II SA/Bk 75/05

WyrokWSA w Białymstoku2005-05-24

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy udostępnianie pomieszczenia w budynku mieszkalnym, którego parter ma pozwolenie na funkcję handlowo-usługową polegającą na sprzedaży utensyliów pogrzebowych, na potrzeby organizacji ceremonii pogrzebowych stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że udostępnianie pomieszczenia w budynku mieszkalnym na organizację ceremonii pogrzebowych, mimo posiadania pozwolenia na sprzedaż utensyliów pogrzebowych, stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 Prawa budowlanego. Taka działalność jest niedopuszczalna, zwłaszcza gdy wcześniejszymi decyzjami zakazano prowadzenia tego typu usług w budynku mieszkalnym. Wstrzymanie użytkowania pomieszczenia było zatem uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżący uzyskał pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania części budynku mieszkalnego na funkcję handlowo-usługową polegającą na sprzedaży utensyliów pogrzebowych. Następnie pracownicy nadzoru budowlanego stwierdzili, że w lokalu odbywają się ceremonie pogrzebowe. Organ nadzoru budowlanego, po wcześniejszych postępowaniach i decyzjach, postanowieniem wstrzymał użytkowanie pomieszczenia wykorzystywanego jako sala do ceremonii pogrzebowych. Skarżący wniósł skargę do sądu, twierdząc, że nie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. sprawy ze skargi A.P. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie wstrzymania użytkowania pomieszczenia oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych i zdarzeń prawnych. Bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezydent Miasta B. udzielił skarżącemu A.P. na podstawie art. 71 prawa budowlanego pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części istniejącego budynku mieszkalnego na posesji przy ulicy T. [...] w B. (numer geodezyjny działki [...]), tj. części obejmującej poziom parteru budynku o powierzchni 166 m2 poprzez przeznaczenie jej na funkcję handlowo-usługową polegającą na sprzedaży utensyliów pogrzebowych, wiązanek kwiatów i wieńców (k. 11 – 11 odwrót akt administracyjnych I instancji). Decyzja powyższa została utrzymana w mocy przez Wojewodę P. w dniu [...] grudnia 2003 r. (k. 310-309 akt administracyjnych II instancji) i nie była skarżona do sądu administracyjnego. W dniu [...] lutego 2004 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. dokonali kontroli sposobu użytkowania budynku skarżącego i stwierdzili, iż w dniu kontroli miała w nim miejsce ceremonia wystawienia zwłok i ich wyprowadzenia podczas gdy właściciel nie dysponuje pozwoleniem na zmianę sposobu użytkowania budynku na usługi pogrzebowe. Z kontroli sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną. W dniu [...] lutego 2004 r. organ nadzoru budowlanego przesłuchał skarżącego, a w dniu [...] lutego 2004 r. wpłynęło do organu doniesienie sąsiadów skarżącego B.P.-T. i T.T., iż skarżący nie zlikwidował w swoim budynku domu pogrzebowego do czego był zobowiązany wcześniejszym nakazem organu nadzoru budowlanego. Do doniesienia sąsiedzi skarżącego również dołączyli dokumentację fotograficzną. Organ po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. powołując się na art. 71 ust. 3 prawa budowlanego nakazał J. i A.P. doprowadzenie sposobu użytkowania części parterowej budynku do stanu zgodnego z treścią decyzji z dnia [...] września 2003 r. Organ powołał się na uzyskaną informację od Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 2004 r., iż lokalizacja w budynku mieszkalnym skarżącego funkcji z zakresu usług pogrzebowych w postaci Domu Żałoby nie jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i stąd uznał za konieczny nakaz przywrócenia sposobu użytkowania budynku do stanu zgodnego z ostatecznym pozwoleniem na zmianę sposobu jego użytkowania tj. pozwoleniem na prowadzenie w budynku wyłącznie usług w postaci sprzedaży utensyliów pogrzebowych. Na skutek odwołania A.P. od w/w decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z [...] lipca 2004 r. orzekł o uchyleniu decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy wytknął organowi I instancji błędy proceduralne tj. przeprowadzenie czynności kontrolnych z naruszeniem art. 81 "a" ust. 2 i 3 prawa budowlanego, brak wdrożenia procedury z art. 50 prawa budowlanego w sytuacji, gdy przepis dotyczący zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zawarty w art. 71 odsyła do odpowiedniego stosowania art. 50, 51 i 57 ust. 7 prawa budowlanego, przyznanie statusu strony w postępowaniu sąsiadom inwestora bez wyjaśnienia, że sąsiednia nieruchomość znajduje się w sferze oddziaływania budynku skarżącego i wreszcie brak wykazania w decyzji, która z przesłanek zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego zdefiniowanej art. 71 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, wystąpiła w sprawie niniejszej. Po tejże decyzji kasacyjnej organ I instancji dokonał w dniu [...].07.2004 r. ponownej kontroli sposobu użytkowania budynku skarżącego, w czasie której nie stwierdzono odmiennego niż wynikające z pozwolenia wykorzystania obiektu (budynek i posesja były zamknięte i nie było informacji o wystawieniu zwłok), dołączył zaświadczenie o wpisie skarżącego do ewidencji działalności gospodarczej jako przedsiębiorcy prowadzącego Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "F.", przeprowadził w obecności A.P. w dniu [...] września 2004 r. oględziny budynku opisując wygląd pomieszczeń parteru budynku, przeprowadził odrębne postępowanie w sprawie przyznania statusu stron w sprawie sąsiadom skarżącego – B. i T.T., które ostatecznie zostało jako niedopuszczalne umorzone (decyzją PWINB z dnia [...].11.2004 r.), po czym postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego, orzekł o wstrzymaniu użytkowania przez J. i A.P. jednego pomieszczenia parteru ich budynku wykorzystywanego jako sala do ceremonii pogrzebowych. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, iż ustalone zostało, że w budynku skarżącego jedno pomieszczenie parteru zostało zaadoptowane na potrzeby ceremonii pogrzebowych związanych z prowadzeniem Domu Żałoby bez wymaganej zgody na taką zmianę sposobu użytkowania. Stąd należało wstrzymać użytkowanie w/w pomieszczenia. W zażaleniu na to postanowienie A.P. podtrzymał zgłoszone wcześniej żądanie umorzenia postępowania administracyjnego wskazując, iż nie miała miejsca zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 prawa budowlanego. Skarżący powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 29.01.1997 r. sygn. II SA/Kr 337/96 i w wyroku NSA z 26 marca 1999 r. sygn. IV SA 532/97. Wstrzymanie prowadzenia działalności gospodarczej nazwał łamaniem prawa budowlanego i konstytucji. W piśmie uzupełniającym zażalenie skarżący wskazał, że inspektor sanitarny nie stwierdził, by doszło do zmiany warunków higieniczno-sanitarnych w pomieszczeniach jego budynku (powołał się na wynik kontroli z dnia [...].05.2004 r.). Podkreślił bezzasadność zakazu wykonywania ceremonii pogrzebowych w budynku o funkcji handlowo-usługowej. Zażalenie powyższe na nie zostało uwzględnione. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. orzekł o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego z następującym uzasadnieniem. Ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że Pan P. nie posiada pozwolenia na opisane wyżej udostępnianie rodzinom zmarłych, pomieszczeń na ceremonie pogrzebowe. Stosownie do zapisu art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93 poz. 888) w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy dotychczasowe. Przepis art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego, przed ostatnią nowelizacją stanowił, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, przepisy art. 50 (o wstrzymaniu użytkowania), art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. Pan P., udostępniając rodzinom zmarłych pomieszczenie w części usługowo-handlowej budynku przy ul. T. [...] w B., do organizowania ceremonii pogrzebowych, naruszył art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wobec powyższego, na obecnym etapie postępowania, przyjęte przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji rozstrzygnięcie – wstrzymanie użytkowania, należy uznać za prawidłowe. W postępowaniu odwoławczym nie znalazłem przesłanek do zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia. Regulacja prawna wstrzymania użytkowania przewidziana w art. 50 Prawa budowlanego jest działaniem interwencyjnym niekończącym sprawy. Postanowienie to jest ważne dwa miesiące od daty jego doręczenia. Przed upływem tego terminu organ nadzoru budowlanego w formie decyzji winien podjąć rozstrzygnięcie, co do dalszych losów dokonanej zmiany użytkowania omawianego pomieszczenia. Zarzut Pana P. podniesiony w zażaleniu, że zaskarżone postanowienie stanowi ingerencję w prowadzoną przez skarżącego działalność gospodarczą i stanowi wstrzymanie "prowadzenia określonej działalności gospodarczej" nie znajduje potwierdzenia faktycznego. Zgodnie z ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji architektoniczno-budowlanej (decyzja Prezydenta B. z dnia [...].09.2003 r. nr [...]) omawiane pomieszczenie w budynku przy ul. T. [...] jest przeznaczone do funkcji handlowo-usługowej polegającej na sprzedaży utensyliów pogrzebowych, wiązanek kwiatów i wieńców. Z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, czemu nie przeczy skarżący, iż w omawianym pomieszczeniu są organizowane również ceremonie pogrzebowe. Wskazana wyżej decyzja Prezydenta B. nie dopuszczała takiego przeznaczenia. Również wcześniejsze, ostateczne rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego, poddane kontroli sądu administracyjnego, nakazywało skarżącemu przywrócić poprzedni sposób użytkowania budynku mieszkalnego, w którym samowolnie był urządzony zakład pogrzebowy. Z powyższego wynika jednoznacznie, że stan faktyczny omawianego pomieszczenia nie odpowiada stanowi prawnemu, wynikającemu z w/w rozstrzygnięć administracyjnych. Nie podzielam również stanowiska Pana P., wyrażonego w zażaleniu, iż w świetle dotychczas zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, brak było przesłanek do wydania zaskarżonego postanowienia. Jak już wyżej wspomniałam, postanowienie o wstrzymaniu użytkowania jest ważne dwa miesiące. Stanowi ono pierwszy etap postępowania dowodowego. Merytoryczne rozstrzygnięcie, w formie decyzji, co do dalszych losów prowadzenia ceremonii pogrzebowych, winno nastąpić przed upływem ważności postanowienia, gdzie obowiązkiem organu pierwszej instancji będzie przedstawienie wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Gdyby organ pierwszej instancji w przewidzianym terminie nie wydał decyzji, oznaczałoby to wycofanie się z dalszego postępowania i uznanie, że dokonana zmiana mieści się w granicach prawa. W skardze na to postanowienie skierowanej do sądu administracyjnego przez inwestora A.P. zostały podniesione zarzuty naruszenia art. 71 ust. 3 prawa budowlanego, błędnego zastosowania art. 50 prawa budowlanego oraz obrazy art. 6 i 7 kpa. Skarżący podkreślił, iż przepisy prawa nie wymagają by uzyskiwać pozwolenie na udostępnienie pomieszczeń dla rodzin zmarłych dla przeprowadzenia ceremonii pogrzebowych. Swój budynek mieszkalny skarżący wykorzystuje zgodnie z przeznaczeniem, w tym parter na funkcje handlowo-usługowe. W lokalu nie nastąpiło pogorszenie warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnych, ochrony środowiska bądź wielkości lub układy obciążeń. Skarżący powołał się na poglądy wyrażone w wyrokach NSA z 29.01.1997 r., sygn. II SA/Kr 337/96 i 26.03.1999 r. sygn. IV SA 532/97. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Skarga podlegała oddaleniu, albowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani do obrazy procedury administracyjnej. Wszczęte w sprawie postępowanie zostało prawidłowo zakwalifikowane jako postępowanie dotyczące samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Poza sporem jest bowiem to, że skarżący dysponuje zgodą organu architektoniczno-budowlanego na zmianę sposobu użytkowania parteru swego budynku mieszkalnego usytuowanego przy ul. T. [...] w B., pozwalającą na wykorzystanie pomieszczeń parteru budynku wyłącznie dla skonkretyzowanej funkcji handlowo-usługowej tj. polegającej na sprzedaży utensyliów pogrzebowych, wiązanek kwiatów i wieńców (vide: treść decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] września 2003 r. Nr [...]).Nie ulega przy tym wątpliwości, iż skarżący występując o udzielenie mu pozwolenia na opisaną wyżej zmianę sposobu użytkowania parteru budynku mieszkalnego miał świadomość rezygnacji z wcześniejszych zamiarów urządzenia w części parteru i piwnicy swego budynku mieszkalnego domu przedpogrzebowego świadczącego kompleksowe usługi pogrzebowe. W powyższym przekonaniu utwierdza analiza akt administracyjnych i zebranej w nich dokumentacji. Skarżącemu ostateczną i prawomocną decyzją Wojewody P. z dnia [...] stycznia 2001 r. (Nr [...]) odmówiono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na zakład pogrzebowy (vide: akta sprawy [...] zakończonej wyrokiem z dnia [...].11.2001 r. oddalającym skargę inwestora na tę decyzję), a ostateczną i prawomocną decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2002 r. (Nr [...]) nakazano J. i A.P. przywrócenie sposobu użytkowania pomieszczeń budynku mieszkalnego przystosowanych do świadczenia usług przedpogrzebowych do funkcji mieszkalnej (vide: akta sprawy [...] zakończonej wyrokiem z dnia [...] września 2002 r. oddalającym skargę inwestora na tą decyzję). Z dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Prezydenta B. z dnia [...] września 2003 r. pozwalającą na wykorzystanie pomieszczeń parteru budynku mieszkalnego skarżącego dla skonkretyzowanej działalności handlowo-usługowej wynika, iż podjęcie decyzji o zaniechaniu prowadzenia usług przedpogrzebowych w budynku mieszkalnym było wynikiem wnoszonych protestów przez właściciela działki sąsiedniej wobec takiej działalności (vide: część opisowa projektu dotycząca danych ogólnych o inwestycji). Rzut parteru budynku mieszkalnego skarżącego znajdujący się w opisanej wyżej dokumentacji projektowej wskazuje, iż w tych pomieszczeniach parteru, w których w świetle pierwotnych zamierzeń skarżącego miały się mieścić kaplice pogrzebowe, znalazły się teraz ekspozycje handlowe. Tymczasem kontrola sposobu wykorzystania pomieszczeń parteru budynku przeprowadzona w dniu [...] września 2004 r. wykazała, iż tylko jedno z dwóch pomieszczeń przeznaczonych na ekspozycje handlowe ma charakter handlowy związany ze sprzedażą trumien i utensyliów, natomiast drugie stanowi salę ceremonialną. Nadto wcześniejsze czynności kontrolne poprzedzające wszczęcie niniejszego postępowania ujawniły, iż skarżący nadal wykorzystuje pomieszczenia swego budynku mieszkalnego dla organizowania ceremonii pogrzebowych. Świadczą o tym zarówno fotografie wykonane w trakcie czynności kontrolnych organu (k. 48 akt administracyjnych I instancji), jak i dołączone przez sąsiada skarżącego (koperta k. 16 akt administracyjnych I instancji), zaświadczenie o wpisie skarżącego do ewidencji przedsiębiorców, prowadzącego działalność gospodarczą polegającą między innymi na organizacji ceremonii pogrzebowych ze wskazaniem siedziby przy ul. T. [...] w B. (k. 73 akt administracyjnych I instancji), jak i przyznawanie powyższej okoliczności przez samego skarżącego. Błędne jest stanowisko skarżącego, że udostępnienie przez niego rodzinie osoby zmarłej, pomieszczenia w budynku przy ul. T. [...] dla wystawienia zwłok i ich wyprowadzenia na cmentarz, nie stanowi zmiany sposobu użytkowania budynku, skoro parter tego budynku pełni funkcje handlowo-usługowe. Istotne bowiem jest to, że decyzja pozwalająca na wykorzystanie parteru budynku mieszkalnego dla celów handlowo-usługowych, ograniczyła zakres możliwego w nim handlu i możliwych usług do konkretnej działalności, tu polegającej na sprzedaży utensyliów pogrzebowych, wiązanek i wieńców. Pomieszczenia do wykonywania ceremonii pogrzebowych są pomieszczeniami właściwymi wyłącznie dla domów przedpogrzebowych (vide: § 11 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z 20.10 1972 r. w sprawie urządzenia cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowaniu zmarłych – Dz. U. Nr 47 z 1972 r., poz. 299 z późniejszymi zmianami), a zatem funkcjonowanie takiego pomieszczenia w budynku mieszkalnym skarżącego, w którym wcześniejszymi decyzjami zakazano prowadzenia takich usług, jest niedopuszczalne. Nie ma racji skarżący używając argumentu, iż istniejąca możliwość wyprowadzenia zwłok na cmentarz z każdego domu czy mieszkania, przemawia za dopuszczalnością wykorzystania jego budynku mieszkalnego dla przeprowadzenia ceremonii pogrzebowych. Zdarzających się bowiem przypadków (nota bene coraz rzadszych z racji funkcjonowania domów przedpogrzebowych), wyprowadzenia zwłok na cmentarz bezpośrednio z prywatnych domów czy mieszkań zmarłych, nie można porównywać z celową działalnością gospodarczą polegającą na wynajmie pomieszczenia osobom trzecim dla przeprowadzenia ceremonii pogrzebowych. Skarżący nie twierdził zresztą, że ujawnione w sprawie przypadki wykorzystania pomieszczenia w jego budynku dla przeprowadzenia ceremonii pogrzebowych, dotyczyły pożegnania osób z rodziny skarżącego. W sprawie niniejszej nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego. Z uwagi na wszczęcie postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888), miało zastosowanie dotychczasowe brzmienie art. 71 prawa budowlanego (art. 2 pkt 2 wyżej wymienionej ustawy zmieniającej prawo budowlane). Brzmienie tego przepisu było następujące. "Art. 71.1. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. 2. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne; 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. 3. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części." Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie akceptuje pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 1998 r. (sygn. IV SA 1876/96), iż cytowany wyżej art. 71 ust. 2 nie wymienia enumeratywnie wszystkich przypadków, które ustawodawca traktuje jako zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Świadczy o tym użycie określenia "w szczególności", co oznacza, że wymienione w tym przepisie rodzaje przeróbek pomieszczenia lub zmieniające określone warunki (zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego) rodzaje działalności, zostały wymienione jedynie przykładowo jako najbardziej charakterystyczne przypadki zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Dla przypisania skarżącemu samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku nie jest zatem konieczne wykazywanie, czy i na ile prowadzona przez niego działalność w postaci wykorzystywania jednego z pomieszczeń dla organizowania ceremonii pogrzebowych, zmieniła warunki bezpieczeństwa pożarowego, zdrowotne czy higieniczno-sanitarne obiektu. Istotne, w świetle art. 71 ust. 2 prawa budowlanego jest to, że skarżący jedno z pomieszczeń parteru swego budynku przeznaczył dla funkcji, której wykonywania w tym obiekcie wcześniej mu zabroniono. Sytuację prawną skarżącego kształtują poza przepisami prawa materialnego wcześniejsze zdarzenia prawne (tu decyzja odmawiająca pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na zakład pogrzebowy i decyzja nakazująca przywrócenie sposobu użytkowania pomieszczeń budynku mieszkalnego przystosowanych do świadczenia usług przedpogrzebowych do funkcji mieszkalnej) i również poprzez pryzmat tych zdarzeń prawnych należy oceniać niniejszą sprawę. Mając na uwadze wyżej opisane rozumienie art. 71 ust. 2 prawa budowlanego, Sąd nie podzielił pogladów NSA wyrażonych w wyrokach powołanych przez skarżącego (wyroku NSA z 29.01.1997 r. sygn. IISA/Kr 337/96 i wyroku NSA z 26.03.1999 r. sygn. IV SA 532/97), albowiem przyjęta w tych wyrokach interpretacja powyższego przepisu jest zawężająca, gdyż nie uwzględnia przykładowego charakteru normy, wskazującego jedynie orientacyjnie kiedy może mieć miejsce zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, a także pomija potrzebę indywidualnej oceny każdego przypadku uwzględniającej różną – z racji wcześniejszych decyzji – sytuację prawną podmiotów, którym przypisuje się samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Oceny prawnej niniejszej sprawy nie zmienia też podniesiony przez skarżącego na rozprawie fakt odmiennego potraktowania przez ten sam organ innego przedsiębiorcy (p. C. i p. B.), który znalazł się – jak twierdził skarżący – w tożsamej sytuacji. Wczytanie się w treść dołączonej przez organ decyzji z dnia [...].12.2002 r. Nr [...] dotyczącej odmowy wydania zakazu organizowania ceremonii pogrzebowych w budynku p. C. i B., pozwala dostrzec odmienność sytuacji wyżej wymienionych inwestorów od sytuacji skarżącego. W stosunku do obiektu budowlanego opisanego w wyżej wymienionej decyzji nie zapadały bowiem wcześniej decyzje zakazujące przeznaczenia go dla prowadzenia usług przedpogrzebowych. Organ nadzoru budowlanego miał uzasadnione podstawy do tego by orzec o wstrzymaniu użytkowania pomieszczenia wykorzystywanego przez skarżącego dla organizacji ceremonii pogrzebowych skoro przeznaczenie tego pomieszczenia było odmienne. Przepis art. 71 ust. 3 prawa budowlanego w brzmieniu mającym zastosowanie w postępowaniu wszczętym przed 31 maja 2004 r., odsyłał do odpowiedniego stosowania w razie ujawnienia samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, przepisów art. 50,51 i 57 ust. 7.Zaskarżone postanowienie zostało wydane z powołaniem się na art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego, który nakazuje wstrzymanie robót budowlanych (tu wprowadzonego samowolnie innego sposobu użytkowania) w razie ich wykonywania bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia. Mając powyższe na uwadze skargę jako bezzasadną oddalono (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło