II OSK 1134/05

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Zofia Flasińska Andrzej Gliniecki (spr) Protokolant Maria Połowniak po rozpoznaniu w dniu 27 września 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K., H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2004 r. sygn. akt II SA/Gd 578/01 w sprawie ze skargi M. K., H. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 21 września 2004 r. oddalił skargę M. K. i H. K. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2001 r. Jak wynika z akt sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym z 1974 r., w związku z art. 48 i 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414), powołanej dalej jako Prawo budowlane z 1994 r., nakazał M. K. i H. K. rozbiórkę obiektu budowlanego, składającego się z barakowozu bez kół wraz z dobudowanym tarasem o konstrukcji drewnianej oraz rozbiórkę ustępu o konstrukcji drewnianej, postawionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] w K. gmina K. Przedmiotowe obiekty powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę w 1994 r. na terenie przeznaczonym, zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Krokowa zatwierdzonym uchwałą nr 162/XXXVII/93 Rady Gminy w Krokowej z dnia 30 lipca 1993 r., pod użytki rolne bez prawa jakiejkolwiek zabudowy. Teren ten podlega też szczegółowej ochronie krajobrazu nadmorskiego na mocy rozporządzenia Wojewody Gdańskiego Nr 5/1994 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie Nadmorskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. W odwołaniu od powyższej decyzji, inwestorzy kwestionowali, iż barakowóz jest traktowany jako obiekt budowlany i że na tym terenie nie przewiduje się w planie zabudowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), barakowóz jest tymczasowym budynkiem, wymagającym stosownie do § 44 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.) – pozwolenia na budowę. Przy czym nie ma znaczenia, czy barakowóz posiada koła, czy też nie. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję (pismo z dnia 6 lutego 2001 r.) M. K. i H. K. stwierdzili, iż obiekty, których nakazano rozbiórkę nie są obiektami budowlanymi i jako takie nie podlegają przepisom Prawa budowlanego, a zatem nie można do nich stosować art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalając skargę wyrokiem z dnia 21 września 2004 r., uznał skargę za nieuzasadnioną i że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Bezspornym jest, że sporne obiekty zostały posadowione i wybudowane przed datą 1 stycznia 1995 r., wobec tego mają w sprawie zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., co wynika z brzmienia art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. Zgodnie z ustaleniami organów nadzoru budowlanego obiekty, których nakazano rozbiórkę spełniają przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., tzn. zostały postawione niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy (przepisy rozporządzenia powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji) i znajdują się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, nie jest przeznaczony pod zabudowę. Barakowóz w rozumieniu § 4 ust. 1 pkt 5 wcześniej powołanego rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., jako niepołączony w sposób trwały z gruntem, jest budynkiem tymczasowym, który zgodnie z § 44 ust. 1 pkt 1 wcześniej powołanego rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., wymagał pozwolenia na budowę. Pełnomocnik H. K. i M. K. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucił naruszenie przepisów: − art. 1 w zw. z art. 3 Prawa budowlanego z 1994 r., polegające na zastosowaniu art. 103 ust. 2 tej ustawy i art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji nakazującej rozbiórkę rzeczy ruchomej (przyczepy) niebędącej obiektem budowlanym, − art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., polegające na bezpodstawnym zastosowaniu przepisu § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. dla oceny zgodności z prawem decyzji wydanej po uchyleniu tego rozporządzenia, − art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na oparciu rozstrzygnięcia o nieobowiązujące przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazując na powyższe podstawy w skardze kasacyjnej, wnosi się o: − uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna, nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem żaden z zarzutów tam podniesionych nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie. Zgodnie z powszechnie znaną i akceptowaną zasadą prawa w stosunku do zdarzeń, stosuje się przepisy prawa obowiązujące w dacie, kiedy to zdarzenie miało miejsce. Jest to fundamentalna zasada państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), czego odzwierciedleniem w Kodeksie postępowania administracyjnego jest przepis art. 6 (zasada praworządności). To, czego domaga się w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżących, aby w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. i przepisy aktów wykonawczych do tej ustawy, narusza w sposób oczywisty powyższe zasady, gdyż naruszałoby to zasadę lex retro non agit (prawo nie działa wstecz). Zresztą przepis przejściowy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. jasno i precyzyjnie określił, iż w takich przypadkach, jak tu rozpoznawany, mają zastosowanie przepisy dotychczasowe, pod czym rozumie się przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i przepisy aktów wykonawczych do tej ustawy. Tym samym, kwalifikacji prawnej tego, czym jest barakowóz (przyczepa), należy poszukiwać w tych przepisach, a nie w przepisach obecnie obowiązujących, gdyż słusznie można by wówczas zarzucić naruszenie zasady lex retro non agit. Skoro, jak słusznie wywiedziono w zaskarżonej decyzji i w zaskarżonym wyroku, barakowóz (przyczepa) w świetle przepisów obowiązujących do 1 stycznia 1995 r., jest "budynkiem tymczasowym", który wymagał pozwolenia na budowę, to należy również zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., "budynek tymczasowy" jest obiektem budowlanym, do którego może mieć zastosowanie przepis art. 37 tej ustawy. Przepisy art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., które zostały powołane w decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów należących do skarżących, w swym brzmieniu, odwołują się oczywiście do przepisów obowiązujących w dacie budowy (popełnienia samowoli budowlanej), odnosi się to do przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., jak i ustawy o planowaniu przestrzennym z 1984 r. i obowiązujących wówczas planów zagospodarowania przestrzennego. Niczym nieuzasadniony jest więc też zarzut, naruszenia art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, bowiem z faktu, że obecnie nie obowiązują już przepisy, na podstawie których wydano decyzje w niniejszej sprawie, w tym również plany zagospodarowania przestrzennego obowiązujące wcześniej, nie można wnioskować, że są to akty pozbawione podstawy prawnej. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji.