I SA/Kr 2071/02
WyrokWSA w Krakowie2005-05-25
Skład orzekający: NSA Józef Michaldo, NSA Grażyna Jarmasz, Asesor WSA Anna Znamiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy (Izba Skarbowa) w ramach postępowania odwoławczego dotyczącego określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za dany miesiąc, może z urzędu zaliczyć nadpłaty podatku z innych okresów na poczet zaległości podatkowej?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może w ramach postępowania odwoławczego rozstrzygać kwestii, które nie były przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Zaliczenie nadpłat na poczet zaległości podatkowych jest odrębnym postępowaniem, które powinno być prowadzone przez właściwy organ podatkowy, a na postanowienia w tym zakresie służy zażalenie. Organ odwoławczy nie może ingerować w uprawnienia organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za lipiec 2000 r. Podatnik zarzucił naruszenie przepisów dotyczących rozliczania zaliczek oraz naliczania dodatkowego zobowiązania podatkowego. Kluczowym zarzutem w skardze do WSA było niezaliczanie z urzędu przez Izbę Skarbową nadpłat z innych okresów na poczet zaległości za lipiec 2000 r. Podatnik kwestionował sposób rozliczenia otrzymanej zaliczki i wystawionych faktur.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo Sędziowie: NSA Grażyna Jarmasz Asesor WSA Anna Znamiec (spr) Protokolant: Iwona Sadowska - Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2005r sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa " B. " S.A. z / s w K. na decyzję Izby Skarbowej z dnia 12 lipca 2002r Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2001 r. - skargę oddala-
Sygn. akt l SA/Kr 2071702
UZASADNIENIE
W wyniku przeprowadzonego w dniach od [...].2000 r. postępowania kontrolnego w zakresie rzetelności deklarowanych przez "B." S.A. w K. podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej stwierdził nieprawidłowości w ewidencjonowaniu i rozliczaniu tego podatku, skutkujące zaniżeniem zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r.
W dniu [...]12.2001 r. Inspektor Kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli skarbowej wydał decyzję nr [...] i określił "B." S.A. w K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec w kwocie 105963,00 zł, zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. w kwocie 65420,00 zł oraz odsetki za zwłokę jak również ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. w kwocie 19626,00 zł. Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, że podatnik zaniżył zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. o kwotę 65420,00 zł, a zaniżenie to było wynikiem stwierdzonych nieprawidłowości w ewidencjonowaniu i rozliczaniu kwoty 6000000,00 zł otrzymanej w dniu [...].07.2000 r. od U. tytułem zadatku określonego w aneksie nr [...] do umowy nr [...] z dnia [...].06.1996 r. na wykonanie III etapu rozbudowy Biblioteki w K.. Podatnik wykazywał obrót i podatek należny w rozliczeniu za miesiąc wystawienia faktury rozliczającej otrzymaną zaliczkę, natomiast pomniejszał obrót i podatek należny wynikający z rejestru sprzedaży za miesiąc poprzedzający.
W wyniku kontroli Inspektor Kontroli Skarbowej wydał jeszcze decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, październik, listopad i grudzień 2000 r., przy czym w decyzjach za miesiące sierpień i listopad 2000 r. Inspektor kontroli Skarbowej stwierdził nadpłatę w podatku od towarów i usług, a w decyzji za miesiąc październik 2000 r. określił różnicę podatku do zwrotu w kwocie wyższej niż wynikająca z deklaracji, a za miesiąc grudzień 2000 r. Inspektor Kontroli Skarbowej określił nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym w podatku od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w kwocie 204908,00 czyli niższej niż wykazana w deklaracji oraz określił zaległość podatkową w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. w kwocie 117372,00 zł oraz odsetki za zwłokę jak również ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w kwocie 35211,00 zł.
Podatnik złożył odwołanie tylko od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...]12.2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec oraz od decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].12.2001 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000 r. Podatnik w odwołaniu dotyczącym decyzji wydanej za miesiąc lipiec 2000 r. zarzucił naruszenie przepisu par. 41 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) poprzez pominięcie prawa określonego w tym przepisie tj. prawa do pomniejszenia podatku o sumę kwot podatku wykazanego w fakturze dokumentującej pobranie zaliczki oraz naruszenie przepisu art. 27 ust. 7 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm.) poprzez naliczenie dodatkowego zobowiązania podatkowego od kwoty wpłaconej do urzędu skarbowego przed dniem wszczęcia kontroli przez organ kontroli skarbowej. Natomiast w odwołaniu dotyczącym decyzji wydanej za miesiąc grudzień podatnik zarzucił naruszenie art. 27 ust. 7 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym oraz par. 44 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów poprzez błędne jego zastosowanie.
Decyzją z dnia [...].07.2002 r. nr [...] Izba Skarbowa uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].12.2001 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień i umorzyła postępowanie w sprawie
Decyzją z dnia [...].07.2002 r. nr [...] Izba Skarbowa w K. utrzymała w mocy decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...].12.2001 r. nr [...]-w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa \wskazała, podzielając stanowisko wyrażone przez Inspektora Kontroli Skarbowej, że podatnik nieprawidłowo wykazywał całość obrotu i podatku należnego wynikającego z faktur za wykonane roboty budowlane i ujmowała w ewidencji sprzedaży za miesiąc ich wystawienia niezależnie od tego czy faktury te rozliczały otrzymany zadatek w całości czy w części. Równocześnie podatnik pomniejszał obrót i podatek należny za miesiąc wcześniejszy tj. miesiąc dokonania odbioru robót udokumentowanych tymi fakturami. W miesiącu sierpniu 2000 r. podatnik wystawił 8 faktur VAT o nr od [...]do [...] rozliczając otrzymany zadatek w kwocie brutto 1000000,00 zł w tym podatek od towarów i usług w kwocie 65420,00 zł. Podatnik wprowadził te faktury VAT do ewidencji sprzedaży w miesiącu ich wystawienia tj. w sierpniu 2000 r., równocześnie pomniejszając obrót i podatek należny o taką samą kwotę w ewidencji sprzedaży i deklaracji za miesiąc wcześniejszy - lipiec 2000 r. Podatnik zatem zaniżył zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. Odnośnie zarzutu naruszenia przepisu art. 27 ust. 5 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług Izba Skarbowa stwierdziła, że podatnik dokonał wprawdzie wpłaty na konto urzędu skarbowego kwoty stanowiącej równowartość zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług jednakże bez należnych odsetek i nie skorygował deklaracji podatkowej, a zatem nie było podstaw prawnych do odstąpienia od ustalenia dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług na mocy przepisu art. 27 ust. 5 cyt. ustawy o podatku od towarów i usług.
Na powyższą decyzję Izby Skarbowej podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisu art. 75 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) poprzez nie zaliczenie z urzędu nadpłat w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, październik zaległych listopad 2000 r. na poczet zaległych zobowiązań podatnika za lipiec 2000 r. i tym samym błędne wyliczenie odsetek. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Izba Skarbowa wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku postępowania odwoławczego mającego na celu merytoryczną i prawną ocenę decyzji organu l instancji. Oceniając decyzję organu i instancji organ II instancji uprawniony był do dokonania ustaleń wyłącznie w przedmiocie co do którego orzekał organ podatkowy l instancji. Organ odwoławczy nie mógł zatem w ramach postępowania odwoławczego wkraczać w kompetencje organu l instancji, zwłaszcza, że Inspektor Kontroli Skarbowej nie może orzec o zaliczeniu nadpłaty bądź zwrotu podatku na poczet zaległości podatkowej, gdyż uprawnienie to przysługuje wyłącznie organom podatkowym. Postępowanie w sprawie zaliczenia nadpłat i zwrotu na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych bądź na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych zgodnie z przepisem art. 75 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa podlega rygorom procedury podatkowej w tym regule dwuinstancyjności postępowania. Ponadto Izba Skarbowa podniosła, że postanowienia o zaliczeniu nadpłat i zwrotu wynikające z przedmiotowych decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące sierpień, październik, listopad 2000 r. zostały wydane przez Urząd Skarbowy i na postanowienia te skarżący nie składał zażaleń.
Zgodnie z przepisem art.97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została
wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło
mieć wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest istnienie możliwości zaliczenia z urzędu przez Izbę Skarbową w ramach postępowania odwoławczego w sprawie, której przedmiotem jest określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r., oraz zaległości podatkowej, na poczet tej zaległości nadpłaty w podatku od towarów i usług za miesiące sierpień i listopad 2000 r. oraz kwoty do zwrotu za miesiąc październik 2000 r.
Przedmiotem postępowania przed organem l instancji było określenie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000r. i zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. Podstawą prawną do wydania przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w był przepis art. 21 par. 3 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Zaskarżona decyzja Izby Skarbowej została wydana w wyniku toczącego się postępowania odwoławczego na wskutek wniesienia przez stronę skarżącą odwołania od decyzji organu l instancji. Oceniając decyzję organu l instancji organ II instancji uprawniony był do dokonywania ustaleń wyłącznie w przedmiocie, w którym orzekał organ l instancji. Podejmowanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięć w sprawie nie będącej przedmiotem postępowania przed organem podatkowym l instancji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności administracyjnego postępowania podatkowego, wyrażoną w przepisie art. 127 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Granice rozpoznania sprawy przez organ II instancji wyznacza rozstrzygnięcie sprawy decyzją organu l instancji. Organ II instancji ponownie rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą decyzją l instancji.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie brak było zatem podstaw prawnych do rozstrzygania przez Izbę Skarbową, będącą organem odwoławczy w sprawie, której przedmiotem było określenie zobowiązania podatkowego i zaległości podatkowej, sprawy zaliczenia z urzędu nadpłat na poczet zaległości podatkowej. Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty strony skarżącej, iż Izba Skarbowa naruszyła przepis art. 75 par. 1 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nie zaliczenie z urzędu nadpłat na poczet zaległości podatkowej. Izba Skarbowa jako organ odwoławczy nie mogła ingerować w uprawnienia organu l instancji i podejmować rozstrzygnięcie w sprawie nie objętej przedmiotem postępowania. Procedura zaliczania nadpłat na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych bądź na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych została uregulowana w przepisach cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności w przepisie art. 273 par. 1 pkt 2 lit b i c ustawy, który stanowi, że organ podatkowy wydaj postanowienia sprawach zaliczenia na poczet zaległości podatkowych podatnika - nadpłaty, zwrotu podatku. Postępowanie takie jest również postępowaniem dwuinstancyjnym. Na postanowienia w przedmiocie zaliczenia na poczet zaległości podatkowych podatnika nadpłat bądź zwrotu podatku służy zażalenie.
Podnieść również należy, że w aktach sprawy znajdują się postanowienia wydane przez Urząd Skarbowy w sprawie zaliczenia wpłat/nadpłat na poczet zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2000 r. oraz odsetek - postanowienia z dnia [...]0.2002 r., [...], z dnia[...].01.200 r. nr [...], nr US VII [...], nr [...], z dnia [...]09.202 r. nr [...] Nr [...] nr [...] Nr [...]. Podatnik nie złożył zażaleń na przedmiotowe postanowienia. W tych właśnie postępowaniach skarżący mógł podnosić zarzuty dotyczące prawidłowości zaliczania nadpłat na poczet zaległości podatkowych.
Zakres kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określa przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc, że Sąd sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przeprowadzając kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem, Sąd sprawdza, czy wydanie decyzji nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego, procesowego, a naruszenie prawa mające lub mogące mieć wpływ na wynik sprawy skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
W związku z powyższym, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego lub procesowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając ją za zgodną z prawem, skargę oddalił na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło