I OSK 704/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska, Sędziowie NSA Zdzisław Kostka (spr.), Małgorzata Stahl, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 marca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 1023/04 w sprawie ze skargi M. N. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia dotyczącego gruntów oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 3 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. N. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] o odmowie wydania zaświadczenia. Przedstawiając w uzasadnieniu wyroku stan sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że M. N. pismem z dnia 8 lipca 2004 r. wystąpił do Wojewody Łódzkiego z wnioskiem o przesłanie wykazu gruntów należących do niego przed 1939 r. jako "Kasztelania [...]" lub pod nazwą "Hrabstwo [...]". Wojewoda Łódzki, postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2004 r., przekazał wniosek skarżącego, według właściwości, Staroście [...], w części dotyczącej gruntów położonych na terenie powiatu [...]. W dniu [...] Starosta [...] odmówił wydania zaświadczenia dotyczącego sporządzenia wykazu nieruchomości wchodzących przed 1939 r. w skład dóbr należących do skarżącego, a ujętych pod nazwą "Kasztelania [...]" lub "Hrabstwo [...]". Uzasadniając swoje postanowienie organ pierwszej instancji wskazał, że operat ewidencyjny prowadzony przez Starostę założono na mocy dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków i wcześniejszych rejestrów i map Starosta nie posiada. W zażaleniu na to postanowienie skarżący zarzucił naruszenie ustawy 0 "odbudowie zniszczonych dokumentów" w związku z art. 8 ust. 1, art. 21 ust. 1 1art. 64 ust. 1 Konstytucji RP oraz błędną pisownię swego nazwiska, twierdząc, że stanowi to naruszenie art. 23 k.c. Organ drugiej instancji utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, że skarżący nie wskazał precyzyjnie na czym polega naruszenie prawa przez organ pierwszej instancji, gdyż nie określił dokładnie aktu prawnego, nazwanego przez siebie "ustawą o odbudowie zniszczonych dokumentów". Zdaniem organu drugiej instancji powołane przez skarżącego przepisy Konstytucji RP dotyczą ochrony własności i nie mają zastosowania do zaskarżonego postanowienia, gdyż nie przesądza ono o własności. Organ drugiej nstancji wyjaśnił także, że "Kasztelania [...]" i "Hrabstwo [...]" obecnie nie występują w rejestrach ewidencyjnych powiatu [...] i brak jest jednostek posiadających taki identyfikator oraz że z uwagi na fakt, iż od 1939 r. status prawny gruntów i nieruchomości, będących przedmiotem zainteresowania skarżącego, mógł ulec zmianie na skutek zdarzeń zarówno faktycznych jak i prawnych, próby ustalenia ilości i lokalizacji przedmiotowych nieruchomości, w oparciu o zasoby ewidencji gruntów i budynków, mogą okazać się utrudnione. Oceniając skargę, w której skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 35 § 1 i 2, art. 139 i art. 140 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w związku z art. 241 k.p.a. i powtórzył argumenty powołane w zażaleniu, Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Sąd ten wskazał, że domagając się wydania zaświadczenia dotyczącego sporządzenia wykazu nieruchomości wchodzących przed 1939 r. w skład jego dóbr, skarżący nie wykazał swoich uprawnień do tych nieruchomości. Zaakceptował też tezę organów administracji publicznej, że skarżący nie miał interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu stanu prawnego i faktycznego nieruchomości objętych wnioskiem bowiem nie należał do kręgu osób wymienionych w art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zdaniem Sądu, popartym treścią art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a., dopiero z chwilą stwierdzenia istnienia takiego interesu prawnego powstaje obowiązek wydania zaświadczenia. Sąd pierwszej instancji zaaprobował odmowę wydania zaświadczenia także z tego powodu, że organ administracji publicznej nie dysponował danymi, których potwierdzenia domagał się skarżący. W związku z tym wskazał, że w myśl art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu i wyjaśnił, że organy administracyjne nie dysponują dokumentami pozwalającymi potwierdzić uprawnienia skarżącego do nieruchomości oraz ustalić jakie ewentualnie nieruchomości wchodziły w skład dóbr skarżącego przed 1939 r. oraz że nazwy "Kasztelania [...]" czy "Hrabstwo [...]" nie występują w rejestrach ewidencyjnych powiatu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził też, opisując krótko zasady dokonywania wpisów w ewidencji gruntów i budynków, że skarżący powinien w pierwszej kolejności wykazać swój tytuł prawny do nieruchomości (np. dochodząc swych praw przed sądem powszechnym), a następnie wystąpić do właściwego starosty, zgodnie z art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, o dokonanie zmian w ewidencji, by w końcu skutecznie żądać wypisu z ewidencji gruntów i budynków. W skardze kasacyjnej, sporządzonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, mianowicie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego błędną wykładnię, która polegała na przyjęciu, wbrew literalnej wykładni, że skarżący w celu otrzymania z operatu ewidencyjnego zaświadczenia winien wykazać tytuł prawny do gruntów, a nie tylko interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. W oparciu o taką podstawę skargi kasacyjnej skarżący wnosi1 o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej określają jej podstawy oraz wnioski. W rozpoznawanej sprawie skargę kasacyjną oparto na podstawie naruszenia prawa materialnego, mianowicie art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Z tego względu tylko ta podstawa może być brana pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając zatem skargę kasacyjną w zakreślonych granicach należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna. W skardze kasacyjnej nie kwestionuje się bowiem zaaprobowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postępowania organów administracji publicznej, które żądanie skarżącego wyrażone w piśmie z dnia 8 lipca 2004 r. uznały za żądanie wydania zaświadczenia. Nie kwestionuje się też przyjętego za trafne ustalenia, iż wydaniu żądanego zaświadczenia stoi na przeszkodzie brak w dyspozycji organu administracji publicznej danych potrzebnych do jego wydania. W końcu nie kwestionuje się opartej na tym ustaleniu podstawy prawnej odmowy wydania zaświadczenia, mianowicie art. 218 § 1 k.p.a. Przepis ten zaś też został przez Sąd pierwszej instancji powołany, jako podstawa prawna odmowy wydania skarżącemu zaświadczenia. W tej sytuacji zwalczanie w skardze kasacyjnej jedynie podstawy odmowy wydania zaświadczenia opartej na art. 24 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest nieskuteczne, gdyż nawet, gdyby okazało się, że skarżący ma rację, to i tak odmowa wydania zaświadczenia była uzasadniona na innej podstawie, której w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił. Jeżeli chodzi o zawarty w skardze kasacyjnej wniosek pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne, to Naczelny Sąd Administracyjny nie zawarł w niniejszym wyroku rozstrzygnięcia dotyczącego tej kwestii, z uwagi na to, że stosownie do art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy przyznaje się za wykonane zastępstwo prawne, co oznacza, że następuje to po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie i przez wydanie odrębnego postanowienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, od którego, według art. 259 i art. 260 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, służy sprzeciw a następnie zażalenie w toku instancji. Uprawnienie Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w tym przedmiocie w sprawach należących do właściwości wojewódzkich sądów administracyjnych związane jest zatem tylko z kontrolą instancyjną takich postanowień. W konsekwencji wniosek pełnomocnika skarżącego zawarty w skardze kasacyjnej winien być rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.