II GSK 70/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Edward Kierejczyk, Andrzej Kuba, Protokolant Agnieszka Romaniuk, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. Z. D. Spółki Akcyjnej w S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Wa 1420/04 w sprawie ze skargi G. Z. D. Spółki Akcyjnej w S. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. Nr bez numeru w przedmiocie finansowego wspierania inwestycji oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 listopada 2004 r. o sygnaturze III SA/Wa 1420/04 - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę G. Z. D. S.A. w S. na rozstrzygnięcie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2004 r. w przedmiocie finansowego wspierania inwestycji. Sąd przyjął, że złożony wniosek o wsparcie finansowe inwestycji, nakaz pozostawienia odpowiedniej puli środków budżetowych na wypadek pozytywnego rozstrzygnięcia, jak też wstrzymanie rozdziału środków budżetowych przeznaczonych na wsparcie finansowe należy zaliczyć do czynności podejmowanych w toku procedury rozpatrywania wniosków o udzielenie wsparcia finansowego nowym inwestycjom. Czynności te mają charakter cywilnoprawny, a wynika to z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji (Dz.U. Nr 41, poz. 363 ze zm.). Oznacza to, że nie podlegają kognicji sądów administracyjnych, lecz rozstrzygane są przez sądy powszechne. Z tego powodu na podstawie art. 58 § 1 i 3 w związku z art. 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlegała odrzuceniu jako sprawa nie należąca do właściwości sądu administracyjnego. W skardze kasacyjnej G. Z. D. Spółka Akcyjna w S. zaskarżyły w całości postanowienie, zarzucając naruszenie prawa materialnego. Domagały się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych na ich rzecz od organu. Powołały jako naruszone przepisy prawa materialnego, a to: błędną wykładnię art. 12 ust. 1 i innych ustawy z 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji (Dz.U. Nr 41, poz. 363 z p. zm.) oraz art. 58 § 1 i 3 w związku z art. 3-5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu podały, że złożona skarga w istocie dotyczy odmowy rozpatrzenia wniesionego odwołania na negatywne rozpatrzenie wniosku o udzielenie wsparcia finansowego inwestycji. Odmowa ta ma charakter aktu jednostronnego, zewnętrznego, konkretnego i indywidualnego. Należy do sformalizowanego postępowania administracyjnego i zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wynikających z ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji. Skarżący wnioskiem wszczynającym postępowanie administracyjne żądał czynności organu ze względu na swój interes prawny wynikający z norm materialnych prawa administracyjnego. Fakt, że otrzymanie wsparcia finansowego (na podstawie omawianej ustawy) poprzedza umowa, nie świadczy, że wszystkie czynności wynikające z tej ustawy mają charakter cywilnoprawny. W ustawie nie można doszukać się charakterystycznych dla stosunków cywilnoprawnych elementów świadczących o równorzędności podmiotów. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego. Skarżący domagał się ponownego rozpatrzenia sprawy przez właściwego ministra w trybie art. 127 § 3 k.p.a., a postępowanie powyższe wynika też z rozporządzenia Ministra Gospodarki z 14 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu składania wniosków o udzielenie wsparcia finansowego nowej inwestycji (Dz.U. Nr 85, poz. 770). Spełnione zostały przesłanki do wniesienia skargi, a to oznacza, że odrzucenie jej było niedopuszczalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania. Przepis art. 183 §1 powołanej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznawania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania. Skarżąca powołując naruszenie prawa materialnego i procesowego, zarzuty sprowadza w istocie do polemicznej oceny przyjęcia cywilnoprawnego charakteru sprawy i w konsekwencji niedopuszczalności jej rozpoznania przez sąd administracyjny. Treść art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) enumeratywnie wymienia w jakich przypadkach skarga podlega odrzuceniu. W punkcie 1 tego przepisu zaliczono brak właściwości sądu administracyjnego. Podstawowy zatem problem w sprawie sprowadził się do oceny - czy trafne jest stanowisko Sądu I instancji przyjmującego, że zaskarżony akt nie ma charakteru decyzji administracyjnej ani też aktu określonego w art. 3-5 powyższej ustawy, a to wyklucza kognicję sądu administracyjnego. Do oceny tej przyjęto przepisy prawa materialnego, które wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji, aktów i czynności organów administracji publicznej. Normują też inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. Oczywistym jest, że przepisy procesowe tylko w ograniczonym zakresie regulują formę załatwienia sprawy. Z rozwiązań zawartych w ustawie z dnia 20 marca 2002 r. o finansowym wspieraniu inwestycji (Dz.U. Nr 41, poz. 363 ze zm.) niewątpliwie trafnie Sąd I instancji przyjął, że podstawą udzielenia wsparcia finansowego jest umowa cywilnoprawna zawarta między ministrem właściwym do spraw gospodarki a przedsiębiorcą. Charakter taki mają też czynności związane z jej zawarciem. Oznacza to, że przepisy tej ustawy, w tym kwestionowany art. 12 § 1 - wykluczyły organy administracji publicznej od działania na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Dotyczy to także poszczególnych etapów postępowania zakreślonych ramami tych przepisów. Chodzi także o ocenę ponownej odmowy rozpatrzenia wniosku, co do której skarga kasacyjna upatruje możliwość kontroli na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. Podkreślić jednak należy, że tryb ten uruchamiany jest tylko wówczas, gdy są spełnione przesłanki z art. 1 k.p.a. do wszczęcia postępowania administracyjnego. Postępowanie z art. 1 k.p.a. wyznaczane jest takimi przesłankami jak: prawnym charakterem organu, jego właściwością, rodzajem spraw i prawną formą załatwienia sprawy. O ile przepisy przewidziały formę umowną, to znaczy, że wykluczona została sformalizowana forma w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Także wniosek do Ministra o ponowne rozpatrzenie, nie może być utożsamiany ze środkiem przewidzianym w art. 127 § 3 k.p.a. Oceny tej nie zmienia powołane w skardze kasacyjnej rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu składania wniosków o udzielenie wsparcia finansowego nowej inwestycji (Dz.U. Nr 85, poz. 770 ze zm.) wydanego na podstawie art. 11 ust. 3 omawianej ustawy o finansowym wspieraniu inwestycji. Przepisy tego rozporządzenia regulują tryb składania wniosków. Nie zawierają też norm wskazujących na zastosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przekazaną kontrolę przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 3 powołanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na powyższą ocenę nie ma wpływu powołane w skardze kasacyjnej orzecznictwo, skoro dotyczy innych regulacji prawnych sprzed wydania ustawy objętej niniejszą oceną. W związku z tym, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, dlatego Sąd na mocy art. 184 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.