II SA/Wr 1621/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA - Anna Siedlecka /sprawozdawca / Sędzia NSA - Halina Kremis Asesor WSA - Alicja Palus Protokolant - Magda Mikus po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Miękinia z dnia 23 maja 2002 r. Nr XLIX/344/02 w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego zaopatrzenia w ścieki stwierdza, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa Sygn. akt IISA/Wr 1621/02 2 U Z A S A D N I E N I E Rada Gminy w Miękini uchwałą z dnia 23 maja 2002 r. Nr XLIX/344/02, podjętą na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz.U. Nr 72, poz. 747) w związku z § 4 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków ( Dz.U. Nr 26, poz. 257) oraz art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), zatwierdziła taryfy Zakładu Usług Komunalnych Sp. z o.o. dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w brzmieniu określonym w załączniku do uchwały. Wojewoda Dolnośląski badając legalność powyższej uchwały uznał, iż została ona podjęta z istotnym naruszeniem art. 24 ust. 1 i 4 w związku z art. 21 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, zwanej dalej "ustawą". W związku z czym na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wniósł o stwierdzenie jej nieważności. Organ nadzoru wskazał, że art. 24 ust. 1 powołanej ustawy stanowi, iż taryfy podlegają zatwierdzeniu w drodze uchwały rady gminy. Do wniosku o zatwierdzenie taryfy przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dołącza szczegółową kalkulację cen i stawek opłat oraz aktualny plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych( art. 24 ust. 4). Zarząd Gminy sprawdza zaś, czy taryfy i w/w plan zostały opracowane zgodnie z przepisami ustawy, i weryfikuje koszty, o których mowa w art. 20 ust. 4 pkt 1, pod względem celowości ich ponoszenia. Rada gminy może podjąć uchwałę o dopłacie do jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Dopłatę gmina przekazuje na rzecz przedsiębiorstwa. Jeżeli jednak rada gminy nie podejmie uchwały w terminie 45 dni, taryfy wchodzą w życie po upływie 70 dni od dnia złożenia wniosku o zatwierdzenie taryf określonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne. Z powyższego wynika, że ustawa uregulowała procedurę podejmowania uchwał w sprawie zatwierdzania taryf za wodę i odprowadzanie ścieków. Z powołanych wyżej przepisów wynika obowiązek dołączenia do wniosku w sprawie zatwierdzenia taryf aktualnego plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, będący w posiadaniu przedsiębiorstwa i uchwalony przez radę gminy. Zarówno kalkulacja jak i plan mają za zadanie umożliwić organom gminy podjęcie prawidłowej decyzji co do zatwierdzenia proponowanych taryf oraz ewentualnych dopłat. Sygn. akt IISA/Wr 1621/02 3 W badanym przypadku wniosek nie spełniał wymogów ustalonych w przepisach prawa. Przewodniczący Rady Gminy w piśmie z dnia 26 czerwca 2002 r. skierowanym do organu nadzoru wyjaśnił, że Rada nie uchwaliła dotąd na podstawie art. 21 powołanej ustawy wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Konsekwencją tego był fakt, iż wymóg dołączenia do wniosku stosownego planu nie został spełniony. Skoro w niniejszej sprawie naruszona została, uregulowana szczegółowo w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, procedura zatwierdzania przez radę taryf , należy uznać, że przedmiotowa uchwała w sposób istotny narusza prawo. W odpowiedzi na skargę Gmina Miękinia wniosła o oddalenie skargi. Gmina wyjaśniła, że nieprawdziwe jest twierdzenie zawarte w skardze jakoby do wniosku złożonego do Rady Gminy Miękinia, Zakład Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Miękini nie dołączył planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Plan taki zawarty jest w załączonym do wniosku piśmie w/w przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego z dnia 3 kwietnia 2002 r. Ponadto, zdaniem Gminy Miękinia, z przepisu art. 24 powołanej ustawy nie wynika, aby plan taki jako element wniosku o zatwierdzenie taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, winien być wcześniej uchwalony przez Radę Gminy Miękinia. Przeciwnie, kierując się brzmieniem art. 24 ust. 5 i 7 ustawy, można wysnuć wniosek, że chodzi o projekt takiego opracowania( planu). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie zaś do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres oceny zaskarżonych do Sądu administracyjnego aktów jest ograniczony tylko do badania ich zgodności z prawem. Sygn. akt IISA/Wr 1621/02 4 Badając legalność zaskarżonej uchwały, Sąd administracyjny czyni to z uwzględnieniem stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia uchwały i na podstawie materiału dowodowego zebranego do chwili jej podjęcia. Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest zaskarżona uchwała i postępowanie, w którym została ona podjęta. Z art. 91 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591) wynika, że uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Ustawodawca wskazał w ten sposób, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy są istotne naruszenia prawa, przy czym ustawa nie określa co należy rozumieć przez istotne naruszenie prawa. W tym zakresie dotychczasowe poglądy nauki i orzecznictwo pozwoliły na ustalenie katalogu istotnych naruszeń prawa. Rodzaje naruszeń prawa, jakie trzeba zaliczyć do istotnych to : naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do wydania aktu, brak podstawy prawnej podjęcia określonego rodzaju uchwały, podjęcie uchwały o treści nie przewidzianej w normie prawnej będącej podstawą jej podjęcia, naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwały, oraz naruszenie przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię. Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz.U. Nr 72, poz. 747). Jak wynika z powołanego przepisu organem regulacyjnym, w przypadku taryf wodociągowo-kanalizacyjnych, jest rada gminy. Rada gminy zatwierdza taryfy, które uprzednio określa przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ( art. 20 ustawy). Ceny i stawki opłat ( ogłoszone publicznie) zawarte w taryfie stanowią podstawę do wyliczenia należnych opłat. Zanim jednak rada gminy podejmie stosowną uchwałę o zatwierdzeniu taryfy, wprzód zarząd gminy ( obecnie wójt, burmistrz, prezydent miasta) – zgodnie z ust. 5 art. 24 ustawy – sprawdza czy taryfy i plan, o którym mowa w art. 21 ust. 1 zostały opracowane zgodnie z przepisami i weryfikuje koszty pod względem ich ponoszenia, a które stanowią podstawę ustalenia niezbędnych przychodów ( przed zatwierdzeniem taryfy zarząd gminy bada rzetelność wniosku o zatwierdzenie taryf, zarówno pod względem kosztowym jaki i formalnoprawnym). W badanej sprawie, zasadnie organ nadzoru wskazał, iż konieczną przesłanką do zgodnego z prawem podjęcia uchwały o zatwierdzeniu przedmiotowej taryfy było uprzednie podjęcie przez Radę Gminy Miękinia Sygn. akt IISA/Wr 1621/02 5 uchwały w przedmiocie planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowego ( art. 21 ust. 1 i 4 powołanej ustawy). Do czasu podjęcia bowiem stosownej uchwały przez radę gminy można mówić jedynie o projekcie planu, który nabiera stosownej mocy dopiero po jego uchwaleniu. Z powyższego wynika, że do wniosku o zatwierdzenie taryfy należy dołączyć plan uchwalony przez radę gminy a nie jego projekt. Zresztą, w tym przypadku do wniosku nie został dołączony nawet projekt tego planu. Planu takiego nie zawiera również załączone do wniosku pismo Zarządu Usług Komunalnych Sp. z o.o. z dnia 3 kwietnia 2002 r. skierowane do Rady Nadzorczej Spółki . W świetle powyższego należy przyjąć, że zaskarżona uchwała Rady Gminy Miękinia z dnia 23 maja 2002 r. Nr XLIX/344/02 zapadła z istotnym naruszeniem prawa, tj. art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Odnosząc się do podstawy prawnej stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały, wskazać należy, że po upływie jednego roku od dnia podjęcia uchwały, nie stwierdza się jej nieważności, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały organowi nadzoru w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeśli uchwała jest aktem prawa miejscowego( art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie gminy). W takim wypadku Sąd orzeka o niezgodności uchwały z prawem ( art. 94 ust. 2). W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że kwestionowana uchwała została przesłana do organu nadzoru, nie jest aktem prawa miejscowego i od jej podjęcia upłynął ponad jeden rok, a także że została podjęta w sposób wadliwy, polegający na naruszeniu prawa w sposób kwalifikowany. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 94 § 2 ustawy o samorządzie gminy, stwierdził niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały.