I SA/Po 2694/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący As. sąd. Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 01 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Sp. z o.o. w [...] na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000r. postanawia: 1) odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem, 2) odmówić sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia [...] /-/M.Jaśniewicz Pismem z dnia [...] nadanym w Urzędzie Pocztowym w [...] dnia [...] pełnomocnik skarżącej Radca Prawny K. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku z uzasadnieniem. W uzasadnieniu podniósł, że strona bez własnej winy nie złożyła w terminie 7 dni wniosku o uzasadnienie wyroku. Na rozprawie przy ogłoszeniu wyroku nie był obecny radca prawny ani adwokat. Obecny był aplikant radcowski, jako substytut pełnomocnika. W związku z tym, że aplikant może nie być świadomy zasad procesu przed sądem administracyjnym i może nie zdawać sobie sprawy z istnienia terminów do składania wniosków sąd był zobowiązany dokonać pouczenia o przysługujących stronom środkach odwoławczych. Brak pouczenia uzasadnia twierdzenie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Powołano się na treść art. 86 § 1 i art. 141 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30.08.2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. i dalej p.p.s.a) Do pisma dołączono wniosek o sporządzenie uzasadnienia. Brak winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. musi być oceniony z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie można przyjmować, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, która miała podjąć czynność procesową, jeżeli przyczyną tego była działalność lub brak działania osób, którymi się ona posługuje. Przy czym podwyższony miernik staranności dotyczy profesjonalnych, zawodowych pełnomocników, do jakich należą radcy prawni (por. T. Ereciński i inni w Komentarzu do Kodeksu postępowania cywilnego, cz.I, t.I, Wyd. Prawnicze 2001, str. 331-334). Zgodnie z przepisem art. 140 § 1 p.p.s.a. stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udziela wskazówek co do sposobu i terminu wniesienia środka odwoławczego. Przepis ten dotyczy zatem sytuacji, w której w sprawie w ogóle strona nie ustanowiła pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, a nie sytuacji nieobecności tego pełnomocnika przy ogłoszeniu wyroku. Z chwilą zatem ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustaje obowiązek sądu udzielania stronie pouczeń i wskazówek (por. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis 2004, str. 39). Sąd zatem nie miał żadnych podstaw aby pouczać po ogłoszeniu wyroku pełnomocnika substytucyjnego prawidłowo ustanowionego radcy prawnego, który jako aplikant radcowski mógł występować na podstawie art. 21 ustawy z 6.07.1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2002 r. nr 123 poz. 1059 ze zm.). Poza tym Sąd byłby zobligowany do pouczenia strony w trybie art. 140 § 1 p.p.s.a., a nie pełnomocnika substytucyjnego radcy prawnego, który odpowiada za osoby, którymi się posługuje. Brak zatem pouczenia aplikanta radcowskiego przez Sąd nie stanowi nie dokonania przez stronę reprezentowaną przez radcę prawnego czynności bez winy zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Wobec tego należało orzec jak w pkt 1) sentencji na podstawie art. 86 § 1, art. 140 § 1 w zw. z art. 160 i art. 16 § 2 p.p.s.a. Z uwagi na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia z uchybieniem siedmiodniowego terminu należało orzec jak w pkt. 2) sentencji na podstawie art. 141 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. /-/M.Jaśniewicz LF