedzę praktyczną i teoretyczną skarżącego i jego doświadczenie zawodowe i powinna być respektowana także przy reorganizacji. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Komendanta Głównego Straży Pożarnych wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Pierwszy z zarzutów dotyczy naruszenia przepisu art. 38 ust.2 pkt 4 ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2002 r.,Nr 147,poz.1230 ze zm.).W myśl powołanego przepisu strażaka przenosi się na niższe stanowisko służbowe w razie m.in. likwidacji zajmowanego stanowiska, jeżeli nie ma możliwości przeniesienia strażaka na stanowisko równorzędne. Do przeniesienia w tym trybie niezbędne jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek : likwidacji stanowiska i braku możliwości przeniesienia na stanowisko równorzędne. Zawarta w uzasadnieniu skargi argumentacja dotycząca niespełnienia pierwszej przesłanki nie jest zasadna w świetle akt sprawy i regulaminu organizacyjnego ustalonego przez Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnych i zatwierdzonego przez wojewodę. Wynika z niego , że stanowisko naczelnika Wydziału Kwatermistrzowskiego zostało zlikwidowane wskutek połączenia dwóch Wydziałów i utworzenia Wydziału Kwatermistrzowsko-Technicznego. Fakt reorganizacji potwierdza także pełnomocnik M. S. Celem powołanego przepisu, co jasno wynika z jego treści, jest zapewnienie, w przypadku reorganizacji, osobie zajmującej określone stanowisko służbowe, stanowiska równorzędnego. Przepis ten spełnia funkcje gwarancyjne związane ze szczególnym charakterem stosunku służbowego strażaka, zapewnia stabilność tego stosunku. Gwarancyjny charakter przepisu art. 38 ust.2 pkt 4 sprawia, że proponowanie strażakowi stanowisk niższych niż równorzędne( w razie ich braku) nie może nosić znamion dowolności. Niewłaściwe zastosowanie wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 38 ust.2 pkt 4 ustawy o PSP w rozpoznawanej sprawie polegało na uznaniu, że zaproponowanie strażakowi stanowiska niższego o parę stopni służbowych odpowiada dyspozycji powołanego przepisu. Interpretacja powołanego przepisu powinna prowadzić do stwierdzenia , że zaproponowane stanowisko - jeśli nie może być równorzędne - powinno być jak najbliższe w hierarchii służbowej stanowisku zajmowanemu przez strażaka przed reorganizacją. Jeśli poprzednie stanowisko było zajmowane za zgodą Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na odstępstwo od kwalifikacji wymaganych na danym stanowisku, to sam fakt reorganizacji nie unieważnia tej zgody i nie może prowadzić do proponowania stanowiska znacznie niższego. Punktem odniesienia musi być stanowisko zajmowane przez strażaka przed reorganizacją i likwidacją tegoż stanowiska, niezależnie od tego czy było ono zajmowane za zgodą właściwego ministra czy bez takiej zgody. Jak wynika z akt sprawy , w tym z porównania regulaminu obowiązującego i poprzedniego regulaminu organizacyjnego, zaproponowane M. S. stanowisko jest niższe o parę stopni służbowych. Z akt tych nie wynika jednak jakimi przesłankami kierowano się proponując M. S. nowe ,znacznie niższe stanowisko. Kwestii tych Sąd I instancji nie rozważał, a tym samym także drugi zarzut skargi kasacyjnej należało uznać za uzasadniony. Z uwagi na powyższe, na podstawie art.185 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.)orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło