I SA/Po 2087/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont, As. sąd. WSA Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapłata należności za produkty rolne od rolników ryczałtowych dokonana w formie gotówkowej, a nie na rachunek bankowy rolnika, pozbawia nabywcę prawa do zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku VAT?Ratio decidendi
Zapłata należności za produkty rolne od rolników ryczałtowych, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, musi nastąpić na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, aby nabywca mógł skorzystać z prawa do zwiększenia podatku naliczonego o ten zwrot. Niespełnienie tego warunku, nawet w przypadku zawarcia umowy przewidującej dłuższy termin płatności, skutkuje utratą tego prawa. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.Stan faktyczny
Urząd Kontroli Skarbowej zakwestionował prawo A.M. do zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku VAT za 2001 rok, ponieważ zapłata za zakupione od rolników ryczałtowych produkty rolne nie była dokonywana na ich rachunki bankowe. Pomimo zawarcia umów przewidujących dłuższe terminy płatności, organy uznały, że naruszono art. 33b ust. 4 ustawy o VAT. Decyzja Dyrektora UKS została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową. A.M. wniosła skargę do sądu, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie zasad kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Ruszyński, Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont, As. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.), Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa, po rozpoznaniu w dniu 05 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2001 rok oddala skargę. /-/K.Nikodem /-/J.Ruszyński /-/W.Zygmont
I S.A./Po 2087/03
UZASADNIENIE
Urząd Kontroli Skarbowej przeprowadził w Przedsiębiorstwie "A" A.M. w K. kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczania z budżetem należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2001 r.
A.M. prowadziła działalność w zakresie skupu żywca od rolników i jego odsprzedaży do podmiotów trudniących się ubojem i przerobem zwierząt rzeźnych. Zakupu dokonywano od rolników ryczałtowych i dokumentowano fakturami VAT RR.
Kontrola wykazała, że zapłata należności za produkty rolne, których zakup dokumentowany był fakturami VAT RR nie była dokonywana na rachunki bankowe rolników ryczałtowych . W związku z tym kontrolujący zarzucił A.M. naruszenie art. 33b ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50, ze zm.) , zgodnie bowiem z tym przepisem zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych podatek naliczony, o którym mowa w art. 19 ust. 2 i 2a w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, tylko w sytuacji, gdy podatnik spełnił warunki określone w pkt 1-3 wskazanego artykułu. Jednym z tych warunków była zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2001 roku w wysokości za styczeń - [...] zł, za luty - [...] zł, za marzec - [...]zł, za kwiecień - [...]zł, za maj - [...]zł, za czerwiec [...]zł, za lipiec [...]zł, za sierpień - [...]zł, za wrzesień - [...]zł, za październik - [...]zł, za listopad - [...]zł, za grudzień - [...]zł.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie do Izby Skarbowej , w którym zarzuca naruszenie art. 19 ust. 1 i 2 oraz art. 33b ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jak również naruszenie art. 124 i 210 §1 pkt 6 i §4 Ordynacji podatkowej. Ustaleń faktycznych podatnik nie kwestionuje. Jednakże podnosi, że organ podatkowy w zaskarżonej decyzji nie uwzględnił postanowień umów łączących podatnika z rolnikami ryczałtowymi. Zgodnie z postanowieniami tych umów płatności stawały się wymagalne w terminie określonym w stosownych porozumieniach; termin płatności przekraczał zawsze14 dni od dnia zakupu żywca. Powyższa okoliczność, zdaniem strony, powodowała, że podatnik nie tracił prawa do pomniejszania podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT RR, gdy płatność dokonywana była w formie gotówkowej, nie na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego. W ocenie podatnika uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji nie wskazuje na motywy, jakimi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy.
Izba Skarbowa utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie jednoznacznie wynikało, że A.M. dokonywała transakcji z rolnikami z pominięciem drogi bankowej. W związku z czym w myśl obowiązujących przepisów prawa podatkowego określonych w art. 33 b ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatniczka nie mogła uzyskać prawa do zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku. W decyzji wyjaśniono, że zawarte umowy z rolnikami ryczałtowymi uprawniały kupującego do rozliczeń w terminie późniejszym niż 14 dni od dnia zakupu, jednakże nie zwalniały podatnika do przekazania należności na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego w celu zachowania prawa do zwiększenia u nabywcy podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku.
Na decyzję Izby Skarbowej strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i błędną ocenę materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, naruszenie zasad wyrażonych w art. 7, 8 i 9 kpa, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia zarówno prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.
W sprawie bezsporne są ustalenia faktyczne. A.M. dokonywała zakupu produktów rolnych od rolników ryczałtowych. Transakcje dokumentowane były fakturami VAT RR. Między stronami transakcji zawarto umowy, na mocy których sprzedający wyrażali zgodę na wydłużony termin płatności z tytułu sprzedaży produktów rolnych, natomiast kupujący zobowiązał się do zapłaty należności w przeciągu 30 dni od daty otrzymania towaru. Zapłata nie następowała na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.
W sprawie zastosowanie mają przepisy ust. 4-6 art. 33 b ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. nr 11 poz. 50, ze zm.), które regulowały szczegółowe zasady rozliczania zryczałtowanego zwrotu podatku przez nabywcę produktów rolnych od rolnika ryczałtowego.
Kwota zryczałtowanego zwrotu podatku jest wypłacana rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę produktów rolnych, który z kolei ma prawo do zwiększenie podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku, o ile spełnione zostaną warunki określone przepisami.
Do [...] września 2001 roku podmiot dokonujący zakupów musiał spełnić następujące warunki:
1) zakup produktów rolnych musiał być związany ze sprzedażą opodatkowaną
2) zapłata należności za produkty rolne obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku musiała nastąpić na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego,
3) w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, o którym mowa w punkcie 2 , podano numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych.
Po nowelizacji przepisów, które weszły w życie od 3 września 2001 r., nabywca mógł skorzystać z prawa do zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku pod warunkiem, że:
1) zakup produktów rolnych związanych był ze sprzedażą opodatkowaną,
2) zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14 dnia od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik ma zawartą umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne na dłuższy termin płatności,
3) w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty, o którym mowa w pkt.2, zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej zakup produktów rolnych.
Wszystkie te warunki muszą być spełnione łącznie, aby nabywca produktów rolnych mógł skorzystać z prawa określonego w art. 33 b ustawy. Bez wątpienia jednym z wymogów ustawowych była zapłata należności na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego. Wprowadzenie tego wymogu miało na celu zapobieżenie sytuacji, w której rolnik ryczałtowy nie otrzymałby zwrotu podatku od nabywcy, a nabywca na podstawie faktury podatek ten by odliczył. Dlatego też, zgodnie z art. 33 b ust. 5 powołanej wyżej ustawy, za datę dokonania zapłaty ustawodawca nakazuję uznawać datę wydania dyspozycji bankowej przekazania środków finansowych na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.
Skarżąca błędnie wywodzi, że zawarcie z rolnikami umów na termin płatności dłuższy niż 14 dni zwalnia ją z obowiązku zapłaty należności za produkty rolne na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego.
W skardze zarzucono naruszenia art. 7, 8 i 9 kpa. Należy jednak zwrócić uwagę, że organy w sprawach podatkowych prowadzą postępowanie na podstawie Ordynacji podatkowej, nie zaś kodeksu postępowania administracyjnego, dlatego zarzut ten jest bezpodstawny. W toku postępowania nie naruszono zasad określonych przepisami Ordynacji podatkowej. Strona była informowana o toczącym się postępowaniu, pouczana o przysługujących jej prawach w toku postępowania, a rozstrzygnięcie sprawy w postaci decyzji jest zgodne z przepisami art. 210 Ordynacji podatkowej.
W tych okolicznościach Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 153/02/1270 ze zm). w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- (Dz.U. 153/02/1271 ze zm.).
/-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło