II SA/Bd 74/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r., nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na działanie Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. postanawia odrzucić skargę, Pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. A. S. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na uchwały Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] oraz [...] w przedmiocie rozpatrzenia skarg na działalność W. O. ([...]) oraz działalność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. . Skarga rozpatrzona uchwałą nr [...] dotyczyła w szczególności bezczynności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. oraz działań i zaniechań Przewodniczącej Zespołu Interdyscyplinarnego działającego przy tym ośrodku. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o odrzucenie obu skarg. Skarga na uchwałę nr [...] została zarejestrowana pod niniejszą sygnaturą, skarga na uchwałę [...] – pod sygnaturą II SA/Bd 73/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl § 2 tego przepisu kontrola sądowa obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zaskarżona uchwała jest uchwałą informującą skarżącego o sposobie załatwienia jego skargi na wójta gminy. Wyraża ona zatem stanowisko rady gminy rozpatrującej tzw. skargę powszechną wniesioną przez skarżącego w trybie Działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a."). Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Przepis ten zamieszczony jest w Rozdziale 2 zatytułowanym "Skargi" Działu VIII k.p.a. Skarga z art. 227 k.p.a. wnoszona jest w związku z już podjętym działaniem organu, ewentualnie w związku z brakiem takiego działania, i ma na celu zwrócenie uwagi właściwym organom na wszelkie nieprawidłowości powstałe w wyniku takiego działania lub zaniechania. Tego rodzaju skarga powoduje wszczęcie "samodzielnego jednoinstancyjnego postępowania administracyjnego uproszczonego, kończącego się czynnością materialno-techniczną, czyli zawiadomieniem o załatwieniu skargi" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2 Wydanie, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 1998 r., str. 920). Należy podkreślić, że skarga wnoszona w trybie Działu VIII k.p.a. jest środkiem obrony interesów jednostki, których naruszenie nie daje podstaw do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych w rozumieniu rozdziału VIII k.p.a., a więc skarg związanych z krytyką nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników (art. 227 i następne k.p.a.). Nawet jeżeli zawiadomienie o załatwieniu skargi ma formę uchwały rady powiatu, to sprawy te nie zostały poddane kontroli sądu administracyjnego ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych, czyli w tym przypadku Kodeksu postępowania administracyjnego, będącego podstawą prawną do wskazanego wyżej sposobu załatwienia skargi. Brak kognicji sądów administracyjnych w tych sprawach nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z 20 listopada 2013 r., sygn. II OSK 2783/13; z 29 lipca 2011 r., sygn. I OSK 1279/11; z 15 października 2009 r., sygn. akt I OSK 1382/09 – dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).). Skarga na zawiadomienie organu o sposobie załatwienia skargi złożonej w trybie art. 227 k.p.a., niezależnie od tego, jaka forma zostanie nadana temu zawiadomieniu, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Skoro zaskarżona uchwała jest czynnością materialno-techniczną informującą o sposobie załatwienia skargi złożonej na podstawie art. 227 k.p.a. w związku z art. 239 § 1 k.p.a., nie może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego wyłącznie z tego powodu, że stanowi jedyną możliwą prawną formę działania rady gminy. Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, który w postanowieniu z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SA 2668/00 (dostępne jw.) stwierdził, że "rozpatrzenie skarg wnoszonych na podstawie art. 227 k.p.a. nie następuje w formach wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o NSA (obecnie jest to art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), co nie dotyczy skarg, do których rozpoznania są właściwe rady gmin, powiatów oraz sejmików województw. Te organy bowiem we wszystkich sprawach należących do ich właściwości podejmują uchwały. Jednakże uchwały podjęte w wyniku skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. są taką samą czynnością informującą o sposobie załatwienia skargi, jak i czynności innych organów wymienionych w art. 229 k.p.a., którym uchwała nie jest przypisana jako forma prawna działania. Uznanie zatem, że w sytuacji, gdy załatwienie skargi o której mowa w art. 227 k.p.a., nastąpiło w formie uchwały, służy skarga do sądu administracyjnego, powodowałoby niczym nieuzasadnioną nierówność prawną podmiotów. Tym bowiem, którym skarga nie zostałaby załatwiona w formie uchwały, skarga do sądu na czynność informującą o sposobie załatwienia nie służyłaby". W niniejszej sprawie już z treści skargi z [...] grudnia 2025 r. skierowanej do Rady Gminy wynika, że jej podstawą były przepisy art. 227 – 237 k.p.a. (skarga w aktach adm. sprawy). Dotyczyła ona bezczynności oraz nieprawidłowego prowadzenia spraw przez GOPS w O. , niewywiązywania się z obowiązków przez ww. placówkę oraz przewodniczącą zespołu interdyscyplinarnego, a także naruszenia standardów rzetelności, obowiązków informacyjnych, zasad dokumentowania oraz prawa strony do udziału w postępowaniu. Skarżący w trybie skargowym regulowanym przepisami k.p.a. kwestionował zatem – do Rady Gminy – działalność gminnego ośrodka pomocy społecznej oraz pracownika zespołu interdyscyplinarnego działającego przy tym ośrodku. Z treści skargi z [...] grudnia 2025 r. jednoznacznie wynika, że, po pierwsze, zarzucała ona nieprawidłowość w działaniu GOPS oraz osoby pełniącej funkcję w zespole interdyscyplinarnym, po drugie – skierowana została do Rady Gminy, a po trzecie – jej podstawą były przepisy rozdziału VIII k.p.a. W tej sytuacji, zgodnie z wcześniejszym wywodem – skarga na uchwałę Rady Gminy w przedmiocie rozpoznania skargi z [...] grudnia 2025 r. jest niedopuszczalna i jako taka podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.