I FZ 9/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-03-03
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, złożony przez profesjonalnego pełnomocnika na nieprawidłowym formularzu, powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania, czy też sąd powinien wezwać do usunięcia braków formalnych?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że pisma sądowe doręczone pod niewłaściwy adres (zamiast do pełnomocnika, na adres strony) są bezskuteczne. W sytuacji, gdy pełnomocnik nie był świadomy treści wezwania z powodu błędnego doręczenia, pozostawienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania było niezasadne. Sąd podkreślił, że w przypadku ustanowienia pełnomocnika, doręczenia należy dokonać wyłącznie jemu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny pozostawił bez rozpoznania wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej, ponieważ nie został złożony na urzędowym formularzu, a strona była reprezentowana przez adwokata. Strona skarżąca wniosła zażalenie, podnosząc, że wniosek dotyczył innej sprawy, a wezwanie do opłacenia wpisu w niniejszej sprawie nie dotarło. Ponadto, strona argumentowała, że sąd powinien wzywać do usunięcia braków formalnych niezależnie od statusu strony.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I Izby Finansowej zażalenia ARG Spółki z o.o. w D.-G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pozostawiające wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego bez rozpoznania z dnia 15 listopada 2004 r., I SA/Ka 1154/03 w sprawie ze skargi ARG Spółki z o.o. w D.-G. na decyzje Izby Skarbowej w K. z dnia 24 kwietnia 2003 r. (...) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania w tym podatku postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę WSA w Gliwicach do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 15 listopada 2004 r. wydał postanowienie I SA/Ka 1154/03 pozostawiające bez rozpoznania wniosek o zwolnienie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ARG w D.-G. od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wniosek o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej nie został złożony na urzędowym formularzu. Z uwagi na to, że skarżąca Spółka reprezentowana była przez adwokata, wniesiony przez niego w sposób nieprawidłowy wniosek, skutkował pozostawieniem go bez rozpoznania. Zdaniem Sądu w myśl art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności, a contario wskazówek takich nie powinien udzielać, gdy w sprawie występuje jeden z wymienionych wcześniej profesjonalnych pełnomocników.
W dniu 1 grudnia 2004 r. skarżąca Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie żądając jego uchylenia i rozpoznania zażalenia w trybie art. 195 par. 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że strona skarżąca prowadzi równolegle dwie sprawy o sygnaturach: I SA/Ka 1155/03 i I SA/Ka 1154/03. Złożony wniosek o zwolnienie z obowiązków ponoszenia kosztów sądowych nie dotyczył niniejszej sprawy ale drugiej I SA/Ka 1155/03. Ponadto skarżąca Spółka podniosła, że wezwanie do opłacenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie I SA/Ka 1154/03 w ogóle nie dotarło, dlatego też w ogóle nie doszło do upływu terminu. Jedyne wezwanie w zakresie opłacenia wpisu, jakie otrzymał pełnomocnik, dotyczyło sprawy prowadzonej pod sygnaturą I SA/Ka 1155/03.
Jednocześnie strona wskazała, iż art. 257 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest adresowany do stron, nie wyodrębniając czy chodzi o osoby fizyczne czy osoby prawne. W związku z tym, zdaniem strony skarżącej, całkowicie nieuzasadnione jest wprowadzenie praktyki prowadzącej do różnego traktowania strony w zależności czy jest ona osobą fizyczną czy też osobą prawną. Jej zdaniem, strona składająca wniosek w sposób nieprawidłowy, powinna być przez sąd każdorazowo wzywana do usunięcia braków tak złożonego wniosku, niezależnie od tego czy jest osobą fizyczną czy też nie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów dotyczących doręczenia pism stronom, co w dalszej kolejności rzutowało na cały przebieg toczącego się postępowania. Jak wynika z akt sprawy, a konkretnie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 sierpnia 2004 r. I SA/Ka 1154/03 oraz z pisma stwierdzającego odbiór wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, wezwanie sądu mylnie doręczono na adres skarżącej Spółki, a nie na adres jej pełnomocnika. Zgodnie z treścią art. 67 par. 5 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przypadku ustanowienia pełnomocnika lub osoby upoważnionej do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Skoro tak, to adresem właściwym do doręczeń jest adres wskazany przez pełnomocnika skarżącej Spółki. Jako adres właściwy do doręczeń wskazano adres kancelarii pełnomocnika skarżącej Spółki.
Pełnomocnik Spółki nie znając treści pisma, a tym samym ewentualnych następstw prawnych z nim związanych, jest de facto pozbawiony możliwości obrony praw swego mocodawcy, dlatego też pisma sądowe doręczone pod niewłaściwy adres są bezskuteczne i nie mogą wywoływać żadnych skutków prawnych.
Ponieważ w przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego, nie wiedząc o treści wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie I SA/Ka 1154/03, mylnie przesłanego na adres jego mocodawcy, złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych w dwóch egzemplarzach, opatrując go sygnaturą akt I SA/Ka 1155/03,to przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji założenia, że jeden z egzemplarzy wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych opatrzony I SA/Ka 1155/03, dotyczył faktycznie sprawy I SA/Ka 1154/03, wobec faktu nieprawidłowego doręczenia jednego z wezwań, było niezasadne.
Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 185 par. 1 w związku z art. 197 par. 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych postanowił orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło