II GSK 383/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-02-20
Skład orzekający: Rafał Batorowicz, Kazimierz Brzeziński, Tadeusz Cysek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spór cywilnoprawny między współwłaścicielami nieruchomości dotyczący sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, a w szczególności z lokalu użytkowego, stanowi zagadnienie wstępne uzasadniające obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spór cywilnoprawny między współwłaścicielami nieruchomości dotyczący sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, w tym z lokalu użytkowego, stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Brak jednoznacznego tytułu prawnego do korzystania z lokalu, wynikający z nierozstrzygniętego sporu cywilnego, uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Prezydent Miasta Łodzi zawiesił postępowanie, ponieważ między współwłaścicielami nieruchomości, na której znajdują się lokale, toczył się spór sądowy dotyczący sposobu korzystania z rzeczy wspólnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie o zawieszeniu w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, uznając zawieszenie za zasadne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz (spr.) Sędziowie NSA Kazimierz Brzeziński Tadeusz Cysek Protokolant Katarzyna Grzelak po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.P.-U.-H. R. Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 514/04 w sprawie ze skargi P.P.-U.-H. R. Spółki z o.o. w Ł. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych Oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt III SA/Łd 514/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P.P.H.U. R. Spółki z o.o. w Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 20 marca 2004 r., nr [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - oddalił skargę.
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2004 r. Prezydent Miasta Łodzi zawiesił postępowanie z wniosku skarżącej Spółki o wydanie zezwolenia na sprzedaż w lokalach użytkowych w Ł. przy ul. P. napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 % alkoholu oraz piwa przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży oraz zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. W trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości w Ł. przy ul. P., na terenie której znajdują się lokale użytkowe, w których miałaby być prowadzona działalność, co do której Spółka ubiega się o wydanie zezwolenia, toczy się spór co do sposobu korzystania z rzeczy wspólnej, a sąd powszechny nie rozstrzygnął jeszcze w tym przedmiocie. W tym stanie rzeczy w ocenie organu I instancji wydanie zezwoleń na obecnym etapie postępowania naruszałoby uprawnienia pozostałych współwłaścicieli, którzy są przeciwni takiemu sposobowi korzystania z nieruchomości. Organ uznał za uzasadnione zawieszenie postępowania, które zostanie podjęte z urzędu lub na wniosek stron po uzyskaniu odpisu wyroku sądu powszechnego.
Orzekając w sprawie zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi postanowieniem z dnia 20 marca 2004 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi na decyzję SKO w Łodzi stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie istotną kwestią jest, czy skarżąca Spółka posiada tytuł prawny do lokalu i czy swobodnie może nim władać. Spór pomiędzy Spółką a współwłaścicielami nieruchomości dotyczący korzystania z rzeczy wspólnej został przeniesiony na drogę sądową. Zdaniem Sądu wynik tego postępowania będzie miał wpływ na toczące się postępowanie administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, organ administracji publicznej prowadzący postępowanie jest zobowiązany do zawieszenia postępowania. W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu taka sytuacja zaistniała.
Sąd podał, że zawieszenie postępowania uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek:
- postępowanie administracyjne musi być w toku,
- rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,
- zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
W związku z tym, zdaniem Sądu, organy administracji prawidłowo ustaliły na podstawie art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, że w sytuacji, gdy między współwłaścicielami nieruchomości toczy się spór w zakresie ustanowienia zarządcy, fizycznego podziału nieruchomości oraz podziału do korzystania z rzeczy wspólnej, a orzekanie w tej sprawie pozostaje w kompetencji sądu powszechnego, to wyczerpane zostały przesłanki obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Udzielenie pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych bez rozstrzygnięcia sporu pomiędzy K. G., J. A., M. K., sprzeciwiającymi się prowadzeniu działalności polegającej na sprzedaży alkoholu na wspólnej nieruchomości, a Spółką R., której udziałowcem jest I. P., współwłaścicielka spornej nieruchomości, naruszałoby uprawnienia pozostałych współwłaścicieli tej nieruchomości. Sprzeciw współwłaścicieli co do sposobu korzystania z lokalu objętego współwłasnością ma więc znaczenie prawne w przedmiotowej sprawie.
Sąd dodał, że przepis art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi został zmieniony mocą art. 1 pkt. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i obowiązuje od 9 listopada 2002 r. Od tej daty organy administracji mają obowiązek bezwzględnego respektowania tego przepisu, który uzależnia prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży od posiadania tytuł prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży. Spór w przedmiotowej sprawie powstał w związku z wystąpieniem skarżącej Spółki o wydanie pozwolenia po upływie ważności poprzedniego pozwolenia, które obowiązywało do 31 grudnia 2003 r., a zostało wydane w dawniej obowiązującym stanie prawnym. W tej sytuacji okoliczność podnoszona przez skarżącą, że do 2003 r. w spornej nieruchomości prowadzona była sprzedaż alkoholu pozostaje bez wpływu na stanowisko organów z uwagi na powyższą zmianę stanu prawnego.
Wobec powyższego zdaniem Sądu I instancji nieuzasadnione były zarzuty naruszenia przepisów art. 7 Konstytucji, jak również art. 6 k.p.a., ponieważ zarzuty te odnosiły się do działania organów na podstawie i w granicach prawa, a jak wcześniej już Sąd wykazał organy podjęły decyzje na podstawie przepisów prawa obowiązującego nie naruszając go w stopniu skutkującym uchyleniem decyzji.
Za nietrafny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 5 Kodeksu cywilnego, który zawiera zasadę, zgodnie z którą nie można wykorzystywać swojego prawa sprzecznie z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Zasada ta nie jest zasadą postępowania administracyjnego i ocena jej zastosowania pozostaje poza właściwością sądu administracyjnego.
W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wniósł o:
- zmianę zaskarżonego wyroku w całości, a co za tym idzie uchylenie zaskarżonego wyroku i postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Łodzi, oraz postanowienia Prezydenta Miasta Łodzi w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości powyżej 18% alkoholu oraz spożycie napojów alkoholowych o zawartości do 4, 5 % alkoholu oraz piwa w lokalu przy ul. P. w Ł.,
- bądź uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,
- zasądzenie kosztów procesu z uwzględnieniem nieopłaconych kosztów zastępstwa radcy prawnego działającego z urzędu według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuwzględnienie dowodu w postaci wyroku Sądu Rejonowego w Łodzi, Wydział I Cywilny z dnia 26.03.1997 r., sygn. akt I C 663/95 oraz aktu notarialnego, na który powołał się Sąd Wojewódzki w Łodzi III Wydział Cywilny, sygn. akt II Cz 473/95.
II. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.
1. art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez przyjęcie, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży, gdy w sytuacji faktycznej i prawnej zgodnie z poczynionymi w toku postępowania ustaleniami taki tytuł posiada,
2. art. 206 kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie w ustalonych w toku postępowania okolicznościach sprawy, iż wykonywaniem prawa przez współwłaścicieli jest marnotrawienie ich dobra wspólnego,
3. art. 7 k.p.a. przez naruszenie w toku postępowania administracyjnego zasady działania w interesie społecznym i słusznym interesie obywateli.
4. art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż zachodzi w tej sprawie konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego.,
5. art. 163 § 1 kodeksu handlowego poprzez przyjęcie, że ustalona tym przepisem instytucja aportu nie ma żadnego znaczenia przy rozstrzyganiu tej sprawy, biorąc pod uwagę regułę, iż przepisy kodeksu handlowego stanowią lex specialis w stosunku do kodeksu cywilnego. Ustalony aktem notarialnym aport wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w formie użytkowania części nieruchomości, którym objęty jest lokal gospodarczy, stanowi tytuł prawny do jego samodzielnego użytkowania i wyłącznej dyspozycji na czas jej funkcjonowania. Wniesienie części nieruchomości w formie użytkowania jako aportu do spółki stanowi domniemanie faktyczne i prawne zgody pozostałych współwłaścicieli na przeniesienie ich praw na spółkę. Aport jest bowiem własnością spółki.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zawiesił z urzędu postępowanie z uwagi na to, iż J. A., będąca uczestnikiem postępowania, zmarła w dniu 2 września 2005 r. Wykonując wezwanie Sądu z dnia 2 listopada 2006 r. E. F. przesłała postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi Widzewa w Łodzi, II Wydział Cywilny z dnia 6 marca 2006 r., sygn. akt II Ns 1392/05 w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku, z którego wynika, że spadek po J. A. nabyli córka E. F. oraz syn M. O., każde z nich po 1/2 części. W związku z tym, że ustąpiła przesłanka, o której mowa w art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 128 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowieniem z dnia 5 grudnia 2006 r. podjął zawieszone postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędna jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z treści art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadku ziszczenia się co najmniej jednej z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wobec takich regulacji nie może budzić wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie i że uzasadnione jest odnoszenie się do poszczególnych zarzutów składających się na podstawy kasacyjne i wyznaczających zakres badania sprawy przez sąd drugiej instancji. Ponieważ składające się na podstawy kasacyjne zarzuty wyznaczają granice badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny istotne znaczenie ma należyte ich sformułowanie. W szczególności, koniecznym warunkiem uznania, że strona powołuje się na jedną z podstaw kasacyjnych jest wskazanie, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2004 r., OSK 421/04, LEX nr 146732). W niniejszej sprawie przedstawienie takich uwag jest o tyle potrzebne, że nie wszystkie zarzuty są sformułowane w ten sposób, by możliwe było merytoryczne odniesienie się do nich.
W ramach zarzutu naruszenia przepisów postępowania ("prawa procesowego przed sądami administracyjnymi") w ogóle nie wymienia się żadnego przepisu ustawy procesowej, który miałby zostać naruszony przez Sąd pierwszej instancji. Tak więc jedynie marginalnie Naczelny Sad Administracyjny zaznacza, że wbrew przedstawionej na poparcie tego zarzutu argumentacji, z protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie zaskarżonego wyroku nie wynika by przedstawiciel lub pełnomocnik skarżącej spółki przedstawiał wyrok Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 26 marca 1997 r. Brak też wniosku o sprostowanie protokołu. Nie zgłoszono też do protokołu zastrzeżenia dotyczącego naruszenia przepisów postępowania o jakim mowa w art. 105 p.p.s.a., od którego to zastrzeżenia ustawodawca uzależnił możność powoływania się na uchybienie. Treść aktu notarialnego dotyczącego wniesienia aportu natomiast została dokładnie zacytowana w uzasadnieniu wyroku i była brana pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji.
Wśród zarzutów składających się na pierwszą podstawę kasacyjną, to jest naruszenia prawa materialnego, skarżąca spółka przedstawia zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nie jest przepisem prawa materialnego. Reguluje mieszczącą się w sferze unormowań dotyczących przebiegu postępowania kwestię podstawy zawieszenia postępowania administracyjnego. Jeśli przyjąć, że zarzut dotyczy naruszenia przepisu postępowania, to istotne znaczenie ma okoliczność, że wymieniona w skardze kasacyjnej regulacja nie mieści się w obrębie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że, co najmniej co do zasady nie doznającej w niniejszej sprawie wyjątku, zachowuje aktualność pogląd, zgodnie z którym podstawą skargi kasacyjnej jest naruszenie przez sąd pierwszej instancji przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2004 r., FSK 191/04 LEX nr 143621).
Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. jest chybiony zważywszy, że określone tym przepisem zasady postępowania administracyjnego nie znajdują odpowiednika w regulacjach dotyczących przebiegu postępowania sądowoadministracyjnego. Nie można więc skutecznie zarzucić, że Sąd pierwszej instancji naruszył zasady działania w interesie społecznym i słusznym interesie obywateli. Zarzuty kierowane do organów administracji publicznej z kolei nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej bez powiązania z przepisami stosowanymi przez sąd administracyjny.
Zarzuty naruszenia art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, art. 206 kodeksu cywilnego i art. 163 § 1 kodeksu handlowego, są na tyle powiązane, że usprawiedliwione jest odniesienie się do nich łącznie.
Na poparcie ostatnio wymienionych zarzutów przedstawia się pewne twierdzenia natury faktycznej, w szczególności dotyczące ukształtowania się podziału quoad usum bez orzeczenia sądu powszechnego i sposobu postępowania współwłaścicieli nieruchomości. Twierdzenia te nie znajdują oparcia w zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji ustaleniach faktycznych. Przy braku skutecznych zarzutów naruszenia przepisów postępowania sfera ustaleń faktycznych pozostaje poza granicami kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego powodu nie ma podstaw uwzględniania przedstawionych twierdzeń.
Zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi udzielenie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych uzależnione jest od tego czy podmiot ubiegający się o wydanie zezwolenia legitymuje się tytułem prawnym do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży. Strona skarżąca stara się wykazać, że tytuł taki jej przysługuje, co w konsekwencji miałoby wskazywać na to, iż rozstrzygnięcie sporów cywilnoprawnych między współwłaścicielami nie stanowi zagadnienia wstępnego i że brak podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Wynikający z art. 134 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. zakaz orzekania na niekorzyść strony wnoszącej skargę kasacyjną wyłącza badanie czy zależność ewentualności uzyskania tytułu prawnego od wyniku postępowań przed sądem powszechnym powinna być traktowana jako przesłanka odmowy udzielenia zezwolenia a nie jako zagadnienie wstępne.
Źródła uprawnień skarżącej spółki do korzystania z nieruchomości zdaniem autora skargi kasacyjnej doszukiwać się należy w treści cytowanego przez Sąd pierwszej instancji aktu notarialnego z dnia 31 maja 1994 r. sporządzonego pod rządami art. 163 § 1 kodeksu handlowego. Na mocy tego aktu I. P. pokryła udziały w skarżącej spółce wkładem niepieniężnym w postaci, jak to określono, "użytkowania należącego do niej udziału wynoszącego 2/5 części we współwłasności nieruchomości położonej w Ł. przy ulicy P. pod nr ...". Poza zakres kognicji sądów administracyjnych wykracza rozstrzyganie czy przedmiotem wniesionego do spółki aportu jest ograniczone prawo rzeczowe o jakim mowa w art. 252 i nast. kodeksu cywilnego, przysługujące współwłaścicielowi uprawnienia z zakresu korzystania z rzeczy czy też udział we współwłasności nieruchomości. Sąd zaznacza jedynie, że nie jest możliwe przyjęcie by przedmiotem aportu było ograniczone prawo rzeczowe ustanowione na udziale we współwłasności, zważywszy, że I. P. nie mogła obciążyć przysługującego jej udziału we współwłasności użytkowaniem na swoją rzecz po to by później wnieść ograniczone prawo rzeczowe do spółki jako aport. Poza tym zgodnie z art. 254 kodeksu cywilnego użytkowanie, rozumiane jako ograniczone prawo rzeczowe, jest niezbywalne.
Dla potrzeb rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wystarczające jest stwierdzenie, ze zgodnie z zasadą nemo plus iuris... I. P. nie mogła uczynić przedmiotem aportu uprawnień dalej idących niż te, które przysługiwały jej jako współwłaścicielowi nieruchomości. Zgodnie z art. 206 kodeksu cywilnego każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jak daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Oznacza to, że nawet najdalej rozumiane uprawnienia skarżącej spółki, powstałe skutkiem wniesienia aportu, same przez się nie stanowią tytułu prawnego do korzystania z wydzielonej części nieruchomości, w szczególności z lokalu użytkowego, w którym miałaby być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych. Do korzystania z każdej części nieruchomości uprawnieni są wszyscy współwłaściciele. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa w tym miejscu, że takie ukształtowanie uprawnień współwłaścicieli wyłącza skuteczność żądania wydania przez jednego lub niektórych współwłaścicieli zajmowanej części nieruchomości (eksmisji) i zapłaty za bezumowne korzystanie z rzeczy. Z tego też powodu nie mogło być uwzględnione powództwo co do którego orzekał Sąd Rejonowy w Łodzi wskazywanym w skardze kasacyjnej wyrokiem, co nie oznacza by skutkiem oddalenia powództwa po stronie skarżącej spółki powstał tytuł prawny do zajmowanej części nieruchomości względnie by wyrok potwierdzał istnienie takiego tytułu.
Przedstawione ukształtowanie stosunków między współwłaścicielami wyłącza możliwość doszukiwania się tytułu prawnego w faktycznym władaniu częścią nieruchomości w sytuacji gdy istnieje spór pomiędzy współwłaścicielami co do zakresu współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej. Wola posiadacza władającego częścią nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności i wywodzącego podstawy władania ze współwłasności (animus possidendi) nie może sięgać dalej niż wola współwłaściciela. Dzierżenie, na które również powołuje się skarga kasacyjna, w ogóle nie może być postrzegane jako tytuł prawny.
Spory pomiędzy współwłaścicielami odnośnie korzystania z rzeczy wspólnej mogą być rozwiązane poprzez zniesienie współwłasności, podział quoad usum, ustanowienie zarządcy itp. Są to jednak sprawy cywilne rozpoznawane zgodnie z art. 2 § 1 kodeksu postępowania cywilnego przez sądy powszechne. Przed rozstrzygnięciem tego rodzaju sporów udzielenie pozwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych podmiotowi legitymującemu się uprawnieniami właściwymi współwłaścicielowi naruszałoby uprawnienia pozostałych współwłaścicieli (por. wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., II S.A. 671/99, LEX nr 46197). W sprawie niniejszej istotne znaczenie ma okoliczność, że przed sądami powszechnymi zawisły sprawy we wskazywanym przedmiocie. Dopiero ich zakończenie może doprowadzić do powstania po stronie skarżącej spółki powiązanego z instytucją aportu nie budzącego wątpliwości tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, w której ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych. Obojętne są motywy, dla których współwłaściciele sprzeciwiają się wyłącznemu korzystaniu przez skarżącą spółkę z wydzielonej części nieruchomości.
Z wymienionych powodów skarga kasacyjna nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Ponieważ nie zachodzą również brane pod rozwagę z urzędu podstawy nieważności skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia związanego z udziałem w sprawie pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. podlega rozpoznaniu przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło